Jak rozkłada się podział władzy w Rzeczypospolitej Polskiej?

Zasada podziału i równowagi władzy wywodzi się z zasady demokratycznego państwa prawa.

Zasada podziału władzy została zaproponowana przez Monteskiusza w XVIII wieku. Zakłada ona podział władzy na:

• władzę ustawodawczą stanowioną przez parlament za pomocą uchwał, które tworzą prawo,
• władzę wykonawczą będącą w rękach króla, monarchy, prezydenta lub rządu, który wprowadza prawo w życie,
• władzę sądowniczą sprawowana przez sądy i trybunały, wydające wyroki na podstawie obowiązującego prawa.

Wszystkie trzy rodzaje władzy powinny być równorzędne, niezależne od siebie i jednocześnie nawzajem się kontrolować. Organy państwa nie powinny łączyć wykonywanych przez siebie funkcji. Żadna władza nie powinna ponadto posiadać przewagi nad innymi.

Obecnie obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku stanowi, że ustrój naszego państwa opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Zgodnie z zapisami konstytucyjnymi władzę ustawodawczą sprawuje Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent oraz Rada Ministrów. Natomiast władzę sądowniczą sprawują w Polsce sądy i trybunały.

Podział władzy powinien być oparty na równowadze. Oznacza to, że wzajemne relacje pomiędzy poszczególnym władzami powinny być zrównoważone. Każda władza powinna posiadać stosowne instrumenty prawne, tak aby hamować pozostałe władze i nie doprowadzić do koncentracji całej władzy w państwie w rękach tylko jednej władzy.

Kompetencje organów władzy ustawodawczej, czy wykonawczej nie powinny naruszać kompetencji władzy sądowniczej i na odwrót. Wyodrębnienie poszczególnych władz nie jest trudne. Natomiast rozgraniczenie ich działalności nie jest już tak łatwym procesem.

Relacje pomiędzy władzą ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą powinny się opierać na:

• wzajemnej równowadze,
• wzajemnym hamowaniu się,
• kontroli poszczególnych władz.

Władze pomimo, iż są podzielone powinny ze sobą współpracować.