Wszyscy pracownicy od 1 maja 2026 r. mają prawo do zwiększenia stażu pracy o wcześniejsze zlecenia i okresy prowadzenia firmy. Konieczne zaświadczenie z ZUS-u

• Od 1 maja pracownicy także sektora prywatnego zyskają prawo doliczania do stażu pracy okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na umowach cywilnoprawnych
• Co można doliczyć do stażu pracy?
• Jak uzyskać zaświadczenie z ZUS
• Odpowiedź ZUS i weryfikacja zaśwadczenia

Od 1 maja pracownicy także sektora prywatnego zyskają prawo doliczania do stażu pracy okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na umowach cywilnoprawnych

W dniu 1 maja 2026 roku w firmach prywatnych zaczną obowiązywać zmiany w Kodeksie pracy, które poszerzają sposób obliczania stażu pracy. Te przepisy od 1 stycznia 2026 r. obejmują już osoby zatrudnione w jednostkach sektora finansów publicznych. Mogą one zwrócić się do pracodawcy, aby doliczył im do stażu pracy okresy innej aktywności zawodowej niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.

Co ważne, nowe regulacje nie dotyczą stażu emerytalnego. Nie wpływają na prawo do emerytury ani na sposób obliczania jej wysokości.

- Już od 1 maja 2026 roku wszyscy pracownicy, niezależnie od sektora, będą mogli doliczyć do stażu pracy okresy prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na umowach cywilnoprawnych. Do tej pory z tego przywileju korzystali jedynie pracownicy sfery budżetowej – informuje Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Nowelizacja Kodeksu pracy pozwala na uwzględnienie w stażu pracy, od którego zależą m.in. dodatki stażowe czy wymiar urlopu, okresów aktywności zawodowej innych niż etat.

Co można doliczyć do stażu pracy?

Kluczem do zwiększenia stażu jest uzyskanie z ZUS zaświadczenia potwierdzającego okresy ubezpieczenia. Katalog obejmuje m.in.: prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, pracę na umowie zlecenia, agencyjnej lub współpracę przy nich, korzystanie z tzw. „Ulgi na start”, okresy sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (podczas zawieszenia działalności).

- Co istotne, nie wydamy zaświadczenia, gdy nie ma u nas żadnych dokumentów potwierdzających czyjąś pracę czy zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, a tak jest np. w przypadku uczniów czy studentów do 26 roku życia, którzy pracują na umowie zlecenie i nie odprowadzane są za nich żadne składki – dodaje rzeczniczka.

Kodeks pracy wskazuje okresy, które można zaliczyć do stażu pracy pod warunkiem, że osoba, która się o to ubiega, uzyska z ZUS stosowne zaświadczenie. Są to okresy, kiedy taka osoba:

1) opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub ubezpieczenie wypadkowe jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub współpracująca z osobą prowadzącą tę działalność,
2) była objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, z tytułu:
- umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
- umowy agencyjnej,
- współpracy z osobą wykonującą umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług lub umowę agencyjną,
- pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
- pozostawania członkiem spółdzielni kółek rolniczych,

3) była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba podejmująca działalność gospodarczą i niepodlegająca ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez okres pierwszych 6-ciu miesięcy prowadzenia tej działalności (tzw. ulga na start),

4) opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe jako osoba współpracująca z osobą podejmującą działalność gospodarczą (wymienioną w punkcie 3),

5) miała sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w okresie zawieszenia działalności gospodarczej,

6) miała sfinansowane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem jako osoba współpracująca.

Jak uzyskać zaświadczenie z ZUS

Procedura jest w pełni cyfrowa. Aby uzyskać dokument, należy złożyć wniosek USP poprzez portal eZUS.

Wniosek o zaświadczenie można złożyć wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą konta w systemie teleinformatycznym Zakładu (eZUS). Od 1 stycznia 2026 r. na eZUS jest dostępny „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy” – USP. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dodał w menu bocznym nowy kafelek, który prowadzi bezpośrednio do formularza wniosku USP. Dzięki temu znalezienie i złożenie właściwego wniosku jest wygodniejsze i szybsze.

- Ważne rozróżnienie dotyczy wniosków i okresów, za które chcemy uzyskać potwierdzenie stażu pracy. Otóż wniosek USP dotyczy okresów po 1 stycznia 1999 r. Jeśli pracownik chce potwierdzić staż sprzed tej daty, musi złożyć formularz US-7 – wyjaśnia Beata Kopczyńska.

Zaświadczenia generowane przez system nie wymagają odręcznego podpisu urzędnika – zawierają nadruk imienia, nazwiska i stanowiska, co jest w pełni zgodne z prawem.

Odpowiedź ZUS i weryfikacja zaśwadczenia

Gdy odpowiedź na wniosek USP pojawi się na koncie w eZUS, ubezpieczony lub pełnomocnik otrzymuje informację. Jeśli mają włączone powiadomienia, otrzymają informację SMS-em, e-mailem lub w aplikacji mobilnej mZUS – zgodnie z preferencjami ustawionymi w zakładce Ustawienia → Ustawienia subskrypcji. Jeśli osoba, która spodziewa się odpowiedzi na wniosek, nie ma takich ustawień, powinna regularnie logować się do eZUS i sprawdzać, czy decyzja lub zaświadczenie już tam czeka. ZUS zachęca więc do aktywowania powiadomień, aby na bieżąco otrzymywać informacje o nowych dokumentach.

Każdy pracodawca może już teraz zdalnie zweryfikować zaświadczenie, które ZUS wydał w odpowiedzi na wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy (formularz USP).

Aby sprawdzić autentyczność zaświadczenia na stronie internetowej ZUS, trzeba, kliknąć kafelek [Wyszukiwarki i usługi], a następnie link  Usługa potwierdzania autentyczności zaświadczeń o podleganiu ubezpieczeniom lub opłacaniu składek, będącego odpowiedzią ZUS na wniosek USP (usługa na portalu eZUS).

Przyczyną nieprawidłowości może być m.in. zmiana treści zaświadczenia. Aby wyjaśnić sytuację, pracownik, którego ono dotyczy, powinien zgłosić się osobiście do placówki ZUS albo umówić się na e-wizytę.

Skala zainteresowania nowymi przepisami jest ogromna. Jak dotąd do ZUS wpłynęło ponad 632 tys. wniosków, na podstawie których wystawiono blisko 1,1 mln zaświadczeń.

Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim