REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kontrolerzy biletów w komunikacji miejskiej mogą nagrywać pasażerów, ale muszą ich o tym uprzedzić. Jest stanowisko Prezesa UODO

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
kamera, obowiązek informacyjny, kontrolerzy, Prezes UODO, RODO
Kontrolerzy biletów w komunikacji miejskiej mogą nagrywać pasażerów, ale muszą ich o tym uprzedzić. Jest stanowisko Prezesa UODO
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Kontrolerzy biletów w publicznym transporcie zbiorowym mogą nagrywać kontrolowanych pasażerów z wykorzystaniem kamer nasobnych, tj. niewielkich rejestratorów obrazu i dźwięku, które można umieścić np. na odzieży – wynika z najnowszego stanowiska Prezesa UODO. Muszą oni jednak uprzedzić o tym pasażera (tj. wywiązać się z wymagań RODO w zakresie obowiązku informacyjnego) – choćby w formie odpowiedniego oznakowania. 

Czy korzystanie z kamer nasobnych przez kontrolerów biletów, jest zgodne z prawem?

REKLAMA

Jak wynika ze stanowiska Prezesa UODO w sprawie zasadności udziału Polski w  postępowaniu w sprawie C-422/24 Storstockholms Lokaltrafik (ochrona danych osobowych – prawo do informacji i dostępu do danych osobowych pozyskiwanych przy użyciu kamery nasobnej), tj. w sprawie, która toczy się aktualnie przed Trybunałem Sprawiedliwości UE w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do niego przez szwedzki sąd apelacyjny dotyczącym tego, w jaki sposób realizować obowiązek informacyjny, który musi być spełniony w stosunku do osoby, której dane dotyczą (tj. czy znajduje tu zastosowanie art. 13 czy art. 14 RODO1)2w polskim prawie krajowym nie ma przepisów, które wprost regulowałyby używanie kamer nasobnych przez kontrolerów biletów. Takie użycie nie jest jednak również zakazane.

REKLAMA

Kamera nasobna to niewielki rejestrator obrazu i dźwięku, który można umieścić np. na odzieży. W odniesieniu do niektórych służb państwowych, z przepisów prawa wprost wynika, że, w ramach prowadzonych interwencji, mogą one korzystać z kamer nasobnych, tj. np. z:

  • art. 15c ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji – w odniesieniu do funkcjonariuszy Policji czy z

  • art. 11 ust. 2f ustawy z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej – w odniesieniu do funkcjonariuszy Straży Granicznej. 

W ocenie Prezesa UODO – nie oznacza to jednak, że z kamer nasobnych nie mogą korzystać kontrolerzy biletów w publicznym transporcie drogowym. W sprawie, w której szwedzki sąd apelacyjny skierował pytanie prejudycjalne do TSUE opisana została sytuacja kontrolerów biletów wyposażonych w kamery nasobne i używających tych kamer podczas kontroli osób nieposiadających ważnego biletu, co wiązało się z uiszczeniem przez nich opłaty dodatkowej. Kamery te, były wykorzystywane w celu zapobiegania groźbom i aktom przemocy wobec kontrolerów oraz dokumentowania takich sytuacji, a także w celu weryfikowania tożsamości pasażerów zobowiązanych do uiszczenia opłaty dodatkowej. Używane przez kontrolerów biletów kamery rejestrowały obraz i dźwięk. Nagrania początkowo były automatycznie kasowane po dwóch minutach, a następnie po minucie. Kontrolerzy, byli jednak zobowiązani do zatrzymania procesu usuwania nagrania, jeśli nakładali na pasażera karę, albo jeśli słyszeli od niego groźby. W takim wypadku, system zachowywał również informacje zapisane z wykorzystaniem funkcji tzw. wcześniejszego nagrywania, tj. materiał zarejestrowany w minusie poprzedzającej naciśnięcie przez kontrolera przycisku zatrzymania usuwania nagrania. 

Korzystanie z kamer nasobnych ważnym elementem ochrony bezpieczeństwa kontrolerów

Legalność rejestrowania pasażerów na gapę z użyciem kamer, przez kontrolerów biletów, to dla nich (tj. tych ostatnich, rzecz jasna) bardzo dobra informacja, która może znacząco wpłynąć na poprawę ich bezpieczeństwa. Znane są bowiem liczne przypadki pobicia, a nawet brutalnych napaści pasażerów na kontrolerów biletów w komunikacji miejskiej. Wynika to głównie z tego, że kontrolerzy biletów nie korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych, jaką w 2023 r. zostali objęci m.in. kierowcy autobusów i motorniczy (na podstawie art. 49a ustawy z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym). Dzięki wprowadzeniu ww. przepisu – osoby wykonujące przewóz osób w publicznym transporcie zbiorowym, zyskały ochronę:

  1. nietykalności cielesnej – zgodnie z art. 222 par. 1 kodeksu karnego bowiem – osoba, która narusza nietykalność cielesną funkcjonariusza publicznego, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3,

  2. przed napaścią – zgodnie z art. 223 kodeksu karnego bowiem – osoba, która działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą lub używając broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu albo środka obezwładniającego, dopuszcza się czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego – podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10, a jeżeli w wyniku napaści nastąpił skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza publicznego – karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15 jak również

  3. przed znieważeniem – zgodnie z art. 226 kodeksu karnego bowiem – osoba, która znieważa funkcjonariusza publicznego, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych – podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. 

REKLAMA

Brak możliwości korzystania z analogicznej ochrony przez kontrolerów biletów w publicznym transporcie drogowym, potwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt I KZP 9/13, które – choć zostało wydane wcześniej, niż osoby wykonujące przewóz osób w publicznym transporcie zbiorowym zostały objęte ochroną przewidzianą dla funkcjonariusza publicznego w kodeksie karnym – potwierdza, że osoba uprawniona do dokonywania kontroli dokumentów przewozu osób i bagażu w pojazdach publicznego transportu zbiorowego, w tym osoba będąca pracownikiem samorządu terytorialnego – nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 par. 13 pkt 4 kodeksu karnego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W związku z powyższym – na chwilę obecną – rejestrowanie obrazu i dźwięku podczas kontroli biletów dokonywanych przez kontrolerów w publicznym transporcie drogowym – może okazać się jedynym skutecznym i dopuszczalnym, zgodnie z prawem, narzędziem ochrony kontrolerów przed naruszaniem ich nietykalności cielesnej przez poddawanych kontroli pasażerów. W celu zwiększenia bezpieczeństwa kontrolerów biletów, ogłoszenie przetargu na zakup dla nich osobistych kamer, na II kwartał 2024 r., zapowiadał m.in. ZTM w Krakowie. 

Korzystanie z kamer nasobnych przez kontrolerów biletów a obowiązek informacyjny względem pasażerów

Przedmiotem pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE w sprawie C-422/24 Storstockholms Lokaltrafik, była wątpliwość czy w przypadku, gdy dane osobowe są pozyskiwane przy użyciu kamery nasobnej – w zakresie obowiązku informacyjnego, który musi być spełniony w stosunku do osoby, której dane dotyczą – zastosowanie znajduje art. 13 czy też art. 14 RODO?

Art. 13 RODO odnosi się do sytuacji, w której dane osobowe osoby, której dane te dotyczą, zbierane są od tej osoby, a art. 14 – do sytuacji, w której dane osobowe osoby, której dane te dotyczą, nie pozyskano od tej osoby. Istotną cechą, która odróżnia od siebie powyższe regulacje, jest moment, w którym administrator danych powinien poinformować osobę, której dane dotyczą, o stosowanym monitoringu. W przypadku art. 14 (tj. pozyskiwania danych osobowych w sposób inny niż od osoby, której dane dotyczą) – informacja ta, może zostać przekazana osobom, których dane dotyczą, w terminie późniejszym (zgodnie z art. 14 ust. 3 RODO). W przypadku art. 13 natomiast (tj. pozyskiwania danych osobowych od osoby, której dane dotyczą) – wyłącznie podczas pozyskiwania ww. danych. 

W ocenie Prezesa UODO – „uznanie, że w przypadku korzystania z kamery nasobnej pozyskuje się dane osobowe osoby, której dane dotyczą z innego źródła niż ona sama, nie jest w żaden sposób uzasadnione. Co więcej, prowadziłoby do wniosku, że podczas pozyskiwania danych osobowych z monitoringu wizyjnego można zrezygnować z informacji o tym monitoringu na rzecz informowania osób, których dane dotyczą w późniejszym terminie. Takie rozwiązanie wydaje się niedopuszczalne.” W związku z powyższym – jak dalej informuje Prezes UODO – stoi on na stanowisku, że „w przypadku przetwarzania danych osobowych pozyskiwanych przy użyciu monitoringu wizyjnego, w tym kamery nasobnej, zastosowanie będzie miał art. 13 rozporządzenia 2016/679”.

O stosowaniu kamery nasobnej – kontroler biletów, zobligowany jest zatem poinformować kontrolowanego pasażera już momencie kontroli – uprzedzając osobę, wobec której podejmuje czynności, o rejestrowaniu obrazu lub dźwięku

Powyższy obowiązek informacyjny – zgodnie z art. 12 RODO – musi być ponadto realizowany w zwięzłej, przejrzystej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie, jasnym i prostym językiem. Zgodnie z przepisami kodeksu pracy i prawa oświatowego – w celu spełnienia obowiązku informacyjnego w pomieszczeniach monitorowanych – możliwe jest stosowanie znaków lub ogłoszeń dźwiękowych. Pełna informacja o monitoringu, obejmująca wszystkie wymogi z art. 13 RODO, powinna natomiast być dostępna w miejscu monitorowanym, np. na tablicach albo w formie dokumentu dostępnego na recepcji czy też u przedstawiciela administratora. Zgodnie z powyższym – możliwa jest zatem realizacja obowiązku informacyjnego poprzez podanie informacji podstawowych i uzupełnienie ich w kolejnych warstwach informacyjnych. Zgodnie ze stanowiskiem Prezesa UODO natomiast – obowiązek informacyjny w przypadku przetwarzania danych za pomocą kamery nasobnej,  może równieżzostać spełniony np. poprzez odpowiednie oznakowanie.

1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, p. 1–88)

2 Stanowisko Prezesa UODO nr DOL.0623.10.2024 z dnia 28.08.2024 r. w przedmiocie zasadności udziału Polski w postępowaniu w sprawie C-422/24 Storstockholms Lokaltrafik (https://uodo.gov.pl/pl/138/3384

Podstawa prawna:

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. L 119 z 4.5.2016, p. 1–88)

  • Ustawa z dnia 6.04.1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 145)

  • Ustawa z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 915)

  • Ustawa z dnia 16.12.2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2778)

  • Ustawa z dnia 6.06.1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 17)

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Trump ogłasza cła. Co na to Europa? [Eksperci]

Donald Trump ogłasza cła na Europę - rekordowy pakiet finansowych zobowiązań obejmuje hurtowo wszystkie kraje Unii Europejskiej. Czy cła dotkną Polskę? Czego najbardziej obawiają się eksperci?

SN: ZUS przegrywa sprawę o pominięcie 2-3 lat służby wojskowej do emerytury

Wydawało się, że to będzie archiwalny problem prawny – kilka lat służby wojskowej w czasach PRL pomijanych przy ustalaniu emerytury przez ZUS. To jednak wciąż aktualna sprawa, o czym świadczy to, że wciąż zajmują się nim sądy. Z ZUSem skutecznie spierają się byli żołnierze, którzy służyli w wojsku np. w latach 80-tych, a ZUS pomija ten okres w wyliczeniach emerytalnych. Np. ZUS uważa, że do czasu pracy w szczególnych warunkach nie zalicza się okresu zasadniczej służby wojskowej np. w 1983 r.

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? [PORADNIK]

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? - to częste pytania zadawane na forum w Internecie. Po pierwsze, należy zaprzestać zaciągania kolejnych zobowiązań. Co dalej? Oto poradnik, który pokazuje jak krok po kroku wyjść z długów. Zawiera wszystko, co należy widzieć o oddłużaniu.

Sprawdź uprawnienia kierowcy. Nowa usługa w aplikacji mObywatel

W aplikacji mObywatel można już sprawdzić uprawnienia kierowcy. Wystarczy wpisać imię, nazwisko oraz numer blankietu dokumentu, aby uzyskać możliwość weryfikacji danych każdego kierowcy i statusu jego prawa jazdy, tymczasowego prawa jazdy oraz pozwolenia na kierowanie tramwajem.

REKLAMA

Opłaty za pobyt w DPS. Współpraca z MOPS ma znaczenie [Kryteria 2025]

W kontekście opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej sporo mówi się o kryteriach dochodowych i kręgu osób zobowiązanych. Nie każdy jednak pamięta, iż na zakres tej opłaty wpływa również wywiad środowiskowy. Dlaczego?

Sąd Apelacyjny unieważnił umowę kredytu złotówkowego (prawomocnie). Jakie były powody? Analiza radcy prawnego

Jeśli w pierwszej i drugiej dekadzie XXI wieku prawie każdy mógł powiedzieć, że kojarzy kogoś znajomego, kto wyjechał za granicę ze względu na exodus migracyjny, to zakładam, że już w trzeciej dekadzie prawie każdy będzie kojarzył kogoś, kto unieważnił swoją umowę z bankiem. I to nie tylko tę waloryzowaną kursem waluty obcej. Unieważnianie kredytów i pożyczek stanie się sportem narodowym Polaków, takim jak jest nim teraz grillowanie.

Ile naprawdę zarabia przeciętny Polak? Duże różnice różnice płacowe ze względu na płeć i wiek

Znamy już najnowsze dane o wynagrodzeniach za październik 2024 roku. GUS podał, że przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8363,69 zł brutto, ale mediana była o 18% niższa i wyniosła 6856,75 zł. Dysproporcje te wskazują na duże rozwarstwienie płacowe, szczególnie widoczne w zależności od płci, wieku, branży oraz wielkości firmy. Sprawdź, co kryje się za tymi liczbami.

Już niebawem gminy będą mogły zablokować budowę tysięcy domów, a rolnicy – pomimo posiadania znacznych areałów – będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę. Zmiana ważnego terminu w ramach reformy systemu planowania przestrzennego

To, że już niebawem miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy – jest nieuniknione, ponieważ ustawa wprowadzająca reformę systemu planowania przestrzennego już obowiązuje. Aktualnie rozchodzi się jednak o termin, do którego samorządy mają obowiązek opracowania ww. planów ogólnych, który rząd chce o pół roku wydłużyć, tj. do 1 lipca 2026 r. Ww. reformy obawiają się zwłaszcza rolnicy, którzy – w przypadku ustalenia na będących w ich posiadaniu terenach rolnych tzw. stref otwartych z zakazem zabudowy – celem budowy domu, pomimo posiadania znacznych areałów ziemi, będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę.

REKLAMA

Wielkie zmiany w dowodach osobistych. Milionom Polaków grozi za to kilka tysięcy kary

Mamy czas wielkiej wymiany dowodów osobistych. Wedla danych resortu cyfryzacji, po nowy dokument w tym roku musi się zgłosić blisko 3,5 miliona Polaków. Co z tymi, którzy się będą ociągać i tego nie zrobią? Grozi im za to kara grzywny. Jak wysoka? Nawet 5 tysięcy złotych. 

Po co raz na 7 lat przepuszczać osoby niepełnosprawne ze stałym orzeczeniem przez specjalistów w WZON?

Tak pyta nasza czytelniczka. I argumentuje „Skoro niektóre osoby niepełnosprawne mają orzeczenia na stałe z MZON lub ZUS, bo ich schorzenia nie rokują poprawy, to po co zasadnym jest "przepuszczanie" ich co 7 lat przez "specjalistów" WZON? Moim zdaniem chyba tylko po to, by tysiące osób oceniających miały nadal zapewnioną pracę. Może i ona niewdzięczna, ale chyba nie aż taka zła, skoro są chętni...

REKLAMA