Przywracanie praworządności w Polsce. Rozszerzenie pojęcia zbrodnia. Minister Sprawiedliwości spotkał się z Zastępcą Sekretarza Generalnego Rady Europy [komunikat]

• Współpraca nowego rządu RP z Radą Europy
• Powołanie Międzyresortowego Zespołu do Spraw Przywrócenia Praworządności i Porządku Konstytucyjnego
• Action Plan w sprawie przywracania praworządności
• Rozszerzenia pojęcia zbrodnia
• Działania polskich prokuratorów

Współpraca nowego rządu RP z Radą Europy

Jak poinformowało Ministerstwo Sprawiedliwości, odbyło się dziś (4.03.2024) spotkanie Ministra Sprawiedliwości Adama Bodnara z Bjornem Bergem – Zastępcą Sekretarza Generalnego Rady Europy. Tematem rozmowy był różne aspekty bieżącej oraz przyszłej współpracy nowego rządu RP z Radą Europy oraz budowanie mechanizmów przywracających praworządność w Polsce. Rozmawiano także o rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Powołanie Międzyresortowego Zespołu do Spraw Przywrócenia Praworządności i Porządku Konstytucyjnego

Jak podkreślił szef resortu sprawiedliwości praworządność jest jedną z podstawowych wartości Unii Europejskiej, Rady Europy i zrzeszonych w UE Państw. Dlatego też zarówno rząd, jak i Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadza i planuje zmiany (legislacyjne i poza legislacyjne), które mają w naszym kraju przywrócić dbałość o prawa i wolności obywatelskie.
Wśród działań, które już zostały podjęte jest m.in. powołanie Międzyresortowego Zespołu do Spraw Przywrócenia Praworządności i Porządku Konstytucyjnego, przystąpienie Polski do Prokuratury Europejskiej, projekt ustawy o zmianie ustawy o KRS i projekt, który zakłada rozdzielenie funkcji Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego.

Action Plan w sprawie przywracania praworządności

Podczas lutowego posiedzenia ogólnego Rady Unii Europejskiej Minister Adam Bodnar zaprezentował Plan Działania (tzw. Action Plan) ws. przywracania praworządności, na który składają się planowane fundamentalne zmiany legislacyjne. Główne punkty planowanej reformy dotyczą rozwiązania problemów z Krajową Radą Sądownictwa, Sądem Najwyższym, Trybunałem Konstytucyjnym i stworzenie instytucjonalnego systemu wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, nie tylko w kwestiach ustrojowych, ale także w sprawach dotyczących ochrony praw człowieka – skarg osób ze środowisk LGBT+, uchodźców czy kryzysu na granicy polsko- białoruskiej.
Elementem przywracania ładu prawnego jest także zaprezentowany dziś przez Ministra Bodnara pakiet rozwiązań legislacyjnych uzdrawiających Trybunał Konstytucyjny. Wprowadzone w życie pozwolą odtworzyć system kontroli prawa w zgodzie z polską Konstytucją i co równie ważne, przywrócą poczucie bezpieczeństwa prawnego obywatelom.

Rozszerzenia pojęcia zbrodnia

Minister Sprawiedliwości i Zastępca Sekretarza Generalnego Rady Europy rozmawiali również o agresji Rosji na Ukrainę. Polska, jak przypomniał minister Bodnar, od początku wojny wspiera Ukrainę na wielu płaszczyznach. Szef resortu od dawna podkreśla konieczność powołania specjalnego międzynarodowego trybunału ds. zbrodni agresji, której ofiarą padł naród ukraiński.
Polska zabiegała także o rozszerzenia pojęcia zbrodnia, tak by w tej definicji zawierały się nie tylko zbrodnie wojenne, ale też zbrodnie przeciwko ludzkości i inne zbrodnie okrucieństwa dokonywane przez rosyjskiego agresora na narodzie i państwie ukraińskim. Jednym z najważniejszych osiągnięć jest powołanie pod egidą Rady Europy Rejestru Szkód na rzecz Ukrainy, którego zadaniem jest gromadzenie i przetwarzanie informacji o szkodach wyrządzonych przez agresję Federacji Rosyjskiej. 

Działania polskich prokuratorów

Ministerstwo Sprawiedliwości informuje: Polscy prokuratorzy zaangażowani są w działania międzynarodowego zespołu śledczego do spraw zbrodni wojennych (JIT) i współpracują z prokuratorami z Eurojust i Ukrainy, wykorzystując swoją wiedzę w zakresie metod kryminalistycznych stosowanych w śledztwach dotyczących zbrodni wojennych. Polska zaangażowana jest także w prace ICPA (Międzynarodowego Centrum Ścigania Zbrodni Agresji Przeciwko Ukrainie). Organizacja ta została powołana w lipcu u.br. przy Międzynarodowym Trybunale Karnym w Hadze. Pod jej egidą współpracują niezależni prokuratorzy z różnych krajów – wymieniają się dowodami i ustalają wspólną strategię.
Ministerstwo Sprawiedliwości i polskie organy ścigania podjęły także działania mające na celu zapobieżenie bezkarności sprawców tych przestępstw i ich dokumentowanie. Polska prokuratura wszczęła postępowanie karne dotyczące wojny napastniczej skierowanej przeciwko suwerenności, integralności terytorialnej i niezależności politycznej Ukrainy. Minister Bodnar po raz kolejny potwierdził determinację Rządu Polskiego w procesie wspierania walczącej Ukrainy, zarówno w stosunkach bilateralnych jak i na forum międzynarodowym.