Studia w kosztach firmy? Solidne argumenty nie zawsze wystarczą fiskusowi

• Elektroradiolog na studiach pielęgniarskich
• Argumenty podatniczki
• Stanowisko fiskusa w zakresie PIT
• Decyduje kolejność zdarzeń
• Sprzeczne rozstrzygnięcia
• Wnioski dla przedsiębiorców

Elektroradiolog na studiach pielęgniarskich

Sprawa dotyczyła podatniczki, która od lutego 2026 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, rozliczaną na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Przedmiotem firmy jest diagnostyka obrazowa (PKD 86.91.A), a więc wykonywanie zdjęć radiologicznych, badań mammograficznych, densytometrycznych, tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego oraz obsługa aparatury RTG. Wnioskodawczyni ma tytuł licencjata z elektroradiologii i wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego. Już po założeniu działalności rozpoczęła studia licencjackie na kierunku pielęgniarstwo i chciała potwierdzić, że opłacane ze środków własnych czesne może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Argumenty podatniczki

Podatniczka przekonywała, że studia pielęgniarskie pozostają w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z jej bieżącą pracą. W codziennej praktyce ma kontakt z pacjentami, w tym osobami starszymi, przewlekle chorymi, po zabiegach i o ograniczonej mobilności, których musi przygotować do badania, obserwować w trakcie wykonywania badaniai o których stanie informować lekarza. Wiedza z zakresu opieki nad pacjentem, komunikacji, aseptyki, anatomii, fizjologii i podstaw farmakologii ma – w jej ocenie – podnosić jakość i bezpieczeństwo świadczonych usług, ograniczać ryzyko zawodowe oraz zwiększać konkurencyjność firmy. Wydatek miał zatem służyć zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów. Na poparcie stanowiska wnioskodawczyni powołała dwie wcześniejsze, korzystne interpretacje, w których fiskus zaakceptował rozliczenie czesnego za studia związane z profilem działalności.

Stanowisko fiskusa w zakresie PIT

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe. Punktem wyjścia był art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, zgodnie z którym kosztem jest wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła, o ile nie został wyłączony w art. 23 tej ustawy i pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z działalnością. Organ przypomniał, że sam brak danego wydatku na liście wyłączeń nie przesądza o jego zaliczeniu do kosztów, a ciężar wykazania celowości spoczywa na podatniku. Rozstrzygające okazało się to, że wnioskodawczyni ponosi wydatki na studia pielęgniarskie, zanim rozszerzy działalność o usługi pielęgniarskie – a przedmiotem jej firmy jest diagnostyka obrazowa, nie pielęgniarstwo. W ocenie organu wydatki takie mają charakter typowo osobisty, związany z podnoszeniem kwalifikacji, i nie spełniają kryterium celowości z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT.

Decyduje kolejność zdarzeń

Kluczem do rozstrzygnięcia jest moment poniesienia wydatku. Związek z działalnością ocenia się na dzień zapłaty, a nie w perspektywie ewentualnych, przyszłych planów. Skoro w chwili opłacania czesnego firma nie świadczyła usług pielęgniarskich i nie miała ich w przedmiocie działalności, organ uznał, że nauka służy zdobyciu nowego zawodu, a nie zabezpieczeniu istniejącego źródła przychodów. Nie jest to stanowisko odosobnione. W zbliżony sposób KIS odmawiała prawa do kosztu m.in. przedsiębiorczyni z branży doradztwa personalnego, która przed rozszerzeniem działalności podjęła studia z zakresu prawa pracy, oraz farmaceucie wynajmującemu sprzęt medyczny, który sfinansował studia podyplomowe z farmakoterapii. Za każdym razem argumentem przeważającym był brak związku kierunku nauki z aktualnym, a nie planowanym, przedmiotem firmy.

Sprzeczne rozstrzygnięcia

Największą trudnością tej linii orzeczniczej jest jej nieprzewidywalność. Podatniczka trafnie wskazała interpretacje, w których ten sam organ zaakceptował rozliczenie czesnego za studia pielęgniarskie i inne kierunki medyczne. Interpretacja indywidualna chroni jednak wyłącznie wnioskodawcę i tylko w zakresie opisanego przez niego stanu faktycznego, dlatego rozstrzygnięcie w cudzej sprawie nie daje żadnej gwarancji. O wyniku często przesądza szczegół – to, czy dany kierunek mieści się w aktualnym przedmiocie działalności, czy dopiero otwiera drogę do jego poszerzenia. Przedsiębiorca, który opiera decyzję wyłącznie na korzystnych interpretacjach wydanych innym podatnikom, działa więc na własne ryzyko.

Wnioski dla przedsiębiorców

Praktyczny wniosek jest jeden: liczy się nie tylko treść argumentacji, lecz również właściwa kolejność działań. Jeśli celem nauki jest wejście w nowy obszar usług, warto rozważyć wcześniejsze formalne rozszerzenie przedmiotu działalności, tak aby w chwili ponoszenia wydatku istniało źródło przychodów, do którego można go przypisać. Gdy studia mają jedynie podnosić jakość usług już świadczonych, kluczowe jest udokumentowanie ścisłego związku kierunku kształcenia z bieżącym profilem firmy. W obu przypadkach bezpieczeństwo daje wystąpienie o własną interpretację przed poniesieniem kosztu. Trzeba też pamiętać, że reguły rozliczania są odmienne dla przedsiębiorców i dla pracowników – ci ostatni rozliczają koszty pracownicze ryczałtowo i samodzielnie opłaconego czesnego w nich nie ujmą.

Powołane interpretacje

–interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 czerwca 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.476.2026.1.AK