REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co trzeba zmienić w prawie restrukturyzacyjnym? Aktualne wyzwania okiem naukowca i sędziego

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Co trzeba zmienić w prawie restrukturyzacyjnym? Aktualne wyzwania okiem naukowca i sędziego
Co trzeba zmienić w prawie restrukturyzacyjnym? Aktualne wyzwania okiem naukowca i sędziego
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wyzwanie to nowa sytuacja, z którą trzeba się zmierzyć, aby osiągnąć zakładane pozytywne rezultaty. Mówiąc o wyzwaniach prawa zakładamy, że na co dzień mierzą się z nimi praktycy, ale oczekujemy, że ostatecznie właściwe rozwiązania znajdą decydenci, a w szczególności twórcy prawa. Jakie są aktualne wyzwania prawa restrukturyzacyjnego?

rozwiń >

Restrukturyzacja i prawo restrukturyzacyjne

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego, restrukturyzacja oznacza zmianę struktury gospodarczej kraju lub przedsiębiorstwa, mającą zwiększyć ich wydajność lub funkcjonalność. W pewnym uproszczeniu definicja ta odpowiada temu, czym zajmuje się prawo restrukturyzacyjne, które dostarcza narzędzi do naprawy przedsiębiorstwa i rozwiązania konfliktu niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością dłużnika i jego wierzycieli.

Prawo restrukturyzacyjne reguluje restrukturyzację sądową, nad przebiegiem której czuwa sąd.

REKLAMA

Konieczność stworzenia wydolnego sądownictwa

Pilnowanie prawidłowości postępowania zakłada konieczność pewnej uważności i czujności, którą trudno jest uzyskać w sytuacji stale rosnącej liczby spraw. Z badań prowadzonych w Instytucie Prawa Upadłościowego i Restrukturyzacyjnego Uczelni Łazarskiego w Warszawie wynika, że w 2009 r. do wydziałów zajmujących się sprawami upadłościowymi i układowymi wpłynęło 7731 spraw, w 2016 r. było to 18661 spraw, w 2020r. już 48550, a w 2023r. 81709. Tak intensywny wzrost, częściowo spowodowany zmianami w zakresie upadłości konsumenckiej i „rozszczepieniem” jednej sprawy na kilka odrębnych postępowań, wymaga wzmożonej refleksji nad strukturą i obsadą sądownictwa do spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Mimo że w ostatnim okresie zwiększa się liczba orzeczników (104 sędziów w 2020 r. i 145 w 2023r)  i urzędników (168 w 2020 r. i 145 w 2023 r.) to zmiany te nie są wystarczające. Coraz donośniej głoszone są postulaty wyodrębnienia jednostek zajmujących się upadłością konsumencką. Postulowane jest też powierzenie spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych przedsiębiorców sądom okręgowym. Można więc uznać, że najważniejsze wyzwanie to stworzenie wydolnego, sprawnego i właściwie zorganizowanego systemu sądownictwa.

Samorząd zawodowy doradców restrukturyzacyjnych

Kolejne wyzwanie dotyczy stworzenia odpowiedniej struktury samorządu zawodowego doradców restrukturyzacyjnych. W 2023r. wpłynęło 2703 wniosków o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Postępowanie to jest procedurą, którą w zasadniczej części dłużnik prowadzi samodzielnie pod nadzorem doradcy restrukturyzacyjnego. W tym postępowaniu kwalifikacje, wiedza i doświadczenie zawodowe doradcy restrukturyzacyjnego znacznie intensywniej niż w przypadku pozostałych postępowań oddziaływają na interesy wierzycieli. Konieczne jest więc stworzenie właściwych ram samorządu zawodowego, jasne rozdzielenie nadzoru sądu od nadzoru Ministra Sprawiedliwości, a także określenie zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Transparentność postępowań restrukturyzacyjnych

Inne wyzwanie dotyczy transparentności postępowań restrukturyzacyjnych. Obecnie, mimo prowadzenia ich w sposób elektroniczny, wierzyciele nie otrzymują automatycznego dostępu do akt. Jest to duży problem, który powinien być pilnie wyeliminowany przez wprowadzenie odpowiednich funkcjonalności systemu teleinformatycznego. Nie można mówić o sprawnym, efektywnym postępowaniu restrukturyzacyjnym bez zapewnienia wierzycielom automatycznego i nieprzerwanego dostępu do akt.

