REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wyższe wynagrodzenie dla pracowników samorządowych. Wyrównanie od 1 marca 2025 r. Kiedy podwyżki? 30 maja 2025 r. rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw [ROZPORZĄDZENIE]

Iga Leszczyńska
Doktor nauk społecznych (WAT), specjalistka w zakresie polityki rodzinnej, rynku pracy i systemu zabezpieczenia społecznego.
pieniądze, podwyżki, przedsiębiorca
Wyższe wynagrodzenie dla pracowników samorządowych. Wyrównanie od 1 marca 2025 r. Kiedy podwyżki? 30 maja 2025 r. rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw [ROZPORZĄDZENIE]
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wyższe wynagrodzenie dla pracowników samorządowych. Wyrównanie od 1 marca 2025 r. Kiedy podwyżki? Co zakłada rozporządzenie Rady Ministrów z 30 maja 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Uwzględnia m.in. uwagi samorządowców w zakresie wyodrębnienia nowej podgrupy w ramach stanowiska marszałka województwa – marszałka województwa w województwie powyżej 3 mln mieszkańców.

rozwiń >

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej 13 marca 2025 r. przygotowało kolejny projekt rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, który przewiduje zmiany w zasadach wynagradzania pracowników samorządowych. Głównym celem dokumentu jest aktualizacja minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

REKLAMA

REKLAMA

Wyższe wynagrodzenie dla pracowników samorządowych

W ocenie resortu, podwyższenie kwot minimalnego wynagrodzenia zasadniczego uatrakcyjni możliwość zatrudnienia w jednostkach samorządowych, gdyż obecne stawki nie są konkurencyjne.

Projekt z 13 marca 2025 r.

Projekt z marca 2025 r. oprócz podwyższenia kwot minimalnego wynagrodzenia zasadniczego zakładał także wzrost łącznie maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego i maksymalnego poziomu dodatku funkcyjnego pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru w relacji do obowiązujących kwot co do zasady o ok. 5 proc. Zgodnie z projektem, pensje zasadnicze w I kategorii zaszeregowania mają wzrosnąć o 666 zł. W zależności od kategorii, planowane podwyżki wyniosą od 5 do 16,65 proc.

W starym projekcie uwzględniono podwyższenie kwot maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie powołania m.in. wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, ich zastępców oraz skarbników oraz maksymalnego poziomu dodatku funkcyjnego określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Maksymalne stawki wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku funkcyjnego dla tej grupy zostały ustalone proporcjonalnie do limitów obowiązujących dla osób pełniących funkcje na podstawie wyboru. W ich przypadku górna granica pensji ma wzrosnąć o około 5 proc.

REKLAMA

Polecamy: Dochody jednostek samorządu terytorialnego. Nowe rozwiązania

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Maksymalny poziom wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego . Stanowiska marszałków województw, starostów, wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) [KWOTY z projektu z 13.03.]

Projekt z 13 marca zakładał następujący maksymalny poziom wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego dla pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie powołania:

Stanowiska marszałków województw, starostów i wójtów (burmistrzów, prezydentów miast)

Stanowiska marszałków województw, starostów i wójtów (burmistrzów, prezydentów miast)

Stanowiska marszałków województw, starostów i wójtów (burmistrzów, prezydentów miast)

RCL

Stanowiska w dzielnicach m.st. Warszawy

Stanowiska w dzielnicach m.st. Warszawy

Stanowiska w dzielnicach m.st. Warszawy

RCL

Pozostałe stanowiska zatrudnionych na podstawie powołania

Pozostałe stanowiska zatrudnionych na podstawie powołania

Pozostałe stanowiska zatrudnionych na podstawie powołania

RCL

Minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę [TABELA - projekt z 15 maja 2025 r.]

Projekt przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów nie zawiera załączników dotyczących podwyższenia kwot maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie powołania. W przyjętym projekcie znalazła się tylko propozycja minimalnego miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników samorządowych:

Kategoria zaszeregowania 

Minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego - 

 obowiązujący  
od dnia 1 lipca 2024 r. 

