Jak bronić się przed windykacją nieistniejącego długu

Jak wskazują doniesienia mediów, coraz większa grupa konsumentów nie jest w stanie wywiązywać się z zaciągniętych zobowiązań. Taka sytuacja powoduje, iż wierzyciele nie radzący sobie z nierzetelnymi dłużnikami bardzo chętnie kierują sprawy do windykacji. Jednak nie zawsze windykacja jest uzasadniona i osoba nękana wezwaniami do zapłaty, licznymi telefonami, nieprzyjemnymi rozmowami, w rzeczywistości w ogóle nie jest zobowiązana do świadczenia.

O nieistniejącym długu można mówić, gdy nigdy nie było podstawy prawnej lub umownej do żądania zapłaty. Przedawniona wierzytelność nie mieści się natomiast w pojęciu nieistniejącego długu, gdyż wierzyciel ma zawsze prawo zwrócić się z żądaniem wykonania świadczenia, lecz nie zawsze będzie ono skuteczne.

W praktyce windykacja nieistniejącego długu powstaje najczęściej na skutek pochopnego odsprzedania długu przez przedsiębiorcę, bez uprzedniego dokładnego zbadania zasadności roszczenia. Dość często występującym zjawiskiem jest windykacja długu, który w przekonaniu przedsiębiorcy powstał w związku z przesłaniem konsumentowi niezamówionego towaru.

Pani Maria otrzymała pocztą książkę kucharską, której nie zamówiła. Myśląc, że jest to promocja wydawnictwa, odłożyła książkę na półkę i zapomniała o sprawie. Po miesiącu zaczęły się liczne telefony z żądaniem zapłaty za towar.

W opisanym powyżej przykładzie konsumentka nie jest dłużnikiem wydawnictwa, gdyż świadczenie nie było przez nią zamówione.

Windykację nieistniejącego długu należy traktować jako naruszenie dóbr osobistych osoby. Konsument, którego dobra osobiste zostają zagrożone cudzym działaniem może domagać się, ostatecznie na drodze sądowej, zaniechania tego działania. Dodatkowo bardzo ważnym uprawnieniem jest możliwość dochodzenia zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Konsument powinien w takim przypadku wycenić nieprzyjemności, na które naraziła go bezpodstawna windykacja.

Podstawa prawna: art. 24 i art. 448 Kodeksu Cywilnego (Dz. U. Nr 16 poz. 93 z poźn. zm.).

Zadaj pytanie: Forum

Zobacz: Prawa konsumenta

Aleksandra Bielicka
ekspert z zakresu praw konsumenckich