Właściwość umowna sądu w postępowaniu cywilnym

W jakich sytuacjach dopuszczalne jest zawarcie umowy prorogacyjnej

Zawarcie umowy prorogacyjnej jest dopuszczalne tylko w procesie, nie można jej zawrzeć w postępowaniu nieprocesowym oraz w innych rodzajach postępowań.

Strony mogą umówić się o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego.

Strony mogą również ograniczyć umową prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów.

Istotną przesłanką zawarcia ważnej umowy prorogacyjnej jest przejaw zgodnej woli stron dla osiągnięcia zamierzonego skutku jakim jest ustalenie właściwości miejscowej sądu.

Strony nie mogą zawrzeć umowy o właściwość w przypadkach, w których Kodeks postępowania cywilnego przewiduje właściwość wyłączna.

Właściwość umowna może dotyczyć tylko i wyłącznie właściwości miejscowej sądu.

Zadaj pytanie: Forum prawników

Forma i treść umowy

Umowa prorogacyjna, zgodnie z postanowieniami kodeksu postępowania cywilnego, musi być zawarta na piśmie.

Dla jej skuteczności wystarcza zamieszczenie odpowiedniej klauzuli prorogacyjnej w treści umowy materialnoprawnej, nie ma potrzeby zawierania oddzielnej umowy tylko i wyłącznie w celu ustalenia odmiennej niż kodeksowa właściwości sądu, ale możliwość taka istnieje – decydują o tym strony.

Umowa prorogacyjna może być zawarta bądź przed powstaniem sporu, bądź już po powstaniu sporu między stronami

W umowie powinien być wyznaczony sąd, który rozpoznaje albo wynikły już spór, albo stosunek prawny, z którego mogą w przyszłości wyniknąć spory.

Skutki zawarcia umowy o właściwość

Najbardziej doniosłą konsekwencją wyznaczenia właściwości umownej jest to, że sąd wskazany w umowie staje się wyłącznie właściwy dla rozpoznawania wynikłego między stronami sporu. Dlatego też przyjmuje się, że umowa prorogacyjna to zobowiązanie stron do wytoczenia powództwa zgodnie z jej treścią.

Pozwany może podnieść zarzut niewłaściwości sądu w wypadku, gdy powództwo zostanie wniesione do sądu, który nie odpowiada właściwości umownej ustalonej przez strony w umowie.

Zobacz również serwis: Sprawy urzędowe