Problem tzw. „nowego finansowania”

REKLAMA

Jest jeszcze jedna kwestia, zdecydowanie bardziej wymagająca i trudna do zrealizowania. To problem tzw. „nowego finansowania”. Kiedy podczas studiów podyplomowych dla doradców restrukturyzacyjnych rozpoczynam przedmiot „Nowe finansowanie”, całość wykładu mogę skrócić do słów „nie ma i raczej nie będzie”. To oczywiście pewne uproszczenie, ale prowadzone w Instytucie Prawa Upadłościowego i Restrukturyzacyjnego badania aktowe wykazują, że w praktyce nie występuje nowe zewnętrzne finansowanie procesów restrukturyzacji sądowej. Rozwiązanie tego problemu wymaga działań organizacyjnych i strukturalnych zmierzających do uruchomienia odpowiednich programów wsparcia przedsiębiorstw w kryzysie.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Takie działania powinny zostać podjęte również w odniesieniu do wdrożenia systemów wczesnego ostrzegania przed niewypłacalnością. Jest to obowiązek nałożony na państwa członkowskie przez Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ram restrukturyzacji zapobiegawczej /…/. W myśl zasady „lepiej zapobiegać niż leczyć” należy przyjąć, że wdrożenie systemów wczesnego ostrzegania jest kolejnym wyzwaniem stojącym aktualnie przed prawem restrukturyzacyjnym.

Czas na zmiany

REKLAMA

Niedługo będziemy obchodzić dziesiątą rocznicę uchwalenia ustawy z 15 maja 2015r. – Prawo restrukturyzacyjne. To dobry moment nie tylko na dokonywanie podsumowań, ale przede wszystkim na podjęcie nowych działań, zaproponowanie lepszych rozwiązań oraz uruchomienie efektywnych i sprawnych projektów ratujących polskie przedsiębiorstwa. Bardzo dobrze, że w ramach Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego działającej przy Ministrze Sprawiedliwości powstał Zespół problemowy do spraw prawa upadłościowego oraz prawa restrukturyzacyjnego (https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zespoly-problemowe-komisji-kodyfikacyjnej-prawa-cywilnego). To pokazuje, że Komisja Kodyfikacyjna przywiązuje odpowiednią wagę do problematyki niewypłacalności. Jest więc nadzieja, że ostatecznie uda się sprostać wszystkim wyżej wymienionym wyzwaniom.

dr hab. Anna Hrycaj, Dyrektor Instytutu Prawa Upadłościowego i Restrukturyzacyjnego oraz Badań nad Niewypłacalnością Uczelni Łazarskiego w Warszawie, sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie

 

 

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Prezydent powiedział 3 razy „nie” wobec nowelizacji ustawy lex Kamilek – rodzice nie unikną kłopotliwego obowiązku, ale do szkoły nie wejdzie też osoba skazana za poważne przestępstwa

W dniu 29 sierpnia 2025 r. Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji ustawy lex Kamilek, która miałaby wyjaśnić niektóre wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem ustawy, jak również m.in. uprawnić pracowników zakwaterowania zbiorowego (czyli np. hoteli) do weryfikacji osób, które przebywają w takich obiektach z dziećmi. Jednocześnie jednak zakładała ona złagodzenie wymogów weryfikacji osób dopuszczonych do kontaktu z dziećmi (w tym m.in. rodziców pomagających w przedszkolu, szkole czy podczas wycieczek), co Prezydent ocenił jako – osłabienie gwarancji bezpieczeństwa małoletnich.

Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

REKLAMA

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

REKLAMA

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

REKLAMA