Koszty w sprawach cywilnych

Pojęcie kosztów w sprawach cywilnych

Koszty procesu to koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony jakie obowiązana jest zwrócić strona przegrywająca sprawę przeciwnikowi, na jego żądanie.

Strona może żądać zwrotu tylko niezbędnych kosztów.

Koszty nie są zwracane automatycznie - strona, która wygrała sprawę musi zażądać zwrotu kosztów poprzez złożenie wniosku.

Rodzaje kosztów postępowania

Koszty postępowania dzielą się na:

• koszty sądowe,

• koszty związane z działaniem pełnomocnika,

• koszty związane z działaniem uczestnika.

Koszty sądowe

Koszty sądowe dzielą się na opłaty i wydatki.

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje następujące rodzaje opłat:

• stała, pobierana w sprawach o prawa niemajątkowe oraz we wskazanych w ustawie niektórych sprawach o prawa majątkowe, w wysokości jednakowej, niezależnie od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia. Opłata stała nie może być niższa niż 30 złotych i wyższa niż 5.000 złotych;

• stosunkowa, pobierana w sprawach o prawa majątkowe; wynosi ona 5 procent wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100.000 złotych;

• podstawowa, pobierana w sprawach, w których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej. Opłata podstawowa wynosi 30 złotych i stanowi minimalną opłatę, którą strona jest obowiązana uiścić od pisma podlegającego opłacie, chyba, że ustawa stanowi inaczej;

• tymczasowa, pobierana od pisma wniesionego w sprawie o prawa majątkowe, w której wartości przedmiotu sprawy nie da się ustalić w chwili jej wszczęcia. Opłatę tymczasową określa się w granicach od 30 złotych do 1.000 złotych.

• kancelaryjna.

Katalog wydatków zawiera artykuł 5 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest to katalog otwarty.

Koszty związane z działaniem pełnomocnika

Obejmują wynagrodzenie i wydatkipełnomocnika.

Zadaj pytanie: Forum prawników

Koszty związane z działaniem uczestnika

Obejmują koszty osobistego stawiennictwa uczestnika w sądzie, a w szczególności koszty przejazdu oraz równowartości utraconego zarobku.

Zasady orzekania o kosztach w sprawach cywilnych

Kodeks postępowania cywilnego przewiduje przede wszystkim następujące zasady przy orzekaniu o kosztach:

• przyznawania kosztów procesu niezbędnych do celowego dochodzenia w procesie praw, (np. koszty przejazdu, adwokata, zarobek utracony itd.);

• odpowiedzialności za wynik procesu, strona przegrana zwraca koszty;

• stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu, w sytuacji, gdy proces przegrała częściowo każda ze stron i każda powinna zwrócić przeciwnikowi koszty w innej wysokości. Następuje kompensata do kwoty niższej i druga strona zwraca nadwyżkę;

• kompensaty kosztów procesu;

• słuszności, w wypadkach szczególnie uzasadnionych strona przegrana zwraca przeciwnikowi tylko część kosztów.

Zwolnienie od kosztów sądowych

Osoba, której nie stać na pokrycie kosztów procesowych może ubiegać się o zwolnienie z obowiązku ich uiszczania.

Zwolnienie od kosztów sądowych może wynikać z mocy ustawy albo z mocy postanowienia sądu lub referendarza sądowego.

Zwolnienie od kosztów może być całkowite lub częściowe.

Katalog podmiotów zwolnionych z kosztów sądowych z mocy ustawy znajduje się w artykule 96 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Warunkiem przyznania zwolnienia od kosztów jest zgłoszenie wniosku na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy lub ma być wytoczona. Postanowienie w przedmiocie zwolnienia od kosztów procesu wydaje sąd lub referendarz sądowy.

Na postanowienie sądu o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje zażalenie.

Strona w całości zwolniona od kosztów sądowych z mocy ustawy nie uiszcza opłat sądowych i nie ponosi wydatków, które obciążają tymczasowo Skarb Państwa.

Podstawa prawna: ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; ustawa z 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, która ma zastosowanie do sprawa wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2005 r.

Zobacz również serwis: Sprawy urzędowe