Procedura adopcyjna – na co się przygotować

Baza ośrodków adopcyjno - opiekuńczych

Nad procesem przysposobienia czuwają w pierwszej fazie ośrodki adopcyjno – opiekuńcze, później także sądy rodzinne.

Krok po kroku

Rodzic, który jest zdecydowany przysposobić dziecko może w pierwszej kolejności do ośrodka adopcyjnego. Warto wcześniej zadzwonić na miejsce, albo skorzystać z formularza w Internecie, by umówić się na spotkanie z pracownikiem. 

Pierwsze spotkanie to zwykle rozmowa informacyjna. Rodzice zostaną przepytani o ich oczekiwania wobec dziecka i to co mogą mu zaoferować. Zapoznają się też z formalnymi wymogami, jakie muszą spełnić, z procedurą adopcyjną, przekażą wstępne informacje o sobie. Otrzymają też wykaz dokumentów, które należy zgłosić, aby uruchomić procedurę. 

Wymagane dokumenty

• Życiorys.

• Odpis aktu małżeństwa (aktualny) (w razie wcześniejszego rozwodu - akt rozwodowy)

• Odpis aktu urodzenia – rodzice nie pozostający w związku małżeńskim. 

• Potwierdzenie stałego zameldowania

• Zaświadczenia o zatrudnieniu i dochodach

• Zaświadczenia z poradni uzależnień

• Zaświadczenia lekarskie o ogólnym stanie zdrowia z adnotacją, że wymienione osoby mogą opiekować się dzieckiem oraz badania dodatkowe

• Zaświadczenia lekarskie z poradni zdrowia psychicznego

• Opinie z miejsc pracy

Sam ośrodek wystąpi do rejestru karnego o oświadczenie o niekaralności. 

Rodzica oceni psycholog

Ośrodki dbają o to, by kandydaci na rodziców posiadali odpowiednie predyspozycje psychologiczne. W tym celu aranżują rozmowy z psychologiem, który po przeprowadzeniu testów wydaję odpowiednią opinię. 

Następnie pracownik bada warunki, w jakich żyją przyszli rodzice - ogląda mieszkanie, poznaje tryb życia kandydatów i ich sytuację rodzinną. W czasie tego badania nie angażuje się otoczenia np. sąsiadów, jest to raczej wywiad wewnątrzrodzinny.

Na tym etapie Komisja Kwalifikacyjna Ośrodka Adopcyjnego decyduje o dopuszczeniu rodziców do dalszej procedury.

Pozytywna decyzja nie przesądza jeszcze o powodzeniu adopcji – jest to dopiero połowa drogi. Przed rodzicami jeszcze szkolenie. Minimalna długość szkolenia to 35 godzin dydaktycznych. Powinno być ono prowadzone w taki sposób, a by zapewnić rodzicom aktywny udział w zajęciach.

Obowiązek posiadania świadectwa ukończenia szkolenia nie dotyczy kandydatów spokrewnionych lu spowinowaconych z dzieckiem lub sprawujących nad nim rodzinna pieczę zastępczą.

Pięć godzin szkolenia powinny zajmować warsztaty z zakresu wzmacniania prawidłowej motywacji kandydatów do adopcji. Przyszli rodzice zapoznają się też z aspektami prawnymi przysposobienia oraz z formami pomocy państwowej dla rodziców adopcyjnych. Zajęcia obejmują również elementy rozwoju dziecka, jego zdrowia czy pielęgnacji niemowląt. Kandydaci uczestniczą w warsztatach umiejętności wychowawczych. Uczą się wspomagania rozwoju dziecka z różnorodnymi problemami czy zaburzeniami. Poznają tez problematykę jawności adopcji, czyli prawdy o pochodzeniu dziecka.

Dopiero po odbyciu takiej serii zajęć, Komisja wydaje ostateczną decyzję. 

Gdy decyzja jest pozytywna pozostaje czekać na przedstawienie dziecka. 

Spotkanie z dzieckiem to kolejny etap procesu adopcyjnego, który często jest jeszcze dłuższy, jednak, jak argumentują niektórzy potrzebny, aby oswoić dziecko i przyszłych rodziców z wizją ich przyszłej rodziny.

Zobacz też: Adopcja - kiedy możliwa?

Poczytajcie o dziecku...

Zanim rodzice spotkają się z dzieckiem otrzymują pełną dokumentację na jego temat. Opinie psychologa, lekarzy, opis charakteru, wyglądu mają pomóc rodzicom podjąć decyzję o ewentualnym spotkaniu. Taki „papierowy wywiad” jest konieczny, pozwala rodzicom dokonać właściwego wyboru bez narażania dziecka na niepotrzebne cierpienia, jakich może doświadczyć w razie odmowy. 

Gdy rodzice zaakceptują dziecko ośrodek adopcyjny aranżuje spotkanie. Odbywa się ono w domu dziecka, przy asyście opiekunów malca, w warunkach, które powinny zapewniać dziecku jak największy komfort.

Jedno spotkanie nie wystarczy, kandydaci na rodziców muszą regularnie odwiedzać placówkę, bawić się z dzieckiem, poznawać je i oswajać. Ważne, żeby nawiązać więź zanim zabierze się je do domu.

Na tym etapie, należy złożyć wniosek o przysposobienie do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego. 

Przed sądem

Ośrodek adopcyjny wspiera rodziców przed sądem, dostarczając dokumentację, zebraną na początku procesu adopcyjnego. Ośrodek przesyła  opinię na temat kandydata i wniosek o zgodę na zmianę miejsca pobytu dziecka – do czasu rozprawy sądowej rozstrzygającej ten wniosek dziecko pozostaje w ośrodku adopcyjnym.

Dziecko już w domu

Gdy sąd wyrazi zgodę na zmianę pobytu dziecka rodzice mogą je zabrać do domu. Dla nich i dla dziecka rozpoczyna się tzw. okres preadopcyjny, w którym należy się przygotować na wizyty kuratora sądowego i pracowników ośrodka adopcyjnego.

Ten stan niepewności musi potrwać jakiś czas, aby odwiedziny w domu rodziców zastępczych dostarczyły odpowiednio dużo materiału do sporządzenia opinii dla sądu, który zadecyduje o przysposobieniu. W tym czasie całkowite koszty utrzymania malucha ponoszą przysposabiający.

W rozprawie o przysposobienie uczestniczą rodzice i dotychczasowy opiekun prawny dziecka.  Gdy sąd wyrazi upragnioną zgodę należy poczekać aż orzeczenie się uprawomocni.

Następnie należy udać się do urzędu stanu cywilnego miejsca urodzenia dziecka. W razie adopcji pełnej sporządza się nowy odpis aktu urodzenia dziecka a w rubryce rodzice wpisuje się nazwisko nowych rodziców.

Opisana procedura może różnić się zależnie od ośrodka adopcyjnego – każdy może wprowadzić dodatkowe wymogi dla zagwarantowania jak najlepszego doboru stron, oraz przygotowania rodziców adopcyjnych do pełnienia właściwych im funkcji.

Zobacz serwis: Adopcja