| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Praca > Praca > Mobbing > Jakie roszczenia przysługują pracownikowi z tytułu mobbingu w pracy?

Jakie roszczenia przysługują pracownikowi z tytułu mobbingu w pracy?

Przepisy nakładają na pracodawcę obowiązek powstrzymywania się od wszelkich praktyk mobbingowych, jak również nakładają na niego obowiązek przeciwdziałania temu zjawisku. Jakie roszczenia przysługują pracownikowi i jak kształtuje się odpowiedzialność pracodawcy, gdy w zakładzie pracy dojdzie do mobbingu?

Roszczenia pracowników z tytułu mobbingu na gruncie prawa cywilnego

Niezależnie od ww. regulacji prawa pracy, pracownik ma możliwości dochodzenia rekompensaty na gruncie przepisów chroniących jego dobra osobiste wskazanych w Kodeksie cywilnym (k.c.).

Otóż pracownik może dochodzić ochrony jego godności, dobrego imienia, wizerunku czy prawa do prywatności na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 k.c. zarówno od pracodawcy, jak też bezpośrednio od mobbera. Pracownik, którego dobra osobiste zostały na skutek mobbingu zagrożone lub naruszone, może domagać się poza zadośćuczynieniem, również podjęcia innych czynności – (1) zażądać zaniechania działania naruszającego dobra osobiste, (2) dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków tego naruszenia, czy (3) zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na określony charytatywny cel.

Kolejnym roszczeniem, z którym może wystąpić mobbingowany pracownik jest odszkodowanie oparte na art. 415 k.c., zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia (tak SN w wyroku z dnia 2 października 2009 r., sygn. akt II PK 105/09, Legalis nr 287814). Wyżej wymieniony przepis umożliwia uzyskanie odszkodowania nawet w sytuacji, gdy pracownik nie złożył oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę – jak nakazuje kodeks pracy. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w powołanym powyżej wyroku Sądu Najwyższego, w którym orzeczono, że nierozwiązanie przez pracownika umowy o pracę na podstawie art. 943 § 4 i 5 k.p. nie stanowi przeszkody do dochodzenia roszczeń o odszkodowanie z tytułu mobbingu na podstawie art. 415 i następnych k.c.

Mając na względzie powyższe, możliwa jest sytuacja, kiedy pracownik – ofiara mobbingu – będzie dochodził od swojego pracodawcy zarówno zadośćuczynienia na podstawie art. 943 § 3 k. p. w związku z rozstrojem zdrowia, jak i odszkodowania na gruncie art. 415 k.c., chociaż nie złożył oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę ze względu na mobbing.

Odpowiedzialność pracodawcy z tytułu mobbingu na gruncie prawa karnego

Poza ww. konsekwencjami zaistnienia zjawisku mobbingu w miejscu pracy, pracodawca może zostać pociągnięty również do odpowiedzialności karnej.

W tym kontekście, podstawowe znaczenie dla prawnokarnej ochrony praw pracownika ma treść art. 218 § 1a k.k. Przewiduje on grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 dla każdego kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego. Należy jednocześnie podkreślić, że nie każde zachowanie, naruszające art. 943 k.p., będzie wypełniało znamiona czynu zabronionego w art. 218 § 1a k.k.

Istotny dla odpowiedzialności pracodawcy na gruncie Kodeksu karnego jest fakt, iż przestępstwo z art. 218 § 1a k.k. chroni prawa pracownicze wynikające ze stosunku pracy w szerokim jego rozumieniu, czyli poza osobami pracującymi na podstawie umowy o pracę, chroni także osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Co więcej, omawiany występek ma charakter formalny, tzn. jego dokonanie następuje już z chwilą naruszenia praw pracownika, niezależnie od następstw takiego zachowania – tym samym dla bytu przestępstwa nie jest wymagany rozstrój zdrowia pracownika lub inna konsekwencja niedozwolonych działań pracodawcy.

Przepis karny penalizuje takie zachowanie naruszające prawa pracownika, które charakteryzuje się złośliwością, bądź uporczywością. Złośliwe naruszanie praw pracownika ma miejsce wtedy, gdy określone zachowanie nie ma racjonalnego uzasadnienia, dokonywane jest z rażącym naruszeniem zasady równości i wynika z negatywnych emocji i uprzedzeń pracodawcy wobec pracownika. Natomiast uporczywość działania ma miejsce wtedy, gdy określone działanie lub zaniechanie trwa przez dłuższy czas lub powtarza się w pewnym okresie i nacechowane jest przy tym złą wolą. W związku z tym, zakwalifikowanie określonego działania o charakterze mobbingu jako występku z art. 218 § 1a k.k. wymaga wykazania, że sprawca działał uporczywie lub złośliwie, a zatem z chęcią okazania lekceważenia, pogardy, dokuczenia lub wyrządzenia przykrości.

Mobbing w pracy – jakie roszczenia przysługują pracownikom?

Autor: Paulina Furman

Źródło: Kancelaria Nowicki i Ziemczyk

reklama

Polecamy artykuły

Data publikacji:

Ekspert:

Kancelaria Prawna Nowicki & Ziemczyk Adwokaci i Radcowie prawni Sp. P.

Specjaliści od prawa pracy, prawa nieruchomości i prawa korporacyjnego

Zdjęcia

Mobbing w pracy – jakie roszczenia przysługują pracownikom?
Mobbing w pracy – jakie roszczenia przysługują pracownikom?

KPA. Komentarz do zmian99.00 zł

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Bartosz Struzik

Dyrektor Zarządzający internetowego serwisu pracy MonsterPolska.pl, polskiego oddziału międzynarodowej grupy Monster.com.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »