Badanie techniczne ciągnika rolniczego poza stacją kontroli pojazdów - zmiany od czerwca 2024 r.

• Badania techniczne ciągnika rolniczego będą mogły być wykonane także poza  stacją kontroli pojazdów
• Jak nowe rozporządzenie określi procedurę badań technicznych ciągników rolniczych i przyczep
• Przepisy przejściowe
• Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Badania techniczne ciągnika rolniczego będą mogły być wykonane także poza  stacją kontroli pojazdów

Omawiany projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury został przygotowany na podstawie upoważnienia zawartego w art. 81 ust. 15 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Projektowane rozporządzenie ma zmienić obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2024 r. poz. 141). To rozporządzenie określa zakres i sposób przeprowadzania badań technicznych pojazdów, które są wykonywane w stacji kontroli pojazdów. Ale nie zawiera przepisów określających procedurę przeprowadzania badań technicznych w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów. 

A trzeba wiedzieć, że ustawa z 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1720) wprowadzi od 1 czerwca 2024 r. zmiany w Prawie o ruchu drogowym (w rozdziale 3 Badania techniczne pojazdów) umożliwiające przeprowadzanie badania technicznego ciągnika rolniczego oraz ciągnika gąsienicowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h, a także przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów. Zatem potrzebne są przepisy wykonawcze (tj. omawiane, projektowane rozporządzenie) do tych nowych przepisów Prawa o ruchu drogowym.

Aktualnie w Ministerstwie Infrastruktury procedowane są:
- projekt rozporządzenia, który będzie określał m.in. minimalne wymagania dla infrastruktury innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów czy wyposażenie kontrolno-pomiarowe stosowane do przeprowadzania badań technicznych pojazdów w tej infrastrukturze oraz 
- projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniający rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów. 

Póki co gotowy jest projekt drugiego z tych rozporządzeń, którego najważniejsze elementy omówione zostały poniżej.

Jak nowe rozporządzenie określi procedurę badań technicznych ciągników rolniczych i przyczep

Jak już wspomniano, aktualnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na przeprowadzenie badania technicznego ciągnika rolniczego oraz ciągnika gąsienicowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h, a także przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów. Dlatego omawiane rozporządzenie ma na celu uproszczenie procedury przeprowadzenia okresowego badania technicznego wyżej wymienionych pojazdów - tak aby można było te badania wykonać poza stacją kontroli pojazdów.

Projekt rozporządzenia nowelizującego zakłada zmianę § 2 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. przez dodanie ust. 2b, w którym w odniesieniu do ciągnika rolniczego i ciągnika gąsienicowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h, a także przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami oraz w przypadku badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 12b Prawa o ruchu drogowym, wykonuje się zakres okresowego badania technicznego pojazdu określony w dziale Ib załącznika nr 1 do rozporządzenia. 

Mając na względzie, że w załączniku nr 1 do nowelizowanego rozporządzenia zostało ujednolicone podejście do oceny wykrytych usterek w toku badań technicznych pojazdów z oceną usterek wykrytych podczas przeprowadzania kontroli drogowej, o których mowa w załączniku nr 1 Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. poz. 2141) zrezygnowano z dokonywania zmian poszczególnych przepisów w tabeli w dziale I.

Z tego powodu omawiany projekt zakłada zmiany w załączniku nr 1 do rozporządzenia przez dodanie działu 1b określającego zakres okresowego badania technicznego ciągnika rolniczego i ciągnika gąsienicowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h, a także przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami. 

Co istotne, zmiany dotyczące zakresu i sposobu przeprowadzania okresowego badania technicznego dotyczą także przeprowadzania okresowego badania technicznego wyżej wymienionych pojazdów w stacji kontroli pojazdów. 

Wprowadzona będzie zasada, że w przypadku przeprowadzania okresowego badania technicznego ciągnika rolniczego oraz ciągnika gąsienicowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h, a także przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami zarówno w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów, jak również w stacji kontroli pojazdów, badanie te należy wykonać zgodnie z tabelą w dziale I, o której mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r., z wyjątkiem pkt 1.1.23. oraz 2.4. 

Na podstawie § 48 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022, z późn. zm.) w przyczepie, której dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 5 t, dopuszcza się hamulec roboczy typu bezwładnościowego (najazdowy). 
Punkt 1.1.23, o którym mowa w tabeli, został wyłączony z zakresu okresowego badania technicznego, ponieważ dotyczy hamulca najazdowego a badanie w tym zakresie należy wykonać na urządzeniu do kontroli działania hamulców, które nie będzie stosowane do przeprowadzania badań technicznych w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów. 

Natomiast punkt 2.4. w tabeli dotyczy ustawienia kół a kontrolę w tym zakresie przeprowadza się za pomocą urządzenia do oceny prawidłowości ustawienia kół jezdnych pojazdu. Ze względu na brak możliwości wykonania zakresu badania w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów, zaistniała konieczność jego wyłączenia podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego. 

Metody oceny stanu technicznego podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego

W tabeli w dziale I w załączniku nr 1 do ww. nowelizowanego rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r.  zostały określone metody oceny stanu technicznego pojazdu podczas przeprowadzania okresowego badania technicznego. 

Wielokrotnie wskazuje się w odniesieniu do poszczególnych zakresów badania, że kontrola organoleptyczna pojazdu jest przeprowadzana na kanale przeglądowym lub na dźwigniku lub „pojazd ustawiony na kanale przeglądowym lub dźwigniku” lub „pomiar ustawienia na ławie pomiarowej (…)” . Wobec powyższego, w przypadku przeprowadzania badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 12b ustawy, doprecyzowano, że jest ono przeprowadzane na twardej nawierzchni. 

W celu przeprowadzenia badania technicznego w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów, przedsiębiorca lub inny podmiot niebędący przedsiębiorcą prowadzący stację kontroli pojazdów powinien posiadać m.in.: 
1) urządzenie do podnoszenia osi pojazdu o udźwigu 115 kN, w wersji mobilnej wraz z zestawem podkładów do stabilizacji pojazdu podczas badania technicznego albo urządzenie do wymuszania szarpnięć kołami jezdnymi pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t i powyżej, w wersji mobilnej; 
2) ekran do oceny ustawienia świateł i miernik światłości do oceny światłości świateł pojazdu.  

Biorąc pod uwagę realizację zakresu badania, o którym mowa w pkt 5.1., 5.3.1., 5.3.3., 5.3.4. (osie, zwrotnice, łożyska kół) w tabeli, wskazano, że badanie techniczne w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów przeprowadza się przy użyciu urządzenia do podnoszenia osi pojazdu o udźwigu co najmniej 115 kN, w wersji mobilnej wraz z zestawem podkładów do stabilizacji pojazdu podczas badania technicznego albo urządzenia do wymuszania szarpnięć kołami jezdnymi pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t i powyżej, w wersji mobilnej. 

Ponadto mając na względzie, że w pkt 4.1.2. oraz 4.5.2. w kolumnie drugiej w tabeli w dziale I wskazano, że „Pomiar ustawienia na ławie pomiarowej za pomocą przyrządów do kontroli ustawienia świateł”, w projekcie rozporządzenia zaistniała konieczność wprowadzenia zastrzeżenia, iż podczas badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 12b ustawy, pomiaru ustawienia świateł dokonuje się na równej i twardej nawierzchni, za pomocą ekranu do oceny ustawienia świateł. 

Ministerstwo Infrastruktury wskazuje też, że aktualnie w trakcie przeprowadzania badania technicznego pomiaru światłości świateł dokonuje się za pomocą przyrządu do pomiaru światłości świateł pojazdu. Jednakże w przypadku przeprowadzania badania technicznego w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów pomiaru światłości świateł należy dokonać za pomocą miernika światłości do oceny światłości świateł pojazdu.

Projekt rozporządzenia wprowadza zmianę w § 4 ust. 4 rozporządzenia, który dotyczy czynności jakie dokonuje uprawniony diagnosta po zakończeniu przeprowadzania badania technicznego w odniesieniu do wpisu o wyniku badania technicznego, o którym mowa w art. 81 ust. 12b ustawy, do rejestru badań technicznych pojazdów. Uprawniony diagnosta będzie nadal zobowiązany do niezwłocznego dokonania wpisu o wyniku tego badania do rejestru badań technicznych, jednakże nie później niż w dniu przeprowadzenia badania. Wprowadzenie takiego rozwiązania nie nakłada konieczności uzupełniania rejestru badań technicznych bezpośrednio po zakończeniu przeprowadzania badania technicznego w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów. 

W załączniku nr 1 do rozporządzenia w dziale II Szczegółowy sposób badania skuteczności 
i równomierności działania hamulców podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu w § 1 w ust. 5 uwzględniono dopuszczenie badania skuteczności hamowania przez pomiar opóźnienia hamowania 
w odniesieniu do ciągników rolniczych i ciągników gąsienicowych o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h, a także przyczep przeznaczonych do łączenia z tymi pojazdami. 

W załączniku nr 1 do rozporządzenia w dziale III Szczegółowy sposób oceny stanu technicznego układu wydechowego i pomiaru poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju pojazdu oraz sposób kontroli stanu technicznego sygnału dźwiękowego podczas przeprowadzania badania technicznego pojazdu w § 6 w ust. 1 doprecyzowano, że pomiar hałasu wykonuje się nie tylko na stanowisku zewnętrznym spełniającym wymagania określone w § 17 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. 
w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz. U. poz. 275), ale również w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów w przypadku ciągnika rolniczego oraz ciągnika gąsienicowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h. 

W odniesieniu do badań technicznych, o których mowa w art. 81 ust. 12b ustawy, projekt rozporządzenia określa również strukturę numeru zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu (badania technicznego). Zmiany w tym zakresie dotyczą objaśnienia A) do wzoru zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, o którym mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Wprowadzenie unikalnego, jednoznacznie identyfikowalnego numeru zaświadczenia (badania technicznego, 
o którym mowa w art. 81 ust. 12b ustawy) rozwiąże ewentualny problem związany 
z synchronizacją numeru w rejestrze badań technicznych przeprowadzanych w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów z ewidencją badań technicznych przeprowadzanych bezpośrednio w stacji kontroli pojazdów. Numer zaświadczenia będzie poprzedzony wyróżnikiem badania technicznego pojazdu przeprowadzanego w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów tj. literą C. 

Dane o badaniach technicznych wykonanych w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów powinny być przekazane niezwłocznie po jego przeprowadzeniu, za pomocą posiadanych certyfikatów VPN i SSL do Centralnej Ewidencji Pojazdów, tak jak jest to w przypadku badań technicznych przeprowadzanych bezpośrednio w stacji kontroli pojazdów. W przypadku braku łączności dopuszcza się skorzystanie z tzw. trybu awaryjnego, o którym mowa w art. 80bc ustawy, zgodnie z zasadą obowiązującą dla badania technicznego wykonywanego w stacji kontroli pojazdów. 

Projekt rozporządzenia wprowadza także zmiany w objaśnieniu J) do pola „Uwagi” we wzorze zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu. W przypadku przeprowadzania badania technicznego pojazdu w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta powinien w tym miejscu wpisać adres miejsca przeprowadzenia badania technicznego. Oprócz wyróżnika badania technicznego pojazdu przeprowadzanego w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów wskazana informacja pozwoli na weryfikację, czy badanie techniczne zostało wykonane 
w infrastrukturze innej niż stanowisko kontrolne w stacji kontroli pojazdów. 

Przepisy przejściowe

Omawiany projekt zawiera także przepisy przejściowe. Ministerstwo Infrastruktury wskazuje, że wprowadzenie odrębnej struktury numeru zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nie ma wpływu na badania techniczne, które zakończyły się wynikiem negatywnym na skutek wykrycia usterek poważnych, a które powodują wykonanie w terminie 14 dni badania technicznego polegającego na ponownym sprawdzeniu zespołów i układów, w których stwierdzono usterki. 
Do tych spraw zgodnie z § 2 projektu stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza, że w odniesieniu do ciągnika rolniczego albo ciągnika gąsienicowego o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 40 km/h lub przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami, które zostały poddane badaniu technicznemu nadal sprawdzenia dokonuje stacja, w której te usterki stwierdzono i badanie techniczne odbywa się w stacji kontroli pojazdów. 

Wprowadzenie zmian w objaśnieniach do wzoru zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, który jest dokumentem wydawanym przez uprawnionych diagnostów, nie powoduje utraty ważności zaświadczeń wydanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie z § 3 projektu rozporządzenia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu zachowują swoją ważność przez okres, na jaki zostały wydane. W odniesieniu do pozostałych zmian zaproponowanych w projekcie rozporządzenia nie ma potrzeby wprowadzania przepisów przejściowych.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Omawiany projekt zakłada, że zmiany wejdą w życie z dniem 1 czerwca 2024 r. Czyli w tym samym terminie kiedy wchodzą w życie art. 4 i art. 19 ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw. 

Źródło: Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach.