| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy karne > Kodeks karny > Kary i środki karne > Środki karne (art. 39)

Środki karne (art. 39)

Środkami karnymi są: pozbawienie praw publicznych, zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej, zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi, obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, zakaz wstępu na imprezę masową, zakaz prowadzenia pojazdów, przepadek, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, nawiązka, świadczenie pieniężne oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości.

Wskazany przepis ustanawia katalog tzw. środków karnych, które z reguły występują obok orzekanej kary głównej mając za zadanie wzmocnienie jej oddziaływania, stworzenie takiej sytuacji, w której wszystkie funkcje i cele kary zostały spełnione.

Zwraca uwagę fakt dużej liczby środków karnych, a także ich różnorodność ze względu sposób oddziaływania. Z uwagi na to w literaturze przypisuje się im szereg funkcji. Zasadniczo środki karne dzieli się je na środki o charakterze:

a) represyjnym – tak jak orzeczenie o pozbawieniu sprawcy przedmiotów pochodzących z przestępstwa (art. 44 § 1 Kodeksu karnego), orzeczenie o przepadku korzyści osiągniętej z przestępstwa (art. 45 Kodeksu karnego), oraz orzeczenie pozbawienia praw publicznych (art. 40 Kodeksu karnego)

b) kompensacyjnym – tak jak orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody (art. 46 Kodeksu karnego), orzeczenie nawiązki (art. 48 Kodeksu karnego), a także orzeczenie świadczenia pieniężnego (art. 49 Kodeksu karnego, art. 49a Kodeksu karnego)

c) prewencyjnym – tak jak orzeczenie zakazu wykonywania zawodu, zajmowania określonego stanowiska lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej (art. 41 Kodeksu karnego), zakazu prowadzenia pojazdów (art. 42 Kodeksu karnego), a także orzeczenie przepadku przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa (art. 44 § 2 Kodeksu karnego)

Orzeczenie środka karnego przeważnie jest fakultatywne i zależy od uznania Sądu, na co wskazuje używany przez ustawodawcę wyraźny zwrot w poszczególnych przepisach o tym, że „sąd może orzec(..)”. W kodeksie karnym są jednak określone sytuacje w których orzeczenie środka karnego jest obowiązkowe.

Obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo pojazdów mechanicznych określonego typu, jeżeli sprawca przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo zbiegł z miejsca zdarzenia określonego w art. 173, 174 lub 177 KK, tj. katastrofy komunikacyjnej, przestępstwa sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy drogowej, albo wypadku drogowego.

Zobacz serwis: Więziennictwo

Należy również uzupełniająco wskazać, że wskazany w analizowanym artykule katalog środków karnych nie jest pełny, albowiem nie są w nim wskazane środki karne określone w części wojskowej kodeksu karnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 324 § 1 Kodeksu karnego w stosunku do żołnierza można orzec: obniżenie stopnia wojskowego, wydalenie z zawodowej służby wojskowej, lub degradację. Ciekawostką jest to, że w stosunku do żołnierzy służby zasadniczej nie orzeka się świadczenia pieniężnego z art. 39 pkt 7 (tak art. 324 § 2 Kodeksu karnego)

W uzupełnieniu przedstawionej uwagi odnośnie co do tego, iż środki karne przeważnie orzekane są obok kary głównej należy uzupełniająco wyjaśnić iż mogą się one również pojawić w charakterze:

  • środków probacyjnych (przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego na mocy art. 67 p. 3 Kodeksu karnego, oraz przy zawieszeniu wykonania kary na mocy art. 72 p. 2 Kodeksu karnego)
  • kary samoistnej orzekanej w miejsce kary głównej (w przypadku określonym w art. 59 § 1 Kodeksu karnego, oraz w art. 60 § 7 Kodeksu karnego tj. w sytuacji gdy nadzwyczajne złagodzenie kary polega na odstąpieniu od wymierzenia kary i orzeczeniu środka karnego)

Zobacz: Darmowe porady prawne

Podstawa prawna: Art. 39 Kodeksu karnego

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Anna Dobrzycka

salon i sklep internetowy 9design

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »