Zasiłek pogrzebowy: od 2026 r. podwyżka o 75%. Dodatkowo zmiany w formalnościach, wnioskach, terminie wypłaty

• Podwyżka zasiłku pogrzebowego do 7000 zł, waloryzacja i nowy zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu
• Zmiany w zasadach składania oraz rozpatrywania wniosków o zasiłek pogrzebowy i co do  trybu i sposobu wypłaty tego zasiłku
• Czym jest zasiłek pogrzebowy
• Kto ma prawo do zasiłku pogrzebowego
• Po kim przysługuje zasiłek pogrzebowy
• Jakie dokumenty trzeba złożyć do ZUS starając się o zasiłek pogrzebowy
• Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy i wymagane dokumenty za pośrednictwem zakładu pogrzebowego
• Termin złożenia wniosku i dokumentów

Podwyżka zasiłku pogrzebowego do 7000 zł, waloryzacja i nowy zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu

Od początku 2026 roku wysokość zasiłku pogrzebowego wzrosła do 7000 zł. Warto zauważyć, że to pierwsza podwyżka tego zasiłku od 1 marca 2011 r. od kiedy to zasiłek pogrzebowy wynosi 4000 zł. Zmiana ta wynika z ustawy z 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw – opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 3 czerwca 2025 r. poz. 718.
Nowelizacja ta przewiduje także mechanizm waloryzacji zasiłku pogrzebowego, jeżeli inflacja za poprzedni rok przekroczy 5%.

Co więcej omawiana nowelizacja dodała do ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nowy zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu, obok już istniejącego zasiłku celowego, który może być przyznany na pokrycie kosztów pogrzebu.
Zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu będzie mógł być przyznany osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli:
1) po osobie zmarłej nie będzie przysługiwał zasiłek pogrzebowy albo
2) koszty związane z pogrzebem będą nadzwyczajne, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z kwoty zasiłku pogrzebowego.

Ten nowy zasiłek będzie przyznawany niezależnie od dochodu. Zasiłek będzie przyznawany pod warunkiem zwrotu przez osobę, której przyznano ten zasiłek, części albo całości kwoty zasiłku jeżeli:
1) tej osobie zostanie wypłacone po osobie zmarłej świadczenie od innej instytucji lub osoby, z wyłączeniem zasiłku pogrzebowego, albo
2) z masy spadkowej, jeżeli osoba ta jest spadkobiercą.

Więcej na temat ww. zmian w artykule: Zasiłek pogrzebowy: od 2026 roku podwyżka do 7000 zł plus nowy zasiłek celowy. Waloryzacja dopiero, gdy inflacja przekroczy 5% 

Zmiany w zasadach składania oraz rozpatrywania wniosków o zasiłek pogrzebowy i co do  trybu i sposobu wypłaty tego zasiłku

Kolejne zmiany w zasiłku pogrzebowym, jakie zajdą od 1 stycznia 2026 r., wynikają z ustawy z 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ustawa ta została opublikowana w Dzienniku Ustaw z 2025 r. poz. 1159.
Ta nowelizacja wprowadzi od nowego roku zmiany w zakresie:
- zasad i trybu składania oraz rozpatrywania wniosków o zasiłek pogrzebowy.
- trybu i sposobu wypłaty zasiłku pogrzebowego. 

1) Od 2026 roku ustalenie prawa do zasiłku pogrzebowego oraz jego wysokości - co do zasady - nie będzie wymagało wydania decyzji.
Decyzja będzie wydawana wyłącznie w przypadku poniesienia kosztów pogrzebu przez: 
a) więcej niż jedną osobę lub podmiot (pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego), w przypadku gdy zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby lub podmioty – proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu,
b) inną osobę niż członek rodziny osoby zmarłej, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat lub osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego – w takim przypadku zasiłek pogrzebowy będzie przysługiwał w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej niż kwota określona w art. 80 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie 4000 zł, od 1 stycznia 2026 r. 7000 zł).

2) Wniosek w sprawie przyznania zasiłku pogrzebowego będzie można zgłosić bezpośrednio w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, lub za pośrednictwem zakładu pogrzebowego.

3) Będzie można wypłacić zasiłek pogrzebowy, w całości lub częściowo, na rachunek bankowy zakładu pogrzebowego wskazanego w upoważnieniu.

4) Nowelizacja zmieniła także termin wypłaty zasiłku pogrzebowego z dotychczasowych 30 dni na 14 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do zasiłku (w przypadku gdy ustalenie prawa do zasiłku pogrzebowego oraz jego wysokości nie wymaga wydania decyzji). 

Ta nowelizacja zawiera też niezbędne zmiany dostosowujące przepisy dotyczące nienależnie pobranego zasiłku pogrzebowego do zmian wprowadzanych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Za świadczenie nienależnie pobrane zostanie uznany zasiłek pogrzebowy wypłacony osobie nieuprawnionej z przyczyn niezależnych od organu rentowego.

Ustawa zawiera też przepis przejściowy, zgodnie z którym do postępowań w sprawie zasiłku pogrzebowego wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (czyli przed 1 stycznia 2026 r.) będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe. 

Czym jest zasiłek pogrzebowy

Zasiłek pogrzebowy, to jednorazowe świadczenie z ZUS-u wypłacane rodzinie zmarłego (ale także innym podmiotom, jeżeli pokryli koszty pogrzebu i posiadają dokumenty, które to potwierdzaj) z przeznaczeniem na zrekompensowanie koszów pogrzebu (pochówku). Celem tego zasiłku jest pokrycie większości standardowych kosztów pogrzebu. Chodzi tu o te koszty, które mają związek z pochówkiem, a więc ze złożeniem ciała lub prochów do grobu. Na potrzeby określenia kosztów pogrzebu przyjmuje się, że sam pogrzeb to czynności, które trwają od chwili zgonu do momentu pochowania zwłok osoby zmarłej.

Kto ma prawo do zasiłku pogrzebowego

Zasiłek pogrzebowy przysługuje:
a) członkowi rodziny,
b) pracodawcy,
c) domowi pomocy społecznej,
d) gminie,
e) powiatowi,
f)osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, a nawet
g) osobie obcej,
jeżeli pokryli koszty pogrzebu i posiadają dokumenty, które to potwierdzają (np. fakturę).

Co ważne, za członka rodziny uznaje się dla celów zasiłku pogrzebowego:
- małżonka (wdowę, wdowca, a także małżonka pozostającego w separacji),
- rodziców, ojczyma, macochę oraz osobę przysposabiającą,
- dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,
- dzieci przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej,
- inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności,
- rodzeństwo,
- dziadków,
- wnuki,
- osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.

Po kim przysługuje zasiłek pogrzebowy

ZUS wyjaśnia, że zasiłek pogrzebowy przysługuje po śmierci:
- osoby, która miała przyznane prawo do emerytury lub renty,
- osoby, która miała przyznaną emeryturę pomostową,
- osoby, która jest ubezpieczona w ZUS (w tym także z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego),
- osoby, która miała przyznane nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,
- osoby, która zmarła w czasie pobierania zasiłku chorobowego albo świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu ubezpieczenia,
- osoby, która w dniu śmierci nie miała przyznanej emerytury lub renty, ale spełniała warunki do jej uzyskania,
- osoby, która pobierała świadczenie pieniężne jako cywilna niewidoma ofiara działań wojennych,
- osoby, która pobierała świadczenie przedemerytalne lub zasiłek przedemerytalny,
- osoby, która pobierała rentę socjalną,
- osoby, która zmarła wskutek wypadku lub choroby zawodowej powstałych w szczególnych okolicznościach,
- członka rodziny osoby wymienionej w punktach 1–4, 8 i 10.

ZUS podkreśla, że zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko z jednego ww. tytułu.

Jakie dokumenty trzeba złożyć do ZUS starając się o zasiłek pogrzebowy

Jeśli koszty pogrzebu poniosła osoba fizyczna (członek rodziny zmarłego albo ktoś spoza rodziny), ma obowiązek złożyć do ZUS-u:
1) wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego na formularzu Z-12,
2) rachunki, które dotyczą poniesionych kosztów pogrzebu (na przykład dokumenty z kościoła, które potwierdzą koszty związane z ceremonią kościelną),
3) kopie rachunków, które dotyczą pogrzebu i potwierdził je bank za zgodność z oryginałem – jeśli oryginały tych rachunków są w banku,
4) w przypadku gdy nie został sporządzony akt urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe:
a) karta zgonu lub jej kopia albo
b) zaświadczenie o martwym urodzeniu bez względu na czas trwania ciąży, wydane na podstawie dokumentacji medycznej przez:
- lekarza posiadającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub
- lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w dziedzinie położnictwa i ginekologii albo
- położną;
c) akt zgonu albo akt urodzenia dziecka, które urodziło się martwe, jeżeli dokumenty te zostały sporządzone za granicą,

5) dokument tożsamości, na przykład dowód osobisty albo paszport oraz pełnomocnictwo do reprezentowania instytucji – jeśli wnioskodawca składa dokumenty osobiście w jednostce ZUS.

6) pełnomocnictwo, jeśli ktoś inny w imieniu wnioskodawcy składa ww. dokumenty.

Te same dokumenty (oprócz pkt 5 i 6) składa osoba reprezentująca insytucję, jeśli koszty pogrzebu poniosła ta instytucja (np. gmina, czy DPS).

Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy i wymagane dokumenty za pośrednictwem zakładu pogrzebowego

Wniosek o zasiłek pogrzebowy i wymagane dokumenty można złożyć za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, który organizował pogrzeb. W tym celu trzeba:
1) wypełnić i przekazać zakładowi pogrzebowemu wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (Z-12), w tym dane dotyczące zakładu pogrzebowego,
2) przekazać zakładowi pogrzebowemu inne wymagane (wyżej wymienione) dokumenty.

Co istotne, zakład pogrzebowy powinien potwierdzić datę przyjęcia wniosku pieczęcią i podpisem osoby upoważnionej przez zakład pogrzebowy.

Termin złożenia wniosku i dokumentów

Niezbędne do wypłaty zasiłku pogrzebowego dokumenty trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje, tj. której wnioskodawca opłacił koszty pogrzebu. Po tym terminie następuje przedawnienie roszczeń, czyli zasiłek pogrzebowy nie będzie mógł być wypłacony.

Jeżeli osoba, która poniosła koszty pogrzebu nie mogła dotrzymać tego terminu z powodu:
a) późniejszego odnalezienia ciała lub zidentyfikowania osoby zmarłej lub
b) innych przyczyn całkowicie niezależnych od tej osoby,
- może ona złożyć wniosek i dokumentu w ciągu 12 miesięcy od dnia pogrzebu.
W takim przypadku do wniosku o zasiłek pogrzebowy trzeba dołączyć dokumenty, które potwierdzą powód opóźnienia - zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy, który potwierdza zaistnienie okoliczności lub przyczyny uniemożliwiające wcześniejsze złożenie wniosku.
Jeżeli nie można było złożyć wniosku o zasiłek pogrzebowy w terminie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje lub w terminie 12 od dnia pogrzebu z powodu działań wojennych prowadzonych na terytorium Ukrainy, prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa po upływie 3 miesięcy od daty ustania przyczyny uzasadniającej niezgłoszenie wniosku.

Podstawa prawna: 
- Ustawa z 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 718).
- Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. (Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 1159).
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412, z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 29 grudnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1888).