Aktywny Rodzic a RKO: w okresie przejściowym ciągłość wypłaty świadczeń. ZUS uchylił prawo do świadczenia RKO na ok. 42 tys. dzieci

• Aktywny rodzic a RKO
• Aktywny rodzic a RKO: ciągłość wypłaty świadczeń
• Aktywny rodzic a RKO: co dalej? [przykład]
• Rozliczenie nadpłaconego świadczenia. ZUS uchylił prawo do świadczenia RKO na ok. 42 tys. dzieci
• Możliwa rezygnacja z RKO przed przyznaniem nowego świadczenia
• Program Aktywny Rodzic

Od 1 października 2024 r. trwa nabór wniosków do programu Aktywny Rodzic, który obejmuje trzy świadczenia dla rodziców dzieci do 35. miesiąca życia. Wnioski można składać do ZUS wyłącznie drogą elektroniczną. Rodzice dzieci w wieku od roku do trzech lat życia mogą złożyć wniosek na jedno z trzech świadczeń z programu Aktywny Rodzic: "Aktywni rodzice w pracy", "Aktywnie w żłobku" i "Aktywnie w domu".

Aktywny rodzic a RKO

• Jeśli rodzice pobrali już na dziecko pełne 12 tys. zł RKO, to z nowego programu mogą ubiegać się o jedno z dwóch świadczeń: "Aktywnie w żłobku" – jeśli dziecko uczęszcza do żłobka bądź "Aktywni rodzice w pracy" – jeśli rodzice są aktywni zawodowo, a dziecko nie chodzi do żłobka.

• Jeśli rodzice pobierają na dziecko RKO, ale nie wykorzystali pełniej kwoty 12 tys. zł., to z nowego programu mogą się ubiegać o jedno z trzech świadczeń: "Aktywnie w żłobku", "Aktywni rodzice w pracy", a także "Aktywnie w domu". Przy czym łączna kwota RKO i "Aktywnie w domu" nie może przekroczyć 12 tys. zł na dziecko.

• Jeśli prawo do RKO zostanie uchylone, ponieważ zostało przyznane świadczenie z programu "Aktywny rodzic", to rodzic nie będzie już mógł ponownie wrócić do pobieranego wcześniej świadczenia RKO. Ale jeśli rodzice pobierają RKO w kwocie po 1 tys. zł miesięcznie, mogą je nadal pobierać na zasadzie praw nabytych do osiągnięcia limitu 12 tys. zł albo ukończenia przez dziecko 35. miesiąca życia.

Aktywny rodzic a RKO: ciągłość wypłaty świadczeń

W celu zapewnienia ciągłości wypłacania świadczeń w okresie przejściowym, czyli w okresie rozpatrywania wniosku o nowe świadczenie, rodzice, którzy mieli przyznane prawo do RKO i złożyli wniosek o jedno z trzech świadczeń z programu Aktywny rodzic, w dalszym ciągu mieli wypłacane RKO. 

ZUS przypomniał, że jako że nie można pobierać za jeden miesiąc dwóch świadczeń, RKO wypłacony za miesiące, za które zostało przyznane jedno ze świadczeń z programu Aktywny rodzic, podlega rozliczeniu z ZUS. W piśmie wysłanym w sierpniu br. na PUE ZUS do wszystkich klientów pobierających RKO ZUS informował, że nie jest możliwe łączenie pobierania świadczeń z RKO i programu „Aktywny Rodzic”, a decyzja co do wyboru konkretnego świadczenia leży po stronie rodziców – przypomniał rzecznik ZUS. 

Aktywny rodzic a RKO: co dalej? [przykład]

W przesłanym komunikacie przypomniano, że po przyznaniu prawa do nowego świadczenia ZUS wydaje decyzję o uchyleniu prawa do RKO i konieczności rozliczenia RKO wypłaconego w trakcie trwania procedury rozpatrywania wniosku. 

Przykład: Rodzic ma przyznane prawo do RKO na dziecko od kwietnia 2024 r. do marca 2025 r. ZUS przekazuje rodzicowi środki po 1 tys. zł. 4. dnia każdego miesiąca. W październiku br. rodzic złożył wniosek o świadczenie „Aktywni rodzice w pracy”. W listopadzie br. ZUS przyznał prawo do świadczenia „Aktywni rodzice w pracy” od października br. i wypłacił to świadczenie 29 listopada br. za październik br. Świadczenia z programu „Aktywny rodzic” są wypłacane w danym miesiącu za miesiąc poprzedni, dlatego następna płatność, czyli za listopad będzie na koniec grudnia. Oznacza to, że w okresie rozpatrywania wniosku o nowe świadczenie – w celu zachowania ciągłości wypłat – ZUS wypłacił RKO rodzicowi 4 października i 4 listopada. Wraz z przyznaniem nowego świadczenia ZUS uchylił prawo do RKO. Ponieważ nie można pobierać dwóch świadczeń za ten sam okres, RKO jako świadczenie niższe podlegał rozliczeniu z ZUS za okres, za który przyznano wyższe świadczenie z nowego programu. 

Rozliczenie nadpłaconego świadczenia. ZUS uchylił prawo do świadczenia RKO na ok. 42 tys. dzieci

Rodzice 4-5 grudnia br. otrzymali na PUE ZUE (eZUS): informację o przyznaniu prawa do świadczeń z programu „Aktywny Rodzic” i decyzję o uchyleniu prawa do RKO oraz możliwych sposobach rozliczenia nadpłaconego świadczenia RKO.  ZUS uchylił prawo do świadczenia RKO na ok. 42 tys. dzieci w związku z przyznaniem od  października 2024 r. prawa do jednego ze świadczeń z programu „Aktywny Rodzic”. Sukcesywnie rozpatrujemy pozostałe wnioski – powiedział Dąbrówka.

W komunikacie wskazano, że nadpłaconą kwotę RKO klienci mogą rozliczyć z ZUS, dokonując jednorazowej wpłaty na rachunek ZUS albo w ratach. Wpłaty należy dokonać na numer rachunku bankowego, z którego ZUS przekazał przelew ze świadczeniem, a w tytule przelewu należy wprowadzić dane które były w tytule przelewu otrzymanego z ZUS z kwotą RKO. Chodzi o imię i nazwisko dziecka, numer sprawy widoczny w przelewie przychodzącym oraz informację dotyczącą za jaki okres i jakie świadczenie jest zwracane „zwrot świadczenia RKO za okres MM RRRR”.

Nadpłaconą kwotę RKO  ZUS może również potrącać miesięcznie z bieżących świadczeń dla rodzin np. ze świadczenia wychowawczego 800+ albo ze świadczenia przyznanego z programu Aktywny Rodzic. Rodzice mogą uzgodnić z ZUS wysokość miesięcznych rat potrąceń z bieżących świadczeń.  

W przypadku, gdy w dalszym ciągu ws. wniosku o świadczenie Aktywny Rodzic trwa postępowanie wyjaśniające, do czasu przyznania świadczenia z nowego programu, w celu zachowania ciągłości wypłat ZUS będzie wypłacał RKO. Dopiero po przyznaniu nowego świadczenia ZUS wyda decyzję o uchyleniu prawa do RKO i konieczności rozliczenia z ZUS RKO wypłaconego w trakcie trwania procedury rozpatrywania wniosku. 

Możliwa rezygnacja z RKO przed przyznaniem nowego świadczenia

ZUS przypomina, że w przypadku, gdy rodzic złożył wniosek o świadczenie z programu „Aktywny Rodzic”, a ten nie został jeszcze rozpatrzony, może zrezygnować z dalszego pobierania RKO. W takiej sytuacji należy poinformować o tym ZUS na formularzu POG przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS/eZUS na 7 dni przed terminem, w którym rodzic zawsze otrzymywał RKO na konto.

Program Aktywny Rodzic

Świadczenie aktywnie w domu przysługuje w wysokości 500 zł. Mogą o nie wystąpić rodzice lub opiekun faktyczny dziecka na dziecko w wieku od 12 do 35 miesiąca życia. Świadczenie to przysługuje niezależnie od dochodu w rodzinie. Więcej o tym świadczeniu można znaleźć w artykule: Do 500 zł dla rodziców dzieci od 12 do 36 miesiąca życia. Wnioski można składać od 1 października 2024 r. Świadczenie aktywnie w żłobku przysługuje rodzicom, opiekunom prawnym lub osobie, której sąd powierzył opiekę nad dzieckiem na dziecko uczęszczające do żłobka, klubu dziecięcego lub jest objęte opieką dziennego opiekuna. Przysługuje do końca roku szkolnego, w którym dziecko skończy trzy lata, a w przypadku, gdy objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym jest niemożliwe lub utrudnione – do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 4 lata. Przysługuje w wysokości do 1500 zł miesięcznie na dziecko, lub w przypadku dziecka niepełnosprawnego, do 1900 zł miesięcznie. Więcej o tym świadczeniu można znaleźć w artykule: Od 1500 zł do 1900 zł dla rodziców dzieci uczęszczających do żłobka. Wnioski można składać od 1 października 2024 r. Świadczenie aktywni rodzice w pracy przysługuje rodzicom, opiekunom faktycznym, rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka na każde dziecko w wieku od 12 do 35. miesiąca życia. Przysługuje w wysokości do 1500 zł miesięcznie na dziecko, lub w przypadku dziecka niepełnosprawnego, do 1900 zł miesięcznie. Świadczenie to jest zależne od aktywności zawodowej rodziców. Przysługuje w przypadku, gdy rodzice lub opiekunowie  osiągają przychód, którego podstawa wymiaru składek wynosi co najmniej 100 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od 1 lipca 2024 r. wynosi 4300 zł. W przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, świadczenie przysługuje pod warunkiem podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu od podstawy wynoszącej co najmniej 100 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Więcej o tym świadczeniu można znaleźć w artykule: Od 1500 zł do 1900 zł dla rodziców dzieci od 12 do 36 miesiąca życia. Czy trzeba zawierać umowę aktywizującą?