Już w kwietniu będzie można spokojnie wyjść po chleb. Wiadomo, kiedy dokładnie wejdzie w życie reforma L4

• Reforma L4 budzi duże zainteresowanie
• Już w kwietniu będzie można spokojnie wyjść po chleb

Reforma L4 budzi duże zainteresowanie

Choć ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i niektórych innych ustaw, która w pierwszych dniach stycznia podpisał Prezydent RP wpływa w największym stopniu na orzecznictwo lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz warunki pracy lekarzy orzeczników, to wprowadzanymi przez nią zmianami, które najczęściej i najchętniej są komentowane w przestrzeni publicznej są te dotyczące zmiany zasad kontroli zwolnień lekarskich i zmiany samych zasad korzystania ze zwolnienia lekarskiego. Taki stan rzeczy jest jak najbardziej naturalny – to przecież właśnie te zmiany dotkną największą część ubezpieczonych i będą miały wpływ na ich codzienne funkcjonowanie. Jak więc prawidłowo korzystać ze zwolnienia lekarskiego po wprowadzeniu omawianych zmian?

Celem zwolnienia od pracy z powodu choroby jest jak najszybszy powrót pracownika do zdrowia. Aby mógł on zostać zrealizowany, ubezpieczony ma obowiązek stosować się do zaleceń lekarza i postępować zgodnie z jego wskazówkami, które zostają mu przekazane podczas wizyty. To czy ubezpieczony przestrzega tych zasad może podlegać kontroli. W zależności od okoliczności taką kontrolę może prowadzić płatnik składek lub ZUS. Tym co od lat budziło w praktyce wiele wątpliwości i stawało się punktem wyjścia dla sporów pomiędzy ubezpieczonymi a ZUS było rozumienie pojęcia aktywności niezgodnej z celem zwolnienia od pracy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia, w praktyce przyjmowało się, że obowiązkiem osoby niezdolnej do pracy jest przebywanie w miejscu zamieszkania. Jeśli kontroler jej tam nie zastawał, konieczne okazywało się składanie dodatkowych wyjaśnień, które podlegały nie zawsze obiektywnej ocenie.

Polecamy: Kalendarz 2026

Już w kwietniu będzie można spokojnie wyjść po chleb

Po nowelizacji z przepisów będzie wynikało wprost nie tylko to, że ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku, gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:
1) wykonuje pracę zarobkową lub
2) podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia,
ale również to, że aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, pojęcie to zostało zdefiniowane zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w tym zakresie. Wprowadzenie zastrzeżenia, że aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy nie będą zwykłe czynności dnia codziennego lub czynności incydentalne, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności ma związek z tym, że nie sposób jest enumeratywnie wskazać wszystkich przypadków, w których osoba chora będzie zmuszona do podjęcia niezbędnej aktywności. Co wynikało z ukształtowanego wcześniej orzecznictwa sądowego? Przede wszystkim, że orzeczona niezdolność do pracy z możliwością poruszania się stanowi o możliwości wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, tj. m.in. dokonania zakupów żywności, zakupu leków, materiałów medycznych, udania na zabieg medyczny czy kontrolę lekarską.

Ustawa nowelizująca została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 12 stycznia 2026 r. pod poz. 26. Data ta ma istotne znaczenie dla osób zainteresowanych, bo wskazuje kiedy wynikające z niej regulacje wejdą w życie. Dla poszczególnych jej zapisów wskazano cztery różne terminy, jednak w omawianym zakresie będzie miało to miejsce po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 12 kwietnia 2026 r.
Warto jednak pamiętać, że jak wynika z art. 42 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawie przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe.