Kategorie

Osiągnięcie wieku emerytalnego a wypowiedzenie

Emilia Amielanczyk
Wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę na czas nieokreślony musi nastąpić wraz ze wskazaniem rzeczywistych i realnych przyczyn tego wypowiedzenia. Ponadto przyczyny te nie mogą stać w sprzeczności z jedną z podstawowych zasad prawa pracy, czyli zasadą niedyskryminacji, która w szczególności odnosi się do wieku i płci pracownika.
Reklama

Dotychczasowe orzecznictwo popierało stanowisko mówiące, iż osiągnięcie wieku emerytalnego połączone z nabyciem uprawnień emerytalnych nie stanowi przejawu dyskryminacji z art. 113 K.p. rozumianej jako bezprawne pozbawienie lub ograniczenie praw wynikających ze stosunku pracy albo nierównomierne traktowanie pracowników ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, narodowość, rasę, przekonania, zwłaszcza polityczne lub religijne oraz przynależność związkową, a także przyznanie z tych względów niektórym pracownikom mniejszych praw niż te, z których korzystają inni pracownicy, znajdujący się w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej (I PKN 246/97). Jednakże w ostatnim czasie nastąpiła zmiana, która nie zezwala, aby dana sytuacja stanowiła wyłączną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. W przeciwnym wypadku, zostanie ona zakwalifikowana jako dyskryminacja ze względu na wiek.

Reklama


Biorąc po uwagę naturalny proces fizjologiczny, jakim jest starzenie się organizmu człowieka, ustawodawca ustalił pewną granicę wieku, po przekroczeniu której, pracownik nabywa prawo do świadczenia emerytalnego, mającego pozwolić mu na samodzielne utrzymanie się po zakończeniu aktywnego życia zawodowego. Jest to jednak granica wyznaczona sztucznie i nie przesądza o tym, czy dany pracownik nadal może wydajnie wykonywać swoje obowiązki czy też nie, o czym świadczyć mogą wyjątki od przepisów K.p., które zmieniają wysokość wieku przejścia na emeryturę podwyższając go bądź zaniżając. W każdym razie osiągnięcie wieku emerytalnego wraz z uprawnieniami emerytalnymi nie stanowi powodu, dla którego pracownik miałby być automatycznie zwolniony. Jednakże we wcześniejszym orzecznictwie pojawiła się teza, iż obie te okoliczności łącznie mogą stanowić samoistną przyczynę rozwiązania umowy o pracę. Szczególnie podkreślano, jako niezwykle istotny, fakt równoczesnego nabycia uprawnień emerytalnych. Aczkolwiek, pomimo tego że przyczyny te uznawane były za uzasadnione, nie wykluczano możliwości oceny zasadności wypowiedzenia, pod względem innych elementów stanu faktycznego. Do takiej, a nie innej wykładni przepisów K.p. mogły skłonić sądownictwo aspekty społeczne związane z dużym bezrobociem w latach dziewięćdziesiątych, co wymagało racjonalizacji zatrudnienia, skutkiem czego uznawano potrzebę zwolnienia miejsca pracy przez osoby w pewien sposób zabezpieczone finansowo dzięki otrzymanemu świadczeniu.
Przykładem takiego poglądu jest m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 roku ( I PKN 31/99), gdzie sąd wprost stwierdza, że wypowiedzenie umowy o pracę kobiecie, która skończyła 60 lat i uzyskała świadczenie emerytalne, nie jest traktowane jako dyskryminujące, zwłaszcza, iż było ono zgodne z realizowaną przez pracodawcę polityką zatrudnienia w służbie zdrowia, mającej na celu umożliwienie młodym lekarzom odbycie stażu. Dodatkowo w uzasadnieniu sąd potwierdza jednoczesne wystąpienie dwóch przesłanek wypowiedzenia umowy, które miały miejsce w momencie, gdy powódka nie była już chroniona na mocy art. 39 K.p. Jednym z ostatnich orzeczeń potwierdzających daną argumentację jest wyrok SN z 14 stycznia 2008 roku (II PK 102/07). Sąd również w tym przypadku potwierdził, iż osiągniecie wieku emerytalnego wraz z nabyciem uprawnień stanowi wystarczające kryterium doboru pracowników do zwolnienia i jest usprawiedliwione społecznie.

Aczkolwiek aktualnie miała miejsce zmiana danego punktu widzenia i poprzedni pogląd ulega dezaktualizacji. Istotny jest wyrok z dnia 19 marca 2008 roku (I PK 219/07). Uzasadnienie odnosiło się głównie do faktu dyskryminacji ze względu na płeć. Innym ważnym punktem jest to, iż uzyskanie świadczeń emerytalnych odnosiło się do emerytury kolejowej, gdzie w przypadku kobiety do przejścia na emeryturę (wcześniejszą) wystarcza ukończenie 55 roku życia. Pomimo tego można jednak wysnuć pewne wnioski, które wyraźnie stwierdzają, że sam fakt nabycia uprawnień emerytalnych, poprzedzony osiągnięciem odpowiedniego wieku, nie może być wyłączną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Wypowiedzenie takie musi być oparte na innych, dodatkowych przyczynach, które potwierdzać będą w danym, odosobnionym przypadku, iż dany pracownik nie jest w stanie wykonywać należycie swoich obowiązków.
Kolejnym etapem potwierdzającym zmianę w orzecznictwie jest uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 roku (I PZP 4/08). Kwestia ta stała się również obiektem zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich, który zadał Sądowi Najwyższemu pytanie prawne mające na celu określenie, czy osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie uprawnień jest wystarczającą, samoistną przesłanką wypowiedzenia umowy o pracę. SN w uchwale 7 sędziów z dnia 21 stycznia 2009 roku (II PZP 13/08) stwierdził, iż pracodawca, który w ten sposób motywuje wypowiedzenie umowy dopuszcza się dyskryminacji ze względu na wiek z art.113 K.p., w związku z czym potwierdzone zostało tym samym poprzednie orzeczenie.

Aktualnie należy więc podkreślić, iż osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie uprawnień do świadczenia emerytalnego nie stanowi dłużej samodzielnej przesłanki wypowiedzenia umowy o pracę, musi być poparta innymi powodami, wskazującymi na niemożność dalszego właściwego świadczenia pracy przez określonego pracownika. Jeśli wymagania te nie zostaną spełnione, pracodawca dopuszcza się dyskryminacji ze względu na wiek.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    12 cze 2021
    Zakres dat:

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?

    Polski Ład - emeryci stracą czy zyskają na zmianach?

    Ci, którzy dziś otrzymują ponad 5 tys. zł brutto miesięcznie, stracą na nowym systemie podatkowym. Emeryci jednak jako całość to jedna z tych grup, które na Polskim Ładzie skorzystają najwięcej.