Propozycja stawek i % wzrostu 

4000 

4666 

16,65% 

II 

4050 

4680 

15,56% 

III 

4100 

4700 

14,63% 

IV 

4150 

4720 

13,73% 

4200 

4740 

12,86% 

VI 

4250 

4760 

12,00% 

VII 

4300 

4780 

11,16% 

VIII 

4350 

4800 

10,34% 

IX 

4400 

4820 

9,55% 

4500 

4840 

7,56% 

XI 

4600 

4870 

5,87% 

XII 

4700 

4940 

5,11% 

XIII 

4800 

5040 

5,00% 

XIV 

4900 

5150 

5,10% 

XV 

5000 

5250 

5,00% 

XVI 

5200 

5460 

5,00% 

XVII 

5400 

5670 

5,00% 

XVIII 

5600 

5880 

5,00% 

XIX 

5900 

6200 

5,08% 

XX 

6200 

6510 

5,00% 

Nowe stanowisko uwzględnione w projekcie rozporządzenia

W projekcie uwzględniono także korektę katalogu stanowisk w II. Tabeli w części D. „Stanowiska w urzędach i samorządowych jednostkach organizacyjnych” w części XXIV. „Żłobki, kluby dziecięce i dzienni opiekunowie” grupa stanowisk „Stanowiska pomocnicze i obsługi” otrzymała brzmienie: 

Stanowiska pomocnicze i obsługi 

Wychowawca małego dziecka 

XIV 

według odrębnych przepisów 

 

Starszy dzienny opiekun, 

starsza położna, 

starszy opiekun, 

starszy terapeuta zajęciowy, 

starszy fizjoterapeuta 

 

 

XII 

Dzienny opiekun, 

położna, 

opiekun 

 

XI 

Terapeuta zajęciowy, 

fizjoterapeuta, 

młodszy opiekun 

 

Dodanie nowego stanowiska - w ocenie projektodawców - jest jednym z elementów promowania oraz zwiększania atrakcyjności zawodu osób sprawujących opiekę nad najmłodszymi dziećmi. Projekt koryguje także katalog stanowisk i zmianę w załączniku nr 3 do rozporządzenia w II. Tabeli w części D. „Stanowiska w urzędach i samorządowych jednostkach organizacyjnych” części III. „Urzędy pracy”.

 Wyrównanie od 1 marca 2025 r. Kiedy podwyżki?

Projekt zakłada, że kwoty minimalnego miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego (załącznik nr 3) mają mieć zastosowanie od 1 marca 2025 roku. Jak wynika z informacji umieszczonych na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego, projekt został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem § 1 pkt 2 lit a, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2025 r.

Projekt rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 2025 r. zmieniający rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych

Opinie i uwagi do projektu

Opinie do projektu w ramach konsultacji publicznych oraz opiniowania przesłali obywatele, organizacje związkowe, a także przedstawiciele strony samorządowej w ramach prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. W ocenie ZNP proponowane podwyżki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nie uwzględniają proporcjonalnych wzrostów dla wyższych kategorii zaszeregowania. W efekcie różnice płacowe miedzy stanowiskami o różnych wymaganiach kwalifikacyjnych, kompetencjach i odpowiedzialności zawodowej ulegają zmniejszeniu co prowadzi do zniekształcenia struktury wynagrodzeń - wskazało ZNP w uwagach do projektu. W ich ocenie, zaproponowane zmiany mogą przyczynić się do osłabienia motywacji do rozwoju zawodowego oraz do podejmowania pracy na odpowiedzialnych stanowiskach.

W opinii Krajowego Sekretariatu Oświaty NSZZ Solidarność'80 zróżnicowanie stawek pomiędzy grupami jest rażąco niskie i przyczyni się do pogłębienia spłaszczenia wynagrodzeń. Prezydium Krajowej Sekcji Pracowników Administracji i Obsługi Związku Nauczycielstwa Polskiego pozytywnie odniosło się do zaproponowanej w I kategorii zaszeregowania minimalnej wysokości wynagrodzenia zasadniczego na poziomie płacy minimalnej. W opinii wskazano jednak, że proponowane podwyżki minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nie uwzględniają proporcjonalnych wzrostów dla wyższych kategorii zaszeregowania. W opinii prezydium, zaproponowane zmiany mogą przyczynić się do osłabienia motywacji do rozwoju zawodowego. Brak wyraźnego zróżnicowania wynagrodzeń między stanowiskami o różny poziomie kwalifikacji i odpowiedzialności wpłynie demotywująco na kadrę administracyjną - wskazano w uwagach.

Obywatele także zgłaszali swoje uwagi do projektu. Wśród nich znalazły się m.in. propozycje dotyczące proporcjonalnego wzrostu wynagrodzeń o dokładnie tyle samo procent w każdej kategorii zaszeregowania, przy zachowaniu w I kategorii minimalnego wynagrodzenia i w każdym kolejnym roku ewentualna waloryzacja wynagrodzeń również powinna być obliczana procentowo, a nie kwotowo, czy tego, by wynagrodzenie dla osób zatrudnionych na podstawie powołania (np. skarbnika) powinno być określone w wysokości minimalnej.

Odpowiedź MRPiPS na uwagi

MRPiPS odnosząc się do poszczególnych uwag wskazało m.in., że część uwag w zakresie gruntowego przeszeregowania stanowisk pozostaje do rozważenia przy następnej nowelizacji rozporządzenia. Część uwag została uwzględniona w projekcie z 13 marca 2025 .r, jak np. wyodrębnienie w ramach stanowiska marszałka województwa nowej podgrupy – marszałka województwa powyżej 3 milionów mieszkańców. A - przykładowo - uwaga dotycząca określenia poziomu minimalnego wynagrodzenia zasadniczego w poszczególnych kategoriach zaszeregowania w oparciu o aktualizującą się automatycznie bazę zamiast w sposób kwotowy ma zostać poddana rozważaniom i głębszej analizie podczas nowelizacji. MRPiPS wskazało także, że w obowiązującym stanie prawnym nie istnieją powszechne regulacje dotyczące zasad wynagradzania - w tym podwyższania wynagrodzeń - dla wszystkich grup pracowników bez względu na status prawny zatrudniającego ich pracodawcy, branżę czy grupę zawodową.

Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt 26 maja 2025 r.

27 maja 2025 r. sekretarz Stałego Komitetu Rady Ministrów Mariusz Skowroński poinformował, że Stały Komitet Rady Ministrów, po rozpatrzeniu sprawy w trybie obiegowym, przyjął 26 maja 2025 r. projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (RD172). Oznacza to, że przyjęcie rozporządzenia podwyższającego wynagrodzenia pracowników samorządowych jest coraz bliżej.

Projekt z 27 maja 2025 r.

Jak wynika ze strony Rządowego Centrum Legislacji, obecnie projektem zajmować się będzie Rada Ministrów. Projekt z 27 maja 2025 r. także nie uwzględnia maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego dla pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie powołania. W projekcie znajdują się kwoty minimalnego miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego ustalonego w kategoriach zaszeregowania od I (4 666 zł) do XX (6 510 zł). Projekt uwzględnia także korektę stanowisk i zmianę w załączniku nr 3 do rozporządzenia w II. Tabeli w części D. „Stanowiska w urzędach i samorządowych jednostkach organizacyjnych” w części III. „Urzędy pracy”, a także dodanie w załączniku nr 3 do rozporządzenia w II. Tabeli w części D. „Stanowiska w urzędach i samorządowych jednostkach organizacyjnych” w części XXIV. „Żłobki, kluby dziecięce i dzienni opiekunowie” w grupie stanowisk „Stanowiska pomocnicze i obsługi” stanowiska „wychowawca małego dziecka. Kwoty minimalnego miesięcznego poziomu wynagrodzenia zasadniczego mają mieć zastosowanie do wynagrodzeń należnych od dnia 1 marca 2025 r.

