Koniec z gotówką dla seniorów, która „zapewniała im poczucie kontroli” – zapadła decyzja MRPiPS odnośnie zmian w emeryturach i rentach wypłacanych przez ZUS

• W jaki sposób świadczenia są wypłacane przez ZUS w obecnie obowiązującym stanie prawnym? Do wyboru emerytura lub renta na konto bankowe albo gotówka w kopercie od listonosza
• Coraz więcej seniorów decyduje się na otrzymywanie emerytury lub renty w formie bezgotówkowej – ZUS przekazuje świadczenia na rachunki bankowe już 80% emerytów i rencistów
• Część seniorów nadal pozostaje jednak przy gotówkowej formie wypłaty świadczeń przez ZUS – dlaczego niektórzy emeryci i renciści cały czas wolą kopertę z gotówką od listonosza, niż przelew na konto bankowe?
• Koniec z gotówką dla seniorów – ZUS, celem obniżenia kosztów swojej działalności, wnosi o wycofanie gotówkowej formy wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych
• Koniec z gotówką dla seniorów, w związku z wnioskiem ZUS o wycofanie gotówkowej formy wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych – co na to Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS)?
• W jaki sposób można dokonać zmiany sposobu wypłaty przez ZUS emerytury lub renty – z formy gotówkowej, na formę bezgotówkową wypłaty świadczenia?

W jaki sposób świadczenia są wypłacane przez ZUS w obecnie obowiązującym stanie prawnym? Do wyboru emerytura lub renta na konto bankowe albo gotówka w kopercie od listonosza

Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – świadczenia są wypłacane przez ZUS osobom uprawnionym w jednej z dwóch form, tj.:

1. w formie bezgotówkowej – na wskazany przez osobę uprawnioną rachunek płatniczy prowadzony w Polsce (np. konto bankowe) albo na wydany w Polsce instrument płatniczy,
2. za pośrednictwem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doręczania świadczeń – czyli w praktyce w formie gotówkowej, doręczanej pod wskazany adres przez podmiot obsługujący wypłaty świadczeń (np. przez listonosza Poczty Polskiej).

Emerytury i renty, standardowo są przez ZUS wypłacane 1., 6., 10., 15., 20. i 25. dnia miesiąca. Jeśli natomiast termin płatności świadczenia przypada na sobotę, niedzielę lub inny dzień wolny – wypłatę ZUS realizuje wówczas do ostatniego dnia roboczego przed tym terminem.

Coraz więcej seniorów decyduje się na otrzymywanie emerytury lub renty w formie bezgotówkowej – ZUS przekazuje świadczenia na rachunki bankowe już 80% emerytów i rencistów

Według najnowszych danych ZUS – coraz więcej osób decyduje się na otrzymywanie emerytury lub renty w formie przelewów bankowych. W marcu 2025 r. poziom ubankowienia wynosił 80 proc. Oznacza to, że cztery na pięć osób otrzymuje świadczenie na konto. „Przelewy bankowe oznaczają nie tylko wygodę i oszczędność czasu, ale także zwiększają bezpieczeństwo finansowe. Gotówkowa forma wypłaty, czyli przekaz pocztowy, powoli traci na znaczeniu. Dla porównania: w grudniu 2020 r. ZUS przekazał pocztą 2,2 mln świadczeń, natomiast w 2024 r. liczba ta zmniejszyła się do 1,78 mln.” – przekonuje Zakład.¹

Program ubankowienia świadczeń wypłacanych przez ZUS jest jednym z elementów strategii Zakładu. Wspiera on działania państwa w zakresie wzrostu obrotu bezgotówkowego w gospodarce. Ubankowienie wpływa także pozytywnie na obniżenie kosztów działalności ZUS.

Ponieważ coraz więcej osób uprawnionych do świadczeń, również seniorów, dostrzega korzyści z posiadania konta w banku – ZUS podkreśla, że – ważny jest dalszy rozwój usług bankowych dostosowanych do tej grupy klientów. „Należy umożliwić im zarówno wygodny, jak i bezpieczny dostęp do środków, które powierzają bankom. ZUS od kilku lat zapewnia tym osobom wsparcie edukacyjne i z okazji Dni Seniora prowadzi kampanię informacyjną „Bezpiecznie, zdrowo, bezgotówkowo”.” Więcej informacji na temat ww. kampanii, można znaleźć pod adresem: LINK.

Część seniorów nadal pozostaje jednak przy gotówkowej formie wypłaty świadczeń przez ZUS – dlaczego niektórzy emeryci i renciści cały czas wolą kopertę z gotówką od listonosza, niż przelew na konto bankowe?

Według najnowszych statystyk ZUS – przy gotówkowej formie wypłaty świadczeń (a więc – przekazie pocztowym emerytury czy renty) nadal pozostaje ok. 20 proc. uprawnionych. Po przeprowadzeniu ankiety pod koniec 2020 r.² – ZUS ujawnił, jakie są motywy seniorów, którzy nie wskazują swojego rachunku bankowego do wypłaty emerytury lub renty. Ww. beneficjenci świadczeń, pytani – dlaczego nie chcą dostawać świadczenia na konto – odpowiadali najczęściej, że:

• chcą mieć gotówkę w domu, ponieważ wówczas czują, że mają nad nią kontrolę,
• trudno im dotrzeć do bankomatów i miejsc, w których mogą płacić kartą,
• obawiają się, że bankowości elektroniczna jest trudna.

Podobne przyczyny badani wymieniali również, gdy uzasadniali, dlaczego w ogóle nie mają konta w banku i nie korzystają z płatności bezgotówkowych.

Warto również zwrócić uwagę na odpowiedzi ankietowanych dotyczące czynników, które skłoniłyby ich do pobierania świadczeń na rachunek bankowy. Co trzeci jednoznacznie wskazał, że – potrzebuje pomocy i edukacji zarówno w zakresie bankowości elektronicznej i posługiwania się kartą płatniczą, jak i korzystania z internetu. Duże znaczenie mają również względy zdrowotne.

Wyniki badania przeprowadzonego przez ZUS dowodzą, że brak wiedzy w zakresie bankowości elektronicznej i nowych technologii jest główną przyczyną niechęci seniorów i obaw wobec otrzymywania świadczeń na konto bankowe.

Koniec z gotówką dla seniorów – ZUS, celem obniżenia kosztów swojej działalności, wnosi o wycofanie gotówkowej formy wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych

W ramach opiniowania rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UDER75), którego celem jest ograniczenie corocznego obowiązku zawiadamiania organu rentowego, przez emeryta lub rencistę, o wysokości osiąganego przychodu – zgłaszając uwagi do ww. projektu, w dniu 17 września 2025 r.:

Wspominając o obniżeniu kosztów działalności ZUS, w związku z wycofaniem możliwości pobierania świadczeń emerytalno-rentowych w formie gotówkowej, warto wyjaśnić o jakich kosztach mowa:

W wywiadzie dla Rzeczpospolitej, opublikowanym w dniu 24 lipca 2026 r., prezes ZUS Liwiusz Laska, poinformował, że – przelew bankowy kosztuje ZUS 9 groszy, natomiast doręczenie emerytury przez listonosza to 19,95 zł za każde świadczenie. „Różnica w kosztach jest ogromna” – podkreślił i jednocześnie stwierdził, że – „trudno zmuszać osoby starsze do korzystania wyłącznie z bankowości elektronicznej. Dzisiejsi dziewięćdziesięciolatkowie często nigdy z niej nie korzystali. Trzeba uszanować ich wybór.”³ Jak powyższe zapewnienie ma się zatem do wniosku ZUS, złożonego w ramach opiniowania projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw?

Koniec z gotówką dla seniorów, w związku z wnioskiem ZUS o wycofanie gotówkowej formy wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych – co na to Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS)?

W ramach odniesienia się do uwag zgłoszonych do projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UDER75) – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) poinformowało, że wniosek ZUS odnośnie uchylenia przepisu art. 130 ust. 2 pkt w ustawy o emeryturach i rentach z FUS (dopuszczającego gotówkową formę wypłaty świadczeń emerytalno-rentowych) nie został uwzględniony, jako iż – postulowana zmiana wykracza poza projektu ustawy. Na chwile obecną zatem (choć niewykluczone, że zmiana taka będzie nadal postulowana przez ZUS i w przyszłości może ona zostać wprowadzona) – emeryci i renciści nadal będą mogli otrzymywać świadczenia w formie gotówkowej, tj. przekazem pocztowym doręczanym przez listonosza.

W jaki sposób można dokonać zmiany sposobu wypłaty przez ZUS emerytury lub renty – z formy gotówkowej, na formę bezgotówkową wypłaty świadczenia?

Jeżeli jednak, ktoś dobrowolnie zdecyduje się na zmianę sposobu wypłaty przez ZUS emerytury lub renty (z dotychczasowej formy gotówkowej, na formę bezgotówkową) – Zakład przekonuje, że – jest to bardzo proste. Można to zrobić:

• przez internet, na za pośrednictwem PUE ZUS/eZUS (LINK) – na wniosku EZP (wniosek o zmianę danych osoby zamieszkałej w Polsce):
• • zaloguj się na swoje konto na PUE/eZUS,
  • w zakładce [Ogólny], [Ubezpieczony] lub [Świadczeniobiorca] wybierz w bocznym menu [Dokumenty i wiadomości], a potem [Dokumenty robocze],
  • kliknij przycisk [Utwórz nowy] i wybierz z listy „Wniosek EZP” (wniosek o zmianę danych osoby zamieszkałej w Polsce),
  • kliknij [Utwórz dokument] i uzupełnij dane,
  • kliknij [Wyślij] i podpisz dokument za pomocą jednego z dostępnych podpisów elektronicznych: podpisu osobistego (e-dowodu) bądź kwalifikowanego podpisu elektronicznego; badź
• osobiście w placówce ZUS lub przez pocztę – na wniosku EZP (wniosek o zmianę danych osoby zamieszkałej w Polsce), który można pobrać pod adresem: LINK.

¹ ZUS, Już 80 proc. klientów ZUS otrzymuje emerytury i renty na konto w banku, 30 kwietnia 2025 r.

² ZUS, Emerytury na konto czy w gotówce – czyli czego potrzebują seniorzy, aby pobierać świadczenia na rachunek bankowy

³ Paulina Szewioła (w:) Rzeczpospolita, Prezes ZUS: Nie jesteśmy gotowi na dyskusję o podwyższeniu wieku emerytalnego, 24.07.2026 r.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 z późn. zm.)
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UDER75)