Kategorie

Komu przysługuje urlop macierzyński

Julia Sokołowska
Prawo do urlopu macierzyńskiego jest jednym z najważniejszych uprawnień związanych z rodzicielstwem, jakie przewiduje Kodeks pracy. Uprawnienie przysługuje matce dziecka, a w szczególnych przypadkach, także ojcu dziecka.

Urlop macierzyński przysługuje pracownikowi. W związku z tym urlop przysługuje tylko osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia. Nie mogą z niego skorzystać osoby zatrudnione na umowę zlecenie, czy umowę o dzieło. Z urlopu nie skorzysta także osoba bezrobotna.

Prawo do urlopu macierzyńskiego nie mają pracownicy przebywający na urlopie bezpłatnym. W trakcie urlopu bezpłatnego ulegają zawieszeniu prawa pracownika.

Matka, która rezygnuje z wychowania dziecka i oddaje je innej osobie w celu adopcji lub oddaje dziecko do domy małego dziecka, ma prawo do urlop macierzyńskiego. Przysługujący jej urlop macierzyński po porodzie nie może wynosić mniej niż 8 tygodniu Jednak nie przysługuje jej urlop po oddaniu dziecka.

Szczególna ochrona

Zarówno matka, jak i ojciec przebywający na urlopie macierzyńskim podlegają szczególnej ochronie. Najważniejszym przejawem ochrony jest zakaz zwolnienia pracownika. Jedynie w przypadku ogłoszenia likwidacji i upadłości lub przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy z pracownikiem bez wypowiedzenia, pracodawca może zwolnić pracownika.

Pracownikowi i pracownicy przebywającym na urlopie macierzyńskim przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek macierzyński wynosi 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Ponadto urlop macierzyński zaliczany jest jako okres składkowy do emerytury.

Komu jeszcze przysługuje urlop macierzyński

W szczególnych przypadkach prawo do urlopu macierzyńskiego przysługuje ojcu dziecka. Możemy wyróżnić trzy sytuacje, kiedy to ojciec będzie opiekował się dzieckiem na urlopie macierzyńskim.
Pierwszy przypadek, kiedy matka dziecka rezygnuje z części urlop macierzyńskiego. Matka po 14 tygodniach może zrezygnować z urlop. Pozostałą część urlopu macierzyńskiego może wykorzystać ojciec dziecka. Pracownik musi złożyć u swojego pracodawcy wniosek o udzielenie mu pozostałej części urlopu. Matka dziecka u swojego pracodawcy składa rezygnację z urlopu wraz z zaświadczeniem potwierdzającym rozpoczęcie przez ojca dziecka urlopu macierzyńskiego. Wniosek o rezygnację z urlopu macierzyńskiego pracownica powinna złożyć najpóźniej na 7 dni przed przystąpieniem do pracy.

Zobacz serwis: Urlopy

Drugim przypadkiem wykorzystania przez ojca urlopu macierzyńskiego jest sytuacja, kiedy matka dziecka przebywa w szpitalu. Po wykorzystaniu przez pracownicę po porodzie urlopu macierzyńskiego w wymiarze 8 tygodni, ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym pracownica uprawniona do urlopu wymaga opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Łączny wymiar takiego urlopu macierzyńskiego nie może przekroczyć wymiaru urlopu macierzyńskiego, czyli od 20 do 37 tygodni, w zależności od liczby urodzonych dzieci podczas porodu.

Trzecim przypadkiem, kiedy to ojciec a nie matka korzysta z urlopu macierzyńskiego jest sytuacja, kiedy matka dziecka umiera. W razie zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego, pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu.

Zobacz: Ile wynosi urlop ojcowski w 2011 roku

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego

Prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego mają pracownicy, którzy adoptowali dziecko. Prawo zrównuje ich z biologicznymi rodzicami. Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Wyjątkiem jest przyjęcie dziecka przez rodzinę zastępczą zawodową niespokrewnioną z dzieckiem.

Zobacz: Jaki jest wymiar urlopu macierzyńskiego

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego nie może trwać dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia. W przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia. Jeśli pracownik przyjął dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Podstawa prawna: Art. 177, 180-182 Kodeksu pracy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.