Związek Powiatów Polskich - uwagi do projektu

Związek Powiatów Polskich wystąpił z uwagami do projektu z 15 maja 2025 r., w którym wykreślono maksymalny poziom wynagradzania zasadniczego oraz dodatku funkcyjnego dla pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru i powołania. Oznacza to, że po raz kolejny te kategorie pracowników zostaną pominięte przy planowanych podwyżkach wynagrodzeń - przekazał prezes Związku Powiatów Polskich Andrzej Płonka w uwagach. Zwrócił uwagę na fakt, że pracownicy z wyboru i powołania (wójtowie, burmistrzowie, starostowie, członkowie zarządów, czy skarbnicy) odpowiadają za strategiczne decyzje oraz za rozwój swoich gmin i powiatów. Brak mechanizmu dostosowującego ich wynagrodzenia do rosnących kosztów życia oraz coraz bardziej złożonych wyzwań, z jakimi mierzą się samorządy, to odbierany jako wyraz braku szacunku wobec ich pracy - podkreślił. W imieniu Związku Powiatów Polskich zaapelował o zmianę podejścia do wynagrodzeń tej grupy pracowników samorządowych i przewrócenie im należnego miejsca w polityce płacowej państwa.

Rozporządzenie w Dzienniku Ustaw

Jak wynika z informacji zawartych na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL), projekt 30 maja 2025 r. został skierowany do podpisu prezesa Rady Ministrów. Następnie został skierowany do ogłoszenia. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw 30 maja 2025 r. Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem § 1 pkt 2 lit. a, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2025 r. Oznacza to, że rozporządzenie w większości wejdzie w życie od 14 czerwca 2025 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 30 maja 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 30 maja 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Koniec z głośnym sąsiadem zza ściany od 20 września 2026 r. – rząd wprowadza nowe przepisy, które poprawią komfort życia mieszkańców

W rządzie trwają zaawansowane prace legislacyjne nad projektem rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, które wprowadza dla budownictwa mieszkaniowego wymóg spełniania przez budynki (i lokale mieszkalne) klasy akustycznej AQ – 0, która dotąd stosowana była główne w segmencie premium. Nowe wymogi w zakresie ochrony przed nadmiernych hałasem pochodzącym z sąsiedniego lokalu, przewidziano nie tylko dla mieszkań w budynkach wielorodzinnych (czyli blokach mieszkalnych), ale również dla budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej i szeregowej oraz budynków jednorodzinnych, w których wydzielono dwa lokale, które dotychczas nie musiały spełniać tak restrykcyjnych norm.

Oznaczanie treści z AI od 2 sierpnia 2026 r. Kto, co i jak musi oznaczać?

Od 2 sierpnia 2026 r. w całej UE, w tym w Polsce, obowiązują unijne zasady oznaczania treści tworzonych lub zmienianych przez sztuczną inteligencję. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie oznacza to, że każdy materiał zrobiony z pomocą AI musi mieć widoczny napis „AI”. Obowiązki zależą od tego, kim jesteś, jakiego systemu używasz i co publikujesz.

Wyłączenie dodatków z płacy minimalnej i inne zmiany. Sejm pracuje nad projektem nowelizacji ustawy o minimalnym wynagrodzeniu

W Sejmie trwają (od września zeszłego roku) prace nad poselskim projektem ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (druk nr 1811) przygotowanym przez posłów Lewicy. Głównym założeniem tego projektu jest uporządkowanie zasad ustalania minimalnego wynagrodzenia, zwiększenie przejrzystości obowiązujących regulacji oraz wzmocnienie ochrony pracowników otrzymujących najniższe wynagrodzenia. Projekt porządkuje definicje ustawowe, doprecyzowuje zasady ustalania minimalnego wynagrodzenia oraz wyraźnie wskazuje składniki wynagrodzenia, które nie będą mogły być zaliczane do ustawowego minimum.

Posiadanie telefonu w czasie egzaminu to za mało. Nie może dyskwalifikować zdającego

Znalezienie telefonu przy osobie zdającej egzamin może stać się dla niej źródłem problemów. Jednak czy konsekwencje, które poniesie w związku taką sytuacją mogą obejmować wykluczenie z udziału w egzaminie i zakaz przystąpienia do niego w przyszłości?

REKLAMA

Zakaz palenia papierosów i wywieszania prania na balkonie, bo – od teraz będzie w całości należeć do nieruchomości wspólnej, a właścicielowi mieszkania przysługiwać będzie wyłącznie służebność? Nowy projekt rządowy

W rządzie trwają zaawansowane prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, który raz na zawsze ma rozwiązać spory, do których dochodzi pomiędzy właścicielami mieszkań i wspólnotami mieszkaniowymi o to, kto jest właścicielem i w zakresie czyjej odpowiedzialności pozostają poszczególne części balkonów (lub odpowiednio – loggii i tarasów). Ministerstwo Sprawiedliwości postuluje, żeby balkony (loggie i tarasy) we wszystkich budynkach wielorodzinnych zostały zaliczone w całości do nieruchomości wspólnej (czyli – przestały stanowić część składową nieruchomości), a właścicielom mieszkań przysługiwała w stosunku do nich wyłącznie służebność. Takie rozwiązanie budzi obawy – czy wspólnoty mieszkaniowe będą mogły ustanawiać zakazy w zakresie sposobu korzystania z balkonów (loggii i tarasów), np. w postaci zakazów palenia papierosów czy wywieszania na nich prania.

Świadczenie honorowe dla stulatków 2026. ZUS wypłaca 6938,92 zł, a liczba uprawnionych rośnie

Liczba osób pobierających honorowe świadczenie dla stulatków wyraźnie wzrosła w zaledwie sześć miesięcy. ZUS ujawnił najnowsze dane, a przy okazji przypomina o ważnej zasadzie, o której nie wszyscy wiedzą. W niektórych przypadkach pieniądze trafiają na konto automatycznie, ale są też osoby, które bez złożenia wniosku nie otrzymają ani złotówki.

Orzeczenie na stałe. Co trzeba wiedzieć w 2026 i 2027 roku?

Kto w 2026 roku może otrzymać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe? Kiedy takie orzeczenie można zmienić? Jak bezterminowy dokument wpływa na zasiłki z MOPS i świadczenie wspierające z ZUS? Czy w 2027 r. będą zmiany? Oto najważniejsze informacje i odpowiedzi na często zadawane pytania!

POLSTR zamiast WIBOR: co zrobić jeżeli bank zaproponuje taki aneks do umowy kredytowej. Ile kosztują mieszkania w największych miastach Polski?

Osoby spłacające kredyt hipoteczny mogą wkrótce otrzymać od banku propozycję przejścia z WIBOR-u na POLSTR. Ocena, czy warto podpisać aneks, nie będzie łatwa. Początkowo niższe oprocentowanie może po zmianie poziomu wskaźników okazać się mniej korzystne - wynika z najnowszego raportu Rankomat.pl i Rentier.io. Raport ten pokazuje też najnowsze dane dot. cen mieszkań i liczby ogłoszeń sprzedaży mieszkań.

REKLAMA

Po utracie 800 plus, niektórzy rodzice mogą starać się o pieniądze na pełnoletnich uczniów i studentów. Tak działa koordynacja systemów

Gdy rodzice tracą prawo do wsparcia finansowego na wychowanie pełnoletnich uczniów i studentów, mogą w niektórych przypadkach ubiegać się w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego o pieniądze na pełnoletnich uczniów i studentów. Komu ono przysługuje?

Prezes ZUS mówi o wieku emerytalnym. Padły słowa o tym, na co Polacy nie są jeszcze gotowi

Czy Polska będzie musiała wrócić do rozmowy o podwyższeniu wieku emerytalnego? Prezes ZUS Liwiusz Laska ocenił, że społeczeństwo nie jest obecnie przygotowane na taką debatę. Jednocześnie wskazał, że decyzje dotyczące momentu przejścia na emeryturę mają bezpośredni wpływ na wysokość przyszłych świadczeń, a wielu Polaków wciąż zbyt późno sprawdza, jak mogą zwiększyć swoją emeryturę.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA