Pogrzeb państwowy: Za jakie zasługi? Kto decyduje? Podstawy prawne
REKLAMA
REKLAMA
Pogrzeb posła Łukasza Litewki miał charakter pogrzebu państwowego. Decyzję o takim pogrzebie podejmuje premier RP.
- Jak w praktyce stosowany jest art. 10 ustawy ?
- Nie ma roszczenia o pogrzeb państwowy
- Dodatkowe podstawy prawne pogrzebu państwowego
W uroczystościach pogrzebowych posła Łukasza Litewki udział wzięli premier RP, prezydent RP, marszałek Sejmu RP.
REKLAMA
REKLAMA
Podstawą ustawową jest art. 10. ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1590) i zdanie zawarte w tym przepisie:
Prawo pochowania zwłok osób zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa przysługuje organom państwowym, instytucjom i organizacjom społecznym.
Art. 10. ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych:
Prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie:
- pozostały małżonek(ka);
- krewni zstępni;
- krewni wstępni;
- krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa;
- powinowaci w linii prostej do 1 stopnia.
Prawo pochowania zwłok osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie wojskowej przysługuje właściwym organom wojskowym w myśl przepisów wojskowych. Prawo pochowania zwłok osób zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa przysługuje organom państwowym, instytucjom i organizacjom społecznym. Prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą.
REKLAMA
Jak w praktyce stosowany jest art. 10 ustawy ?
Niezbędna jest zgoda rodziny zmarłej osoby, której zasługi uzasadniają wyróżnienie uroczystości pogrzebowych:
1) obecnością najwyższych władz oraz
2) oprawą (asysta kompanii reprezentacyjnej Wojska Polskiego, orkiestra, warta honorową).
Nie ma roszczenia o pogrzeb państwowy
Trybunał Konstytucyjny i sądy administracyjne wskazywały, że:
- „pogrzeb państwowy” nie jest świadczeniem powszechnym,
- ma charakter uznaniowy i honorowy, zależny od decyzji organów państwa,
- nie wynika z indywidualnego prawa podmiotowego osoby fizycznej.
Obywatel nie może złożyć wniosku o taki pogrzeb członka rodziny, czy osoby uznanej przez niego za zasłużoną, a następnie sądownie dochodzić realizacji tego wniosku.
Dodatkowe podstawy prawne pogrzebu państwowego
W praktyce dopiero po akceptacji ze strony rodziny idei przeprowadzenia pogrzebu podstawowego organy państwa mają możliwość organizacji pogrzebu państwowego. Decyduje o tym premier RP. Podstawą konkretnych decyzji jest zarządzeniem nr 15 Prezesa RM z dnia 18 lutego 1997 r. W zarządzeniu czytamy m.in.:
- pochowanie osób przez organy administracji państwowej (rządowej) może nastąpić na koszt państwa po wyrażeniu przez premiera zgody na wniosek naczelnych lub centralnych organów administracji państwowej albo wojewodów, względnie z jego własnej inicjatywy,
- w imieniu premiera działa w tych sprawach Szef Kancelarii Prezesa RM lub osoba upoważniona,
- koszty pochowania, pokrywane ze środków budżetowych wnioskodawców, „obejmują wydatki związane z urządzeniem ceremoniału pogrzebowego oraz wybudowaniem grobu i nagrobka”.
W przypadku pogrzebu posła Łukasza Litewki za organizację uroczystości odpowiadała Kancelaria Sejmu:
Jutro w Sosnowcu o godz. 13.30 odbędzie się pogrzeb posła Łukasza Litewki. Uroczystość będzie miała charakter państwowy, za jej organizację odpowiada Kancelaria Sejmu. Aby umożliwić posłom udział w pogrzebie, przenieśliśmy wszystkie głosowania z jutra na dziś – poinformował na… pic.twitter.com/bujxB3Xr4H
— Sejm RP🇵🇱 (@KancelariaSejmu) April 28, 2026
Podstawą Decyzja Nr 392/MON z 30 września 2014 r. w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego "Ceremoniału Wojskowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. Urz. MON z 2014 r. poz. 317).
Decyzja Nr 392/MON z 30 września 2014 r.
gov.pl
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
