Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

500 plus a opieka naprzemienna - co z uchwałą NSA?

Michalina Topolewska
Michalina Topolewska
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
500 plus a opieka naprzemienna - co z uchwałą NSA?
500 plus a opieka naprzemienna - co z uchwałą NSA?
Czy warunkiem przyznania 500+ rodzicowi jest orzeczenie sądu rodzinnego o opiece naprzemiennej, czy też wystarczające jest ustalenie faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach? NSA odmówił podjęcia uchwały.

500 plus a opieka naprzemienna. Bez uchwały NSA

W wyrokach sądów administracyjnych nie ma rozbieżności, bo nie jest tak, że jedne wskazują na to, że opieka naprzemienna ma wynikać z orzeczenia sądu powszechnego, a inne dopuszczają możliwość ustalania jej istnienia w postępowaniu administracyjnym.

Czy warunkiem przyznania 500+ rodzicowi jest orzeczenie sądu rodzinnego o opiece naprzemiennej, czy też wystarczające jest ustalenie faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach? Z wnioskiem o rozstrzygnięcie, która wykładnia przepisów jest właściwa, wystąpił do poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego Mikołaj Pawlak, rzecznik praw dziecka (RPD). NSA odmówił jednak wydania uchwały, bo jak stwierdził, wyroki sądów administracyjnych nie wykazują sprzeczności w tym zakresie.

Przeciwstawne poglądy

Zgodnie z ustawą z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 ze zm.) świadczenie wychowawcze jest przyznawane jednemu z rodziców dziecka w wysokości 500 zł. Ta ogólna reguła obowiązuje też w przypadku rodziców rozwiedzionych, będących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, ale z jednym wyjątkiem wskazanym w art. 5 ust. 2a ustawy. Jeżeli bowiem na mocy orzeczenia sądu dziecko znajduje się pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców - sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach - wtedy każdemu z nich przysługuje połowa świadczenia, czyli 250 zł.

Zdaniem RPD stosowanie art. 5 ust. 2a wywołało rozbieżności w wyrokach WSA, co doprowadziło do ukształtowania się dwóch przeciwstawnych linii w ich orzecznictwie. Pierwsza z nich sprowadza się do uznania, że okoliczność istnienia opieki naprzemiennej musi wynikać z orzeczenia sądu przyznającego matce i ojcu opiekę w porównywalnych i powtarzających się okresach. To oznacza, że pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną nie podlega ustaleniu przez strony, organ prowadzący postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego ani przez sąd administracyjny. Co więcej, występowania opieki naprzemiennej nie można domniemywać w toku prowadzonego postępowania oraz badać na podstawie informacji zebranych w ramach wywiadu środowiskowego, bo art. 5 ust. 2a stanowi wyjątek, który nie może być interpretowany rozszerzająco.

Z kolei druga linia orzecznicza, wymieniona przez RPD jako odmienna od pierwszej, pozwala uznać, że opieka naprzemienna nie musi wynikać wprost z orzeczenia sądu lub ugody mającej moc wyroku sądowego i może podlegać interpretacji stron, organu prowadzącego postępowanie lub sądu administracyjnego. Dlatego nawet jeśli sąd rodzinny nie orzeknie, że rodzice wykonują wobec dziecka opiekę naprzemienną, to można tak przyjąć, jeśli po równo się nim zajmują. W efekcie, gdy orzeczenie sądu powszechnego nie zawiera wspomnianego zwrotu, to zadaniem organów jest samodzielne ustalenie, jaki charakter mają postanowienia zawarte w wyroku i czy mogą świadczyć o sprawowaniu opieki naprzemiennej w konkretnej sprawie.

Nie ma sprzeczności

Prokurator Przemysław Ostojski, który reprezentował w trakcie rozprawy stanowisko prokuratora generalnego, przekonywał, że NSA powinien odmówić podjęcia uchwały z uwagi na to, że wbrew temu, co twierdzi RPD, orzecznictwo jest jednolite i nie reprezentuje w części wyroków poglądu, jakoby rolą organów administracji publicznej było zastępowanie sądu w ustalaniu opieki naprzemiennej. - Sądy zgodnie twierdzą, że nie chodzi o orzeczenie ustalające opiekę naprzemienną, ale każde orzeczenie sądu powszechnego dotyczące kwestii związanych z opieką naprzemienną, na podstawie którego organ może określić, czy spełnione są warunki art. 5 ust. 2a ustawy - mówił.

Pomoc dla rodzin / Dziennik Gazeta Prawna - wydanie cyfrowe

NSA podzielił tę argumentację i wydał postanowienie o odmowie podjęcia uchwały. Sędzia Marek Stojanowski, przedstawiając ustne motywy, podkreślił, że podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie, wymaga zidentyfikowania przedmiotu rozbieżności. Tymczasem ani w osnowie wniosku, ani w jego uzasadnieniu nie został on precyzyjnie wskazany. W ocenie poszerzonego składu NSA w postawionym przez RPD pytaniu można by szukać rozbieżności w przyjmowaniu przez część sądów wymogu posłużenia się literalnie pojęciem opieki naprzemiennej. Jednak wyroki przywołane na poparcie pierwszej linii orzeczniczej nie formułują takiego warunku. Rozbieżności można by też dowodzić, gdyby w jednych wyrokach sądów administracyjnych orzeczenie sądu powszechnego ustalającego opiekę naprzemienną było elementem koniecznym, a w innych to stan faktyczny byłby elementem wystarczającym do stwierdzenia jej istnienia. Tego również nie potwierdzają wymienione wyroki.

- Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku sądy przyjmują, że istnienie opieki naprzemiennej jest ustalane na podstawie orzeczenia sądów powszechnych lub równoważnych z nimi ugód - uzasadniał sędzia Stojanowski.

Dodał, że przywołane przez RPD wyroki nie mówią też o tym, iż ustalenie opieki naprzemiennej może nastąpić jedynie na podstawie okoliczności ustalonych w postępowaniu administracyjnym. Jeśli zaś w orzeczeniu sądu powszechnego nie jest użyty zwrot o opiece naprzemiennej, to jego postanowienia podlegają wykładni na podstawie kryteriów z art. 5 ust. 2a ustawy. ©℗

orzecznictwo

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OPS 1/21. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    1 sty 2000
    9 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Podwyżki cen gazu zostaną zminimalizowane – prezydent podpisał ustawę
    Podwyżki cen gazu dla gospodarstw domowych zostaną zminimalizowane. Nowe przepisy mają na celu zapobiec skokowym podwyżkom cen gazu w 2022 r. W jaki sposób?
    Reforma prawa karnego w Kościele – zmiana sankcji karnych
    Reforma prawa karnego w Kościele katolickim weszła w życie w środę 8 grudnia 2021 r. Zmianie uległy m.in. przepisy dotyczące pedofilii w kościele. W jaki sposób? Jakie inne przepisy uległy modyfikacji, a jakie dodano?
    Dodatek osłonowy – rząd przyjął projekt ustawy
    Dodatek osłonowy, czyli element tarczy antyinflacyjnej, ma zrekompensować skutki dynamicznego wzrostu cen. Rząd pracuje nad przyjęciem regulacji prawnych.
    Przedświąteczne zakupy - kiedy, ile pieniędzy
    Przedświąteczne zakupy - kiedy Polacy ruszą do sklepów? Ile pieniędzy na nie przeznaczają? Na co zwracają uwagę, dokonując zakupu?
    Inflacja czy lockdown - czego bardziej boją się konsumenci?
    Inflacja czy kolejny lockdown - czego bardziej boją się polscy konsumenci? Jak długo kryzys będzie miał wpływ na nasze finanse? Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe?
    Nowe obostrzenia - grudzień, święta 2021
    Nowe obostrzenia na grudzień 2021 r. i styczeń 2022 r. ogłosił 7 grudnia Minister Zdrowia Adam Niedzielski. Jakie obostrzenia od 15 grudnia wprowadza się w Polsce? Jakie są limity na Święta Bożego Narodzenia?
    Sprzedaż produktów rolnych z własnego gospodarstwa ma być łatwiejsza – nowe regulacje prawne
    Sprzedaż produktów rolnych z własnego gospodarstwa została ułatwiona. Nowe regulacje określa Ustawa o ułatwieniach w prowadzeniu handlu przez rolników i ich domowników. Jakie nowe regulacje przewidział ustawodawcza?
    Rekrutacja zdalna - zmiana trendu [BADANIE]
    Ponad 50% Polaków ubiegających się o pracę brała już udział w rekrutacji online. Czy jest to istotny czynnik dla osób biorących udział w procesach rekrutacyjnych?
    Nieodpłatna pomoc prawna w 2022 r. – planowane zmiany
    Nieodpłatna pomoc prawna w 2022 r. ma być dostosowana do ostatnich zmian przepisów. Czego będą dotyczyły planowane zmiany?
    Ustawa o KZP niedopracowana [KOMENTARZ]
    W dniu 11 października 2021 roku weszła ustawa o kasach zapomogowo pożyczkowych. Ustawa była procedowana bardzo szybko i można powiedzieć, że jest mocno niedopracowana. W tym artykule omówię tylko kilka nieprzemyślanych nieprecyzyjnych rozwiązań.
    Stopień alarmowy ALFA-CRP. Co oznacza?
    Stopień ALFA-CRP został wprowadzony na obszarze całego kraju. Czego dotyczy i co oznacza? Do kiedy obowiązuje?
    Ugody frankowe mBanku - rozpoczęcie pilotażu
    W ramach ugody frankowej klienci mBanku będą mogli przeliczyć zaciągnięty w przeszłości kredyt frankowy na złotówki i odzyskać część wyliczonej różnicy. Jaką część i na jakich zasadach proponuje mBank?
    Święta i Sylwester poza domem – ceny
    Święta i Sylwester poza domem – ceny. Ktoś, kto dawno nie wyjeżdżał do hotelu może być w szoku. Stawki za dobę w polskich kurortach są często o 20-30% wyższe niż przed epidemią. Dotyczy to sylwestrowego weekendu, który jest szczególnie drogi – prawie o połowę droższy niż np. Wigilia.
    Zakupy przedświąteczne – jak dbać o bezpieczeństwo?
    Zakupy przedświąteczne mogą wykorzystać oszuści. Policja podpowiada na co uważać i jak zadbać o bezpieczeństwo.
    Całkowity zakaz aborcji - projekt odrzucony w pierwszym czytaniu
    Sejm odrzucił w pierwszym czytaniu obywatelski projekt ustawy całkowicie zakazującej aborcji. Jakie były założenia projektu?
    Rodzinny kapitał opiekuńczy od 2022 r.
    Rodzinny kapitał opiekuńczy od 1 stycznia 2022 r. będzie przysługiwał na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie w wieku od ukończenia 12. do 36. miesiąca życia.
    Zboczenie działania oraz błąd co do osoby przy dokonaniu zabójstwa
    Zapewne każdy karnista spotkał się z pojęciami: „Aberratio ictus vel iactus (z łac. „zboczenie działania” oraz „error in persona” (z łac. „błąd co do osoby”).
    Emerytury i renty z KRUS - kwoty przychodu od 1 grudnia 2021 r.
    Od 1 grudnia 2021 r. zmieniły się kwoty miesięcznego przychodu powodujące zmniejszenie lub zawieszenie świadczeń emerytalno-rentowych z KRUS.
    KE zamknęła postępowanie naruszeniowe przeciwko Polsce
    Komisja Europejska zamknęła postępowanie naruszeniowe przeciwko Polsce dotyczące regulacji emerytalnych dla sędziów Sądu Najwyższego.
    Wniosek o paszport – planowane zmiany
    Wniosek o paszport nie będzie składany w papierowej formie. To jedna z wielu zmian, jakie zakłada nowa ustawa o dokumentach paszportowych.
    Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach szansą na reset urzędów wojewódzkich?
    W cieniu kontrowersyjnych zmian dotyczących nielegalnego przekraczania granicy rząd przygotowuje znaczne zmiany w udzielaniu zezwoleń na pobyt w Polsce. Na ujawnienie końcowego projektu musieliśmy czekać wiele miesięcy, a poprzednie zmiany przepisów migracyjnych miały charakter doraźny i dotyczyły głównie sytuacji na wschodniej granicy Polski.
    Jakie warunki należy spełnić, aby ogłosić upadłość konsumencką?
    Upadłość konsumencka to coraz częściej pojawiające się sformułowanie zarówno w mediach jak i pośród najbliższych. Wielu zadłużonych Polaków zadaje sobie pytanie, czy ich problemy finansowe są „wystarczające”, aby móc się oddłużyć, czy dłużnik musi spełniać jakieś warunki, a nawet niejednokrotnie sądzą, że to rozwiązanie nie jest odpowiednim do pozbycia się swoich problemów. Jak wygląda to w praktyce?
    Krajowy Rejestr Zadłużonych - nowe przepisy weszły w życie
    Weszły w życie przepisy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Jakie dane znajdą się w nowym systemie?
    Ochrona sygnalistów – przepisy, zakres. Kto i jak będzie chroniony?
    Ochrona sygnalistów. Firmy czekają nadal na wejście w życie ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa, która stanowić ma implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Przepisy chroniące sygnalistów, zgodnie z wymaganiami dyrektywy, powinny zostać implementowane do polskiego porządku prawnego najpóźniej 17 grudnia 2021 r.
    Rosnącej inflacji obawia się większość konsumentów [RAPORT]
    Z raportu Intrum ”European Consumer Payment Report 2021” wynika, iż 8 na 10 konsumentów w Polsce obawia się rosnącej inflacji.