Czy operator telekomunikacyjny może sprzedać wierzytelność wobec konsumenta

W obrocie rynkowym atrakcyjnym towarem może być nie tylko rzecz, rozumiana jako przedmiot materialny, ale również przysługujące jakiemuś podmiotowi prawo, inaczej wierzytelność. Wiele firm nastawionych jest na zarobek pochodzący ze skupu, a na następnie ściągania cudzych wierzytelności.

Wierzytelność określana jest jako uprawnienie podmiotu (wierzyciela) do żądania od drugiej strony stosunku zobowiązaniowego (dłużnika), by ta zachowała się w określony sposób, czyli spełniła świadczenie. Stosunkiem zobowiązaniowym w obrocie z udziałem konsumentów jest przede wszystkim umowa. Świadczenie może polegać na zapłacie ceny za rzecz lub usługę, może również polegać na wykonaniu określonej w umowie czynności takiej jak naprawa samochodu czy uszycie sukni.

Prawo dopuszcza sprzedaż wierzytelności, z pewnym wyłączeniami. Możliwość przeniesienia wierzytelności na osobę trzecią mogą ograniczyć same strony umowy, czyli wierzyciel i dłużnik, może zabraniać tego przepis szczególny lub specyficzna właściwość zobowiązania. Bardzo istotną okolicznością sprzedaży wierzytelności, szczególnie z punktu widzenia konsumenta, jest fakt, że nie wymaga ona zgody osoby zobowiązanej do świadczenia. Podmiot uprawniony do odbioru świadczenia i osoba trzecia, która chce nabyć wierzytelność, mogą dojść do porozumienia bez konieczności konsultacji z dłużnikiem.

Zbywca wierzytelności, a więc przykładowo operator telefoniczny, jest obowiązany powiadomić dłużnika-konsumenta o dokonaniu sprzedaży wierzytelności. Dopóki obowiązek ten nie zostanie dopełniony dłużnik może spełnić świadczenie do rąk zbywcy. Będzie to miało taki sam skutek jak zaspokojenie wierzytelności do rąk nowego właściciela np. firmy windykacyjnej. Warunkiem tego jest jednak brak wiedzy na temat zmiany właściciela przez daną wierzytelności.

Podstawa prawna: art. 509 Kodeksu Cywilnego (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.).

Aleksandra Bielