REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zamiast 800 plus i innych zasiłków, nadchodzi jeden nowy: 1700 zł co miesiąc dla każdego

Jeden zasiłek dla każdego zamiast 800 plus i wielu innych - czy taka idea doczeka się realizacji w Polsce
Jeden zasiłek dla każdego zamiast 800 plus i wielu innych - czy taka idea doczeka się realizacji w Polsce
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Potrzeba zmian w 800 plus to tylko wierzchołek problemu. Do wymiany i dostosowania do współczesnych warunków nadaje się cały system zasiłków i świadczeń społecznych. Miliardy złotych wyciekają na biurokrację, którą w innych dziedzinach skutecznie wyręczają nowe technologie. Miliardy te można wydać w bardziej pożądany sposób - wypłacając obywatelom bezwarunkowy dochód podstawowy.

REKLAMA

Ale nie tylko dlatego w różnych częściach świata testowane jest wdrożenie jednego zasiłku dla wszystkich obywateli - bezwarunkowego dochodu podstawowego. Jakie szanse są w Polsce na jeden zasiłek - w wysokości np. 1 700 zł wypłacany przez ZUS lub inną instytucję co miesiąc każdemu, bez żadnych warunków?
Unia Europejska w ramach aktualnie realizowanego budżetu wdraża program "Obywatele, Równość, Prawa i Wartości" (CERV). Program CERV, największy fundusz UE na rzecz społeczeństwa obywatelskiego, wspiera ochronę praw podstawowych i wartości demokratycznych w Unii Europejskiej. Program pomaga organizacjom pozarządowym walczyć z dyskryminacją, przemocą ze względu na płeć i wspiera integrację grup marginalizowanych.
Być może organizacje pozarządowe zechcą wykorzystać ten program do kolejnych pilotaży wdrożenia bezwarunkowego dochodu podstawowego - zasiłku dla wszystkich, bez żadnych dodatkowych kryteriów.
Po pandemii takie programy pilotażowe wracają w wielu krajach, szczególnie w Stanach Zjednoczonych. A jak jest w Polsce, jakie są szanse na uniwersalny zasiłek dla każdego, znany pod nazwą bezwarunkowego dochodu podstawowego?

REKLAMA

Tak naprawdę jednak sprawa może nabrać tempa dopiero gdy w końcu w Sejmie pojawi się obywatelski projekt ustawy. Na razie jeszcze to się nie stało, ale skala zainteresowania bezwarunkowym dochodem podstawowym wskazuje, że to kwestia czasu - i to niezbyt długiego.

Czas na BDP - Bezwarunkowy Dochód Podstawowy

Raport na temat takiego nowego zasiłku jakim jest BDP już kilka lat temu przygotowano dla Senatu. Z kolei nieco ponad rok temu w Sejmie pojawiła się interpelacja poselska. Ówczesny minister finansów wykluczył jednak możliwość wprowadzenia takiego zasiłku argumentując, że dopiero co obniżony został dla wszystkich PIT, co ma zbliżone konsekwencje finansowe do BDP.
Było to zaraz po podniesieniu kwoty wolnej w PIT do 30 000 zł oraz obniżeniu stawki podatku do 12 procent z górnym progiem dochodowym 120 000 zł.

Wielu ekonomistów uważa jednak, że to kwestia czsu gdy projekt ustawy o bezwarunkowym dochodzie podstawowym, choćby jako inijatywa obywatelska znajdzie sie w Sejmie. A to dlatego, że korzyści z BWP są niepodważalne.

We wspomnianym raporcie dla Senatu zwracano uwagę, że wsparcie dla tej idei pochodzi od reprezentantów rozmaitych kierunków politycznych, ekonomicznych, społecznych: od obrońców i propagatorów wolnego rynku, ekonomistów Miltona Friedmana i Friedricha Hayeka po polityków takich jak Martin Luther King i reprezentującego lewicowe skrzydło brytyjskiej Partii Pracy, Johna McDonnella. Jako zwolennicy wymieniani są też Elon Musk i Mark Zuckerberg, przedsiębiorcy i wynalazcy, a także brytyjski miliarder i filantrop, twórca grupy Virgin, Richard Branson.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Milton Friedman podawał pięć argumentów za wprowadzeniem dochodu gwarantowanego, zwanego przez niego także negatywnym podatkiem dochodowym:

  • Ograniczenie biurokracji związanej z rozmaitymi programami przeciw ubóstwu,
  • Umożliwienie pełnego działania wolnego rynku (ludzie muszą mieć do dyspozycji przynajmniej minimum finansowe i mieć wolność co do wydatków, aby móc na rynku „głosować” pieniądzem),
  • Likwidacja pułapki pomocy społecznej poprzez usunięcie czynnika zniechęcającego do pracy czyli groźby utraty zasiłku czy innych socjalnych korzyści w przypadku podjęcia pracy – podjęcie pracy się opłaca,
  • Zachęcenie w większym stopniu do pracy, która w gospodarce rynkowej nie jest płatna – wolontariat i prace charytatywne.
    Jednakowe traktowanie wszystkich obywateli przez państwo.

Na razie nie ma jednak chęci - o determinacji już nie wspominając - do jakichkolwiek reform czy to społecznych czy gospodarczych. Jest ogólne wyczekiwanie na wybory prezydenckie i ich wynik. Jeśli zwycięży kandydat wspierający a nie przeciwny obecnej koalicji rządowej, to być może pojawi się przynajmniej nadzieja na pilne reformy.

Dlaczego jeden zasiłek zamiast wielu

REKLAMA

W Polsce są też regiony przygotowane do eksperymentalnego wypłacania zasiłku - czekają tylko na pieniądze. Tuż przed pandemią program miał być sfinansowany ze środków Unii Europejskiej. Teraz gdy już uruchomione zostały pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy - KPO, sprawa powraca. Tym bardziej, że z programu tego można finansować projekty społeczne czego przykładem jest Aktywny Rodzic, popularnie zwany babciowym.
W tej chwili więc nowe zasiłki z ZUS można podzielić na dwie grupy: takie, które są pewne nie jest tylko znany termin ich wdrożenia i nowe, których wdrożenie jest ewentualnie brane pod uwagę.
Bezwarunkowy dochód podstawowy należy do drugiej kategorii.
Dużo mówiło się o potrzebie zrekompensowania wszystkim obywatelom strat jakie ponieśli wskutek pandemii - a taka jest idea KPO, które powstały we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Koncepcja Bezwarunkowego Dochodu Podstawowego wpisuje się doskonale w te założenia, teraz tylko potrzebne są decyzje i zniwelowanie oporu przeciwników nowego zasiłku wypłacanego przez ZUS każdemu, bez względu na jego dochód czy stan rodzinny.

Bezwarunkowy dochód podstawowy ma sprawić, że przynajmniej na elementarnym poziomie jakiś transfer od państwa dostaną także ci, którzy teraz patrzą i komentują: ten 800 plus, ten waloryzacja, tamten dodatek mieszkaniowy lub energetyczny, a co ja? Czy w dobrze zarządzanym państwie musi być tak, że jedni tylko do państwa się dokładają a inni głównie z niego czerpią?
Wielu ekspertów twierdzi, że to utopia. Inni wskazują, że jeśli by zlikwidować koszty całej obsługi transferów społecznych, łącznie z biurokracją przy składaniu wniosków i dokumentowaniu dochodów – tam gdzie jest to potrzebne, by wsparcie otrzymać, to już niewiele trzeba by dopłacić do takiego programu.

Koncepcję Bezwarunkowego Dochodu Podstawowego – BDP testowano już przed pandemią w wielu europejskich, i nie tylko krajach. Najbardziej zaawansowane prace były we Włoszech, Francji, a także w Wielkiej Brytanii.
W dwóch pierwszych krajach projekt spotkał się z akceptacją, a co ciekawe w Wielkiej Brytanii nie zyskał zbyt wielu zwolenników. Eksperci tłumaczyli to tym, że na Wyspach jest mocno rozwinięty i pozytywnie przez społeczeństwa oceniany system transferów społecznych. Ceną zaś za wprowadzenie bezwarunkowego dochodu podstawowego – pamiętajmy – miałaby być likwidacja innych programów, w Polsce np. 800+, 300+ i im podobnych.

W Polsce też trwały przygotowania do eksperymentu, którego wdrożenie warunkowano otrzymaniem odpowiedniego finansowania z Unii Europejskiej. Wyliczono, że taki zasiłek powinien wynosić 1300 zł i hasłem 1300 zł dla każdego popularyzowano BDP.
Jednak zamiast spodziewanych pieniędzy zdarzyła się pandemia COVID, która projekt ten zepchnęła na plan dalszy. Najbardziej zaawansowane w projekcie jest województwo warmińsko-mazurskie i tam pewnie najłatwiej byłoby testowanie programu zacząć.

Nowy zasiłek 1700 zł dla każdego: co to za świadczenie

Dr Maciej Szlinder, prezes Polskiej Sieci Dochodu Podstawowego, bezwarunkowy dochód podstawowy definiuje jako świadczenie, które opisuje siedem cech:

  • Jest to świadczenie bezwarunkowe, co oznacza, że powinno przysługiwać bez warunków związanych np. ze składkami, podejmowaną pracą.
  • Jest to świadczenie powszechne, czyli ma przysługiwać wszystkim obywatelom albo mieszkańcom danego terytorium, a nie wybranej grupie.
  • Jest to świadczenie indywidualne, skierowane do jednostek, a nie do rodzin czy gospodarstw domowych i powinno być niezależne o tego, w jaki sposób gospodarstwo domowe jest zbudowane, nie powinno różnić się wysokością.
    Ma to być świadczenie pieniężne, a nie przekazywane w formie dóbr, usług czy ograniczonych bonów do wykorzystania na konkretne usługi i towary.
  • Powinno to być świadczenie regularne, najczęściej mówi się o wypłacaniu go co miesiąc.
  • Wypłacane przez państwo lub mniejszą jednostkę (np. stan w Stanach Zjednoczonych) lub związek ponadnarodowy (ta cecha nie jest istotna w wypadku pilotażu).
  • Dochód podstawowy powinien być podstawowy, tzn. nie powinien być za niski, a odpowiednio wysoki, aby zapewnić realizację podstawowych potrzeb.

Dawaniem pieniędzy za nic określili jego przeciwnicy eksperyment wprowadzenia w życie bezwarunkowego dochodu podstawowego w Kalifornii i Teksasie w USA. Innego zdania są jednak jego beneficjenci.
Po niespełna trzech latach przerwy wrócono do testowania BDP w kilku stanach USA: między innymi w Karolinie Północnej, Kalifornii i Teksasie. Tam jednak eksperymenty były finansowane głównie prze lokalnych filantropów i adresowane do mniejszych grup – wyselekcjonowanych – beneficjentów.
Wyższa też była ich wysokości – od 600 do prawie 1000 USA, ale to przecież Ameryka a nie Polska.
Wszędzie wyniki eksperymentu uznano za obiecujące, bo beneficjenci z reguły bardzo racjonalnie wydawali pieniądze i aktywizowali się społecznie a nawet zawodowo. Jednak eksperci nie mają wątpliwości, że nawet w bogatych Stanach Zjednoczonych wprowadzenie BWP na powszechną skalę nie jest możliwe, przynajmniej przy obecnym stanie zamożności państwa.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Infor.pl
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wzór pisma: Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika pdf, doc

Pracownik chce rozwiązać umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jak napisać wypowiedzenie umowy o pracę? Jaka jest podstawa prawna wypowiedzenia umowy przez pracownika? Oto wzór pisma do pobrania w formacie pdf i doc.

Co z wymogiem jednoczesności pkt 7 i 8 orzeczenia o niepełnosprawności? Jak stosować nowe wytyczne przy świadczeniu pielęgnacyjnym 3287 zł?

Kilka dni temu Łukasz Krasoń (jako pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych) wydał zalecenia (wytyczne) dla zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności w sprawie orzeczeń o niepełnosprawności dla dwóch grup osób niepełnosprawnych, które nigdy nie odzyskają zdrowia i pełnej sprawności. Orzeczenia będą dla nich miały charakter stałych orzeczeń, czyli nie trzeba będzie ich ponownie zdobywać raz na kilka lat. Orzeczenia Wojewódzkich oraz Powiatowych Zespołów ds. Orzekania o Niepełnosprawności będą ujednolicone.

Pijany senior uciekał przed policją po polach uprawnych. Auto dachowało

72-latek jechał bez zapiętych pasów, więc policja chciała zatrzymać go do kontroli. Rzucił się w pościg, który zakończył się dachowaniem. Okazało się, że jest pijany.

Euro w Polsce to temat, który budzi emocje: Czy zmiana waluty to naprawdę dobry pomysł?

Euro w Polsce to temat, który wciąż budzi spore emocje. Większość Polaków nie jest przekonana do wprowadzenia wspólnej waluty, a obawy o wzrost cen i utratę narodowej tożsamości są tylko częścią układanki. Co kryje się za tym sprzeciwem? Odpowiedzi mogą być zaskakujące.

REKLAMA

Otrzymałeś wiadomość ws. zaległych płatności w e-TOLL? KAS ostrzega przed oszustami

Krajowa Administracja Skarbowa w przesłanym we wtorek, 25 marca 2025 r. komunikacie prasowym ostrzega przed oszustami wysyłającymi fałszywe wiadomości w sprawie zaległych płatności w e-TOLL. Publikujemy przykładową fałszywą wiadomość.

Już nie tylko diesel czy benzyna. I nawet nie zawsze samochód. Jak Polacy wybierają środek transportu?

W dzisiejszych czasach wybór środka transportu to nie tylko decyzja między samochodem z silnikiem benzynowym a dieslem. Możliwości jest więcej, a kierowcy mają różne oczekiwania. Jak Polacy wybierają codzienny środek lokomocji?

ZUS: 1 kwietnia 2025 r. pierwsza wypłata dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego. 1 kwietnia trzynastkę otrzyma 889 tys. uprawnionych. Co z wypłatami z 6 i 20 kwietnia 2025 r.?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że szykuje się do wypłaty pierwszych "trzynastek". Pierwszy termin wypłaty przypada na 1 kwietnia br. Środki dla osób pobierających emerytury i renty w tym terminie zostaną przekazane na pocztę 27 marca, natomiast do banku trafią 31 marca.

Od 1 września 2025 r. nowy przedmiot w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego

Nowy przedmiot - technik gospodarki nieruchomościami – zostanie dodany do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego. Takie rozwiązanie zakłada projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego. Nowy kierunek pojawi się w szkołach od 1 września 2025 r.

REKLAMA

Co jest skuteczniejsze: 800 plus czy zwolnienie matek z podatku? Konieczne są nowe rozwiązania

Polska mierzy się z jednym z największych kryzysów demograficznych w historii – liczba urodzeń spadła do rekordowo niskiego poziomu, a prognozy wskazują na gwałtowne kurczenie się populacji. Program 800 plus okazał się niewystarczający, by odwrócić ten trend. Co dalej?

Czy to będą pierwsze e-wybory w Polsce? Są kraje, w których można głosować przez internet. Czy Polska do nich dołączy?

Zbliżają się wybory prezydenckie, przez co odżyła dyskusja o e-wyborach w Polsce. Dotychczas głosowanie przez internet wprowadziło lub przynajmniej testowało kilka europejskich krajów. Wśród nich jest Estonia, gdzie w ostatnich wyborach parlamentarnych głos przez internet oddała ponad połowa głosujących. Czy w Polsce możliwe jest wprowadzenie e-wyborów?

REKLAMA