Bankructwo FTX a możliwość składania pozwów zbiorowych

FTX Crypto Exchange

To jedna z największych giełd kryptowalut na świecie. W styczniu 2022 roku wyceniono ją na 32 mld dolarów. Jednak w dość szybkim czasie znacznie straciła na swojej wartości. Jakie były tego powody?

Wszystko zaczęło się od informacji opublikowanej 2 listopada 2022 roku  przez CoinDesk. Ujawniono w treści tego artykułu, że Alameda Research (kolejna firma założona przez założyciela FTX) jest silnie uzależniona od FTT - tokena wydawanego przez tę giełdę. Wobec tego bilansu, zdano sobie sprawę, że nie jest tak jak zakładano. Wcześniej przedstawiono FTX jako profesjonalną, bardzo zaawansowaną oraz udaną operację prowadzoną przez młodych mądrych ludzi. Po tym artykule ta opinia obróciła się w drugą stronę z niekorzyścią dla tej giełdy oraz jej zarządu.

Po opublikowaniu raportu giełda kryptowalut Binance zapowiedziała likwidację swojego holdingu FTT. To rozpoczęło spiralę spadkową z FTT i innymi kryptowalutami, gdy inwestorzy zaczęli wycofywać swoje pieniądze.

Binance 8 listopada 2022 roku zgodziła się na przejęcie FTX, ale już dzień później wycofała swoją ofertę. Ogłoszono, że powodem takiej decyzji są doniesienia prasowe dotyczące niewłaściwie zarządzanych funduszy klientów i zarzuty amerykańskiej agencji wywiadu.

10 listopada 2022 roku The Wall Street Journal poinformował, że FTX pożyczał miliardy dolarów aktywów należących do klientów firmie Alameda, aby pomóc sfinansować ryzykowne zakłady.

Bankructwo FTX

Założyciel FTX tego samego dnia poinformował o wstrzymaniu wszelkich wypłat klientom od poniedziałku, 7 listopada 2022.

W związku z tym 11 listopada 2022 roku FTX ogłosiło bankructwo, a założyciel FTX Sam Bankman-Fried zrezygnował ze stanowiska.

Reuters donosi, że z FTX brakuje co najmniej 1 miliarda dolarów środków klientów

Natomiast The Wall Street Journal podała informację, że Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) oraz Departament Sprawiedliwości USA badają giełdę FTX.

Władze Bahamów, państwa, w którym FTX ma siedzibę, również prowadzą postępowanie dotyczące działalności FTX

(link: https://www.facebook.com/photo/?fbid=520556993433166&set=a.374349234720610).

Obecnie na stronie giełdy wyświetla się komunikat o wstrzymaniu wszystkich wypłat oraz stanowczym odradzaniu wpłat.

Pozew zbiorowy

W tej całej sytuacji należy pamiętać o ogromnej rzeszy ludzi, którzy zainwestowali swoje pieniądze w kryptowalutę firmy FTX. Jednym z możliwych rozwiązań na gruncie prawa polskiego jest złożenie pozwu zbiorowego.

Czym jest pozew zbiorowy?

Tę kwestię reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym.

Jest to pozew składany w sytuacji, gdy dochodzone roszczenia przez co najmniej 10 osób są takiego samego rodzaju oparte na tej samej albo na takiej samej podstawie faktycznej.

Wysokość tego roszczenia konkretnych osób jest różna. Najważniejsze, że podstawy tych roszczeń są takie same. Należy zgodnie z ustawą ujednolicić wysokości tych roszczeń przynajmniej w grupach liczących co najmniej 2 osoby.

Zachętą do wspólnej obrony interesów w drodze powództwa grupowego jest przede wszystkim „taniość” postępowania z uwagi na niższą opłatę sądową wynoszącą 2 % wartości przedmiotu sporu oraz proporcjonalny rozdział kosztów na liczbę osób w grupie a także wspólne postępowanie dowodowe.

Taką sprawą zajmuje się skład aż trzech sędziów zawodowych sądu okręgowego, co uwidocznia powagę takiej sprawy.

Powództwo w takiej sprawie wytacza reprezentant grupy, który prowadzi to postępowanie w imieniu własnym w interesie całej grupy.

Każdy członek grupy jest zobowiązany sporządzić oświadczenie o przystąpieniu do grupy, w którego treści określa swoje żądania oraz okoliczności je uzasadniające, przynależność do grupy, a także przedstawia on dowody. Wykaz osób, które przystąpiły do grupy, sporządza powód i przedstawia sądowi, dołączając oświadczenia o przystąpieniu do grupy. Z chwilą przedstawienia sądowi oświadczenia o przystąpieniu do grupy między członkiem grupy oraz pozwanym powstaje skutek sprawy w toku, co do roszczenia objętego postępowaniem grupowym.

Na wniosek więcej niż połowy członków grupy sąd może dokonać zmiany reprezentanta grupy. Wniosek powinien wskazywać proponowanego reprezentanta grupy oraz zawierać jego oświadczenie o wyrażeniu zgody na bycie reprezentantem.

Odpowiednikiem pozwu zbiorowego w amerykańskim prawie jest class-action lawsuit.

Jest to rodzaj pozwu uregulowany przez Federal Rules of Civil Procedure. Sprawy w sądach federalnych mogą być rozpatrywane jako pozwy zbiorowe tylko wtedy, gdy sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy i jeżeli sprawa spełnia określone kryteria.

Również w tej procedurze występuje reprezentant grupy jako „główny powód” (the class representative). Taka osoba musi być zatwierdzona przez sąd, aby kontynuować postępowanie jako grupowe.

Zazwyczaj takie pozwy składa się przede wszystkim w sądach stanowych (state court) a nie w federalnych (federal court). Jednak strona pozwana ma możliwość zmiany sądu na federalny.

Aby sprawa została rozpatrzona jako pozew zbiorowy i wiązała prawnie nieobecnych członków grupy, sąd musi zatwierdzić powstałą grupę zgodnie z Regułą 23 na wniosek strony, która chce postępować grupowo.

Ważne dla grupy są kryteria liczebności, wspólności, typowości i adekwatności.

Liczebność odnosi się do liczby osób w klasie. Aby uzyskać zatwierdzenie przez sąd, grupa musi mieć wystarczającą liczbę członków.

Dla kryterium wspólności ważne są wspólna kwestia prawna i faktyczna, taka, że ustalenie jej prawdziwości lub fałszywości rozwiąże za jednym zamachem kwestię, która ma kluczowe znaczenie dla ważności każdego z roszczeń.

Wymóg typowości gwarantuje, że roszczenia lub argumenty obrony wymienionego powoda są typowe dla wszystkich innych w grupie.

Wymóg adekwatności stanowi, że wskazany powód musi rzetelnie i odpowiednio reprezentować interesy nieobecnych członków grupy.

Kancelaria KIEŁTYKA GŁADKOWSKI świadczy pomoc w złożeniu takiego pozwu, reprezentuje interesy swoich klientów, czuwa nad prawidłowym przebiegiem postępowania grupowego.