Czy gmina może przekazać budynek lokatorski nowemu właścicielowi z lokatorami?

Niestety tak. Sytuacja taka może mieć miejsce w ramach tzw. zwrotów nieruchomości odebranych prywatnym właścicielom na mocy dekretu Bieruta z 1945 r. Dekret Bieruta wchodząc w życie objął grunty całej Warszawy, zarówno centrum, peryferia, oraz okoliczne tereny. Na Śródmieściu, Mokotowie, Ochocie warszawiacy potracili zarówno działki jak i budynki, które na nich stały. Na peryferiach było inaczej, mieszkańcy stracili prawo własności działek.

Dekret Bieruta

Na mocy tego dekretu wszystkie grunty, znajdujące się w granicach z 1939 roku przechodziły na własność gminy, natomiast budynki znajdujące się na nich miały pozostać własnością dotychczasowych właścicieli. W miejsce własności gruntów dekret przewidywał wieczystą dzierżawę albo odszkodowanie.

Dekret Bieruta spowodował zastój budowlany w stolicy. Wprowadzono więc kolejny, który miał zmusić właścicieli do remontów zniszczonych przez wojnę domów - dotyczył on już całej Polski. W sytuacji kiedy właściciel nie dokonywał prac związanych z odbudową lub remontem, prace te wykonywane były przez odpowiednie służby państwowe na koszt właściciela. Państwo tak jakby udzielało pożyczki na remont budynku.

Do czasu spłacenia należności, dom taki stawał się własnością gminy. Dzięki temu dekretowi gminy pozyskały prawo własności do pokaźnej liczby budynków nie tylko w stolicy.

III RP

Po 1989 roku dawni właściciele mogli składać wnioski o zwrot nieruchomości. Ci, którzy składali dokumenty, odzyskali swoje mienie a teraz ich spadkobiercy upominają się o swoją własność.

W praktyce sytuacja przekazywania lokatorów z budynkami ma się następująco. Gmina zwraca budynek dawnemu właścicielowi, a raczej jego spadkobiercom. Musi tego dokonać bo tak stanowi prawo.

Podwyższenie czynszu

Nowy właściciel zazwyczaj pierwszą rzeczą jaką robi to podnosi czynsz. Dochodzi nawet do sytuacji, kiedy czynsz zostaje podniesiony 30 krotnie. I czynsz z kwoty 100 zł urasta do 3000 zł.

Kamienice lokatorskie dotychczasowo komunalne z reguły są zaniedbane, do remontu a warunki mieszkaniowe nie są rewelacyjne. Dlatego też nowi właściciele drastyczne podwyższenie czynszu tłumaczą koniecznością przeprowadzenia remontu.

Osoby, które zamieszkują takie kamienice niestety nie należą do grupy osób dobrze usytuowanych, inaczej bowiem nie mieszkałyby w takich kamienicach. Lokatorom jedyne co pozostaje, to albo zapłacić duży czynsz, albo wyprowadzić się.

Rozbiórka

Nowi właściciele mogą także chcieć dokonać rozbiórki takiego budynku. Wystarczy, iż pozyskają dokumenty świadczące, iż budynek stanowi zagrożenie dla osób w nim mieszkających.

Budynek zostanie przeznaczony do rozbiórki, lokatorzy muszą przenieść się do mieszkań zastępczych socjalnych (czyli do jeszcze gorszych warunków lokalowych). Właściciel może rozebrać taki budynek, a teren sprzedać pod zabudowę.