Stażowe 2026: nowe przepisy i zaświadczenia. Do stażu pracy można wliczyć inne okresy niż wykonywanie umowy o pracę. Niektórzy muszą złożyć dwa wnioski do ZUS

• Do stażu pracy można doliczyć inne okresy niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę
• Kiedy trzeba złożyć do ZUS wniosek o wydanie zaświadczenia o innych okresach zatrudnienia niż umowa o pracę
• Czy razem z wnioskiem należy przesłać dokumenty potwierdzające zatrudnienie
• Jak złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia
• Różne wnioski dla okresów sprzed i po 1 stycznia 1999 r.
• Wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego
• Dlaczego warto uzyskać zaświadczenie z ZUS by mieć dłuższy staż pracy

Do stażu pracy można doliczyć inne okresy niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę

Nowelizacja kodeksu pracy (zob. ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2025 r., poz. 1423) wprowadziła przepisy, które pozwalają doliczyć do stażu pracy ubezpieczonego okresy:
1) za które ubezpieczony opłacił składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie wypadkowe jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub osoba współpracująca z osobą prowadzącą tę działalność,
2) w których ubezpieczony był objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu:
- wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- wykonywania umowy agencyjnej,
- współpracy z osobą wykonującą umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług lub umowę agencyjną,
- pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
- pozostawania członkiem spółdzielni kółek rolniczych,

3) w których dana osoba nie była objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułów wymienionych w punktach 1 i 2 na podstawie odrębnych przepisów,
4) w których dana osoba była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba podejmująca działalność gospodarczą i nie była objęty ubezpieczeniami emerytalnym, i rentowymi przez okres pierwszych 6 miesięcy prowadzenia tej działalności,
5) za które dana osoba opłaciła składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe jako osoba współpracująca z osobą podejmującą działalność gospodarczą (wymienioną w punkcie 4),
6) za które zostały za ubezpieczonego sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w okresie zawieszenia działalności gospodarczej,
7) za które zostały za ubezpieczonego sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez osobę współpracującą,
8) w których dana osoba wykonywała za granicą pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy.

Kiedy trzeba złożyć do ZUS wniosek o wydanie zaświadczenia o innych okresach zatrudnienia niż umowa o pracę

ZUS będzie wydawał zaświadczenia tylko za część okresów, które wymienia Kodeks pracy. Są to okresy, kiedy ubezpieczony był objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub opłacał składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe oraz okresy, kiedy był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, ponieważ korzystał z tzw. ulgi na start.

Złóż wniosek o zaświadczenie, jeżeli:
1) prowadziłeś pozarolniczą działalność i opłacałeś z tego tytułu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe,
2) współpracowałeś z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność i Twój płatnik składek opłacał za Ciebie z tego tytułu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe,
3) współpracowałeś z osobą podejmującą działalność gospodarczą, która nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tego tytułu przez pierwsze 6 miesięcy (tzw. ulga na start) i Twój płatnik składek opłacał za Ciebie z tego tytułu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe,
4) byłeś zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba podejmująca działalność gospodarczą, która nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tego tytułu przez pierwsze 6 miesięcy (tzw. ulga na start)
5) byłeś zgłoszony do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jako:
- osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług lub umowy agencyjnej,
- osoba współpracująca z osobą wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług lub umowy agencyjnej,
- członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej albo spółdzielni kółek rolniczych,
- osoba sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem w okresie zawieszenia działalności lub jako osoba współpracująca sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem.

Czy razem z wnioskiem należy przesłać dokumenty potwierdzające zatrudnienie

ZUS wyjaśnia, że trzeba złożyć tylko wniosek o wydanie zaświadczenia (formularz USP). ZUS wystawi je na podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego. Jeżeli na danym koncie nie będzie informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń, ubezpieczony otrzyma decyzję, że ZUS odmawia wydania zaświadczenia. W takim przypadku ubezpieczony będziesz mógł złożyć wniosek o postępowanie wyjaśniające i do tego wniosku załączyć powinien dokumenty.

Wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wraz z posiadanymi dokumentami będzie mógł złożyć:
• elektronicznie poprzez swoje konto w eZUS - trzeba do tego celu wykorzystać wniosek ogólny POG,
• listownie na adres najbliższej jednostki ZUS,
• osobiście w dowolnej placówce ZUS.

Jak złożyć wniosek o wydanie zaświadczenia

- Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy – o symbolu USP nie funkcjonuje w wersji papierowej, a jedynie w wersji elektronicznej. Jest dostępny od 1 stycznia bieżącego roku po zalogowaniu się na koncie w eZUS. Zaświadczenie, decyzję oraz inne pisma w tej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie przekazywał wnioskodawcy tylko elektronicznie – informuje Sebastian Szczurek, rzecznik prasowy ZUS w Opolu.

Po zalogowaniu się na profilu eZUS, w panelu głównym wśród wielu zakładek należy wybrać „Usługi”, a następnie wejść w „Katalog usług”. Po prawej stronie będzie widoczna lista różnych dokumentów i wniosków. W pustym polu wyszukiwania wystarczy wpisać symbol wniosku czyli USP. Pojawi się wniosek USP, który już jest częściowo wypełniony danymi osobowymi. Jeśli coś w danych wnioskodawcy się zmieniło to można te dane edytować. Po sprawdzeniu poprawności wniosku i zapisaniu, wniosek jest gotowy do wysłania drogą elektroniczną przez profil eZUS.

Różne wnioski dla okresów sprzed i po 1 stycznia 1999 r.

Jeżeli wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczy okresów sprzed 1 stycznia 1999 r., nadal należy korzystać z wniosku US-7. Okresy te nie są zapisane na indywidualnym koncie ubezpieczonego, dlatego nie można ich wskazać we wniosku USP.

Jeżeli okres ubezpieczenia, za który osoba ubezpieczona chce uzyskać zaświadczenie, rozpoczął się przed 1 stycznia 1999 r. i trwał po tej dacie, to musi złożyć dwa odrębne wnioski:
- formularz US-7 za okres ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 r.
- formularz USP za okres ubezpieczenia od 1 stycznia 1999 r.

Wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego

Zaświadczenie będzie wydawane na podstawie danych zapisanych na koncie ubezpieczonego w ZUS. Jeżeli na koncie nie będzie informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń, ZUS wyda decyzję o odmowie wydania zaświadczenia. Po otrzymaniu takiej decyzji będzie można złożyć wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dołączyć do niego dokumenty potwierdzające dane okresy.

Wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wraz z posiadanymi dokumentami będzie można złożyć:
• elektronicznie – za pośrednictwem konta w eZUS, z wykorzystaniem wniosku ogólnego POG,
• listownie – na adres najbliższej jednostki Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
• osobiście – w dowolnej placówce Zakładu.

Dlaczego warto uzyskać zaświadczenie z ZUS by mieć dłuższy staż pracy

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia, że dodatkowe okresy wliczane do stażu pracy będą wpływać m.in. na:
- wyższy wymiar urlopu wypoczynkowego;
- wyższy dodatek stażowy;
- nabycie prawa do nagrody jubileuszowej lub nabycie prawa do kolejnego, wyższego jej poziomu;
- dostęp do większej liczby ofert pracy tam, gdzie wymagany jest konkretny staż pracy;
- dłuższy okres wypowiedzenia umowy o pracę;
- wyższą odprawę w przypadku rozwiązania umowy o pracę.

Te uprawnienia będą - co do zasady - obowiązywać we wszystkich zakładach pracy - tak w sektorze publicznym jak i w firmach prywatnych. Przy czym MRPiPS podkreśla, że uprawnienia takie jak dodatek stażowy czy nagroda jubileuszowa będą przysługiwały na podstawie przepisów obowiązujących u danego pracodawcy - o ile takowe w ogóle obowiązują u tego pracodawcy.

W szczególności staż pracy (długość zatrudnienia) wpływa na długość urlopu wypoczynkowego. Bowiem wymiar tego urlopu wynosi:
1) 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
2) 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Przykład: Pracownik ma wliczone do okresu zatrudnienia 4 lata z tytułu ukończenia średniej szkoły ogólnokształcącej, a następnie przepracował 4 lata - a zatem ma 20 dni urlopu. Jeżeli ten pracownik wcześniej przez dwa lata wykonywał umowę zlecenia i przedstawi pracodawcy niezbędne potwierdzające ten fakt zaświadczenie z ZUS, to z dniem wliczenia tych dwóch lat i osiągnięcia dziesięcioletniego okresu zatrudnienia, będzie miał prawo do 26 dni urlopu.
Gdy taki pracownik już w danym roku wykorzystał cały urlop wypoczynkowy za dany rok kalendarzowy, a potem w trakcie tego roku udokumentował ww. dwa lata zatrudnienia na zleceniu, to będzie mu przysługiwał urlop uzupełniający: 6 dni.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2025 r., poz. 1423.