| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Praca > Praca > Urlopy pracownicze > Możesz nie dostać urlopu na żądanie

Możesz nie dostać urlopu na żądanie

Wydawałoby się, że wszystko jest jasne. 4 dni urlopu w roku możemy sobie "wziąć" sami. Jednak czy zawsze pracodawca musi się na taki urlop zgodzić? Czy z urlopu na żądanie można odwołać pracownika?

PYTANIE 4:

Czy w ogóle możliwe jest nieudzielenie pracownikowi takiego urlopu?

Sąd Najwyższy we wspomnianym wcześniej wyroku z 2005 r. uznał, że w przypadku, w którym we wskazanym przez pracownika terminie urlopu na żądanie wystąpi spowodowana ważnymi przyczynami potrzeba jego obecności w zakładzie pracy, pracodawca może się sprzeciwić wykorzystaniu urlopu w trybie art. 1672 k.p. i zażądać obecności pracownika w pracy.

W takiej sytuacji rozpoczęcie i wykorzystanie urlopu może być traktowane w kategoriach odmowy wykonania polecenia.

To oznacza, że nieobecność pracownika w pracy może być uznana za nieusprawiedliwioną. Przy braku wyraźnego sprzeciwu ze strony pracodawcy pracownik po zgłoszeniu żądania może wykorzystywać urlop w rozmiarze przez niego wskazanym bez konieczności dopełniania jakichkolwiek innych formalności.


Odmowa pracodawcy dotycząca udzielenia wspomnianych dni wolnych może jednak stanowić wykroczenie przeciwko prawom pracownika (art. 282 par. 1 pkt 2 k.p.). W związku z tym jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach, podyktowanych szczególnym interesem pracodawcy. Oprócz tego odmowa może mieć oczywiście miejsce, gdy pracownik nie nabył jeszcze prawa do urlopu wypoczynkowego lub w pełni wykorzystał urlop wypoczynkowy lub urlop na żądanie w danym roku kalendarzowym


Pracodawca, który nie chce udzielić pracownikowi urlopu na żądanie, powinien zatem - w celu uniknięcia wątpliwości - wyraźnie wypowiedzieć się w tej kwestii. Od okoliczności konkretnego przypadku będzie zależało, czy pracodawca miał podstawy do odmowy udzielenia urlopu na żądanie i czy w związku z tym ewentualna nieobecność w pracy pracownika może być uznana za nieusprawiedliwioną.


Warto też podkreślić, że różne grupy zawodowe wykorzystują ostatnio urlop na żądanie, by wziąć udział w akcji protestacyjnej. Tymczasem wykorzystywanie takiego urlopu, by wziąć udział w strajku, może być uznane za nadużycie prawa.

Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy wielu pracowników zatrudnionych w danym przedsiębiorstwie udaje się - w porozumieniu - na urlop na żądanie i stawia tym samym pracodawcę przed faktem dokonanym, zgłaszając swój wniosek o udzielenie takiego urlopu pod koniec dnia. Takie działanie pracowników może być uznane za niezasługujące na ochronę.

Z drugiej jednak strony należy wskazać, że pracownik nie ma obowiązku podawania przyczyny żądania urlopu. W związku z tym ocena, czy pracownik wnioskując o udzielenie mu urlopu na żądanie, nie nadużywa prawa w rozumieniu art. 8 k.p., powinna być dokonywana z dużą ostrożnością, z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku.


PYTANIE 5:

Skoro możliwe jest nieudzielenie pracownikowi urlopu na żądanie, to czy pracodawca może go także odwołać z takiego urlopu?

Przepisy nie wyłączają takiej możliwości. Według mnie powinno to być możliwe jednak jedynie w sytuacji, gdy wystąpią szczególne potrzeby pracodawcy. W sytuacji urlopu na żądanie będą to takie potrzeby, które zaistniały już po udzieleniu tego urlopu. W każdym przypadku powinny być to okoliczności o charakterze nadzwyczajnym.

Warto też wskazać, że do urlopu na żądanie powinny mieć zastosowanie regulacje dotyczące obligatoryjnego przesunięcia urlopu, o których jest mowa w art. 165 i art. 166 k.p. Jeśli pracownik nie będzie mógł rozpocząć lub wykorzystać całego urlopu z powodu np. choroby, pracodawca będzie miał obowiązek udzielenia go w późniejszym terminie. W każdym przypadku o terminie wykorzystania urlopu będzie decydował pracownik.


PYTANIE 6:

Pracownik w ostatniej chwili powiadomił pracodawcę o tym, że korzysta w danym dniu z urlopu na żądanie. W związku z tym pracodawca nie mógł znaleźć zastępstwa i firma poniosła straty. Czy w takiej sytuacji pracodawca może dochodzić od pracownika odszkodowania?

Jeśli działanie pracownika można zakwalifikować jako działanie bezprawne, pracodawca może dochodzić odszkodowania za szkody powstałe w związku z udaniem się pracownika na urlop na żądanie na zasadach ogólnych.

Należy tu jednak podkreślić, że urlop na żądanie jest uprawnieniem pracownika i formułowanie zarzutów przeciwko niemu powinno być dokonywane z dużą ostrożnością. Odszkodowania można żądać np. w sytuacji, gdy grupa pracowników wyrządza pracodawcy szkodę, udając się na urlop na żądanie w celu wywarcia nacisku na pracodawcę pomimo nieudzielenia urlopu przez pracodawcę ze względu na szczególne jego potrzeby.

Na pytania odpowiadała:

AGNIESZKA LECHMAN-FILIPIAK
radca prawny, kieruje pracami departamentu prawa pracy biura Linklaters w Warszawie,
autorka wielu artykułów i komentarzy dotyczących prawa pracy

PODSTAWA PRAWNA

Art. 1672, 1673 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Małgorzata Bryła

Adwokat kościelny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »