Dlaczego Karta Dużej Rodziny przysługuje rodzicom dorosłych dzieci, skoro dzieci już mają swoje rodziny? Czy czas zrobić z tym porządek?

• W całej Polsce dożywotnie zniżki i ulgi np. na paliwo, żywność, transport, bilety, artykuły przemysłowe, odzież i obuwie [nie chodzi o seniorów czy niepełnosprawnych]
• Czy Karta Dużej Rodziny ma datę ważności?
• Czy Karta Dużej Rodziny jest wydawana dożywotnio?
• Dlaczego Karta Dużej Rodziny przysługuje rodzicom dorosłych dzieci, skoro dzieci już mają swoje rodziny? Czy czas zrobić z tym porządek?
• KDR honorowana nawet, gdy dzieci dorosną
• Pojęcie rodziny w świetle ustawy o Karcie Dużej Rodziny
• Kiedy jest wielodzietność?
• Czy małżonkowi rodzica przysługuje Karta Dużej Rodziny?
• Co oznacza utrzymanie przez rodzica co najmniej trojga dzieci?
• Opieka prawna nad dzieckiem a prawo do karty dużej rodziny
• Czy przysługuje KDR, gdy pierwsze dziecko w rodzinie zmarło i następnie urodziło się dwoje dzieci?
• Zwolnienie z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi rodzin wielodzietnych: Karta Dużej Rodziny
• Czy Karta Dużej Rodziny przysługuje pracującemu studentowi?
• Czy Karta przysługuje dzieciom małżonka?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej udostępnia specjalne wyszukiwanie partnerów Karty Dużej Rodziny: https://empatia.mpips.gov.pl/web/piu/kdr. Wyszukiwanie możemy podzielić według województw i kategorii, np. artykuły przemysłowe; edukacja; kultura; łączność; mieszkanie; odzież i obuwie; sport; rekreacja; turystyka; transport; usługi; usługi na odległość; zdrowie; żywność.

W całej Polsce dożywotnie zniżki i ulgi np. na paliwo, żywność, transport, bilety, artykuły przemysłowe, odzież i obuwie [nie chodzi o seniorów czy niepełnosprawnych]

Dla kogo takie ulgi i zniżki? Okazuje się, że dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny, ale uwaga - nie wszystkich. Szczegóły w tym zakresie reguluje ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1512), która jednoznacznie wskazuje na zakres podmiotowy ale i czasowy obowiązywania KDR.

Czy Karta Dużej Rodziny ma datę ważności?

Karta Dużej Rodziny ma datę ważności. To na ile jest wydana KDR zależy od tego, komu jest wydawana. Jak stanowi art. 11 ustawy karta jest przyznawana:

• Rodzicowi oraz małżonkowi rodzica – na czas nieokreślony. To właśnie rodzice, ze względu na fakt posiadania karty, która jest przyznana raz - ale w tym przypadku na zawsze - mają dożywotnie zniżki i ulgi np. na paliwo, żywność, transport, bilety, artykuły przemysłowe, odzież i obuwie oraz inne usługi i produkty.
• Dziecku w wieku do ukończenia 18. roku życia – do ukończenia 18. roku życia;
• Dziecku powyżej 18. roku życia – odpowiednio do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, lub, w przypadku szkoły wyższej, do dnia 30 września roku, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, zgodnie z oświadczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 4 pkt 4, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia;
• Dziecku legitymującemu się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, w wieku powyżej 18. roku życia – na okres ważności orzeczenia;
• Dziecku umieszczonemu w rodzinnej pieczy zastępczej – na czas umieszczenia w danej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka;
• Osobie przebywającej w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej – odpowiednio do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, lub, w przypadku szkoły wyższej, do dnia 30 września roku, w którym jest planowane ukończenie nauki w danej placówce, zgodnie z oświadczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 4 pkt 4, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia.

Czy Karta Dużej Rodziny jest wydawana dożywotnio?

Tak, Karta Dużej Rodziny jest wydawana dożywotnio - rodzice, przez których rozumie się także rodziców zastępczych lub osoby prowadzące rodzinny dom dziecka, mogą korzystać z Karty dożywotnio. Karta jest wydawana bezpłatnie, każdemu członkowi rodziny.

Dlaczego Karta Dużej Rodziny przysługuje rodzicom dorosłych dzieci, skoro dzieci już mają swoje rodziny? Czy czas zrobić z tym porządek?

Dzieje się tak, ponieważ ustawodawca postanowił uhonorować duże rodziny, ale rzeczywiście skoro już rodzice nie mają na utrzymaniu dzieci, to czy powinni mieć wciąż ulgi?

W uzasadnieniu do ustawy czytamy: Projektowana ustawa o Karcie Dużej Rodziny stanowi kompleksowe rozwiązanie prawne dotyczące uprawnień przyznawanych rodzinom wielodzietnym przez podmioty publiczne i niepubliczne w dostępie do oferowanych przez nie dóbr i usług. Ustawa ma na celu wsparcie rodzin wielodzietnych i promowanie rozwoju takiego modelu rodzicielstwa. Oprócz bezpośredniego wsparcia rodzin, które wyraża się między innymi w zmniejszeniu wydatków rodzin wielodzietnych, legitymujących się Kartą Dużej Rodziny, istotne jest również kreowanie pozytywnego wizerunku wielodzietności. Podejmowane działania mają na celu umacnianie oraz wspieranie funkcji rodziny wielodzietnej oraz zwiększenie szans rozwojowych i życiowych dzieci i młodzieży z rodzin wielodzietnych.

KDR honorowana nawet, gdy dzieci dorosną

Przykładowo urząd miejski w Paczkowie wprost wskazuje, że: rodzic z rodziny wielodzietnej otrzyma Kartę na czas nieokreślony. Będzie honorowana nawet, gdy dzieci dorosną. Dzieciom natomiast Karta przysługiwać będzie do 18 roku życia, a w sytuacji, gdy kontynuują naukę do 25 roku życia. Dzieci niepełnosprawne otrzymają Kartę niezależnie od wieku.

Pojęcie rodziny w świetle ustawy o Karcie Dużej Rodziny

Członkami rodziny wielodzietnej są: 1) rodzic (rodzice) – przez którego rozumie się także rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzącą rodzinny dom dziecka; 2) małżonek rodzica; 3) dziecko – przez które rozumie się także dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą, oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka. Słusznie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2016 r., II SA/Bd 56/16 podkreśla się, że przepisy art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o Karcie Dużej Rodziny nie definiują pojęcia „rodziny” jako takiej, a jedynie określają jaki rodzaj rodziny należy uznawać za rodzinę wielodzietną. Co więcej w art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny za istotne kryterium wskazujące na istnienie rodziny wielodzietnej ustawodawca nie wskazał istnienia związku małżeńskiego pomiędzy rodzicami, ale okoliczność, że rodzinę tworzy co najmniej troje dzieci będących „na utrzymaniu” rodzica (rodziców) lub małżonka rodzica.

Kiedy jest wielodzietność?

Na gruncie KDR ale i np. prawa oświatowego wielodzietność rozumie się, jako rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci.

Czy małżonkowi rodzica przysługuje Karta Dużej Rodziny?

Osoby uprawnione do posiadania KDR. Prawo do posiadania Karty Dużej Rodziny przysługuje wszystkim rodzicom oraz małżonkom rodziców, którzy mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci. Przez rodzica rozumie się także rodzica zastępczego lub osobę prowadzącą rodzinny dom dziecka.

Co oznacza utrzymanie przez rodzica co najmniej trojga dzieci?

Obowiązek utrzymywania dzieci przez rodziców określony jest w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, rodzice obowiązani są do dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Opieka prawna nad dzieckiem a prawo do karty dużej rodziny

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 października 2019 r., III SA/Gd 535/19wskazuje, że jeśli zakres opieki prawnej nad dzieckiem nie odbiega od obowiązków wykonywanych przez rodzica lub rodzica zastępczego, to osobie ją sprawującej powinna przysługiwać Karta Dużej Rodziny (KDR).

Czy przysługuje KDR, gdy pierwsze dziecko w rodzinie zmarło i następnie urodziło się dwoje dzieci?

Nie, nie przysługuje KDR, gdy pierwsze dziecko w rodzinie zmarło i następnie urodziło się dwoje dzieci. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2024 r., II SA/Gl 138/24 wskazuje, że martwo urodzonego dziecka nie można zakwalifikować do dziecka będącego na utrzymaniu. W konsekwencji, rozstrzygnięcie o odmowie przyznania stronie Karty dużej rodziny było zasadne bowiem trafnie ustalono, że nie zachodziła w jej przypadku bezwzględnie obowiązująca przesłanka określona we wspomnianym przepisie, gdyż nigdy nie miała ona na utrzymaniu więcej niż dwoje dzieci.

Zwolnienie z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi rodzin wielodzietnych: Karta Dużej Rodziny

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2023 r., I OSK 2002/21 potwierdził, że przepisem szczególnym, który daje radzie gminy możliwość uchwalenia samorządowego programu przyznającego uprawnienia członkom rodzin wielodzietnych, jest art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny, a nie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej. Zatem stosownie do powołanego art. 27 ust. 1 i 2 K.D.R. rada gminy może uchwalić samorządowy program przyznający uprawnienia członkom rodzin wielodzietnych, a przyjmując go rada określa w szczególności: 1) zakres podmiotowy programu; 2) zakres uprawnień przysługujących członkom rodzin wielodzietnych; 3) zasady realizacji programu. Natomiast kwestie związane z ustalaniem opłat za, odpady komunalne zostały całościowo uregulowane w cyt. powyżej art. 6k ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tak wiec korzystając z kompetencji tego ostatniego przepisu, organ stanowiący gminy powinien odnieść prawo do zwolnienia do członków rodzin wielodzietnych w rozumieniu ustawy K.D.R.

Czy Karta Dużej Rodziny przysługuje pracującemu studentowi?

Karta przysługuje pracującemu studentowi, bez względu na rodzaj studiów (licencjackie, magisterskie, jednolite, doktoranckie, dzienne, wieczorowe, zaoczne), pozostającemu na utrzymaniu rodziców.

Czy Karta przysługuje dzieciom małżonka?

Tak. Bez znaczenia jest, czy troje dzieci pochodzi ze związku małżeńskiego, czy też z innych związków małżonków. Zatem uprawnienia przysługiwać będą małżonkom i dzieciom w np. takich przypadkach:

• małżonkowie mają jedno wspólne dziecko i każdy z małżonków ma po jednym dziecku z innych związków,
• małżonkowie mają troje wspólnych dzieci, a jeden z małżonków ma dwoje dzieci z innych związków,
• małżonkowie nie mają wspólnych dzieci, ale jeden z małżonków ma troje dzieci z innych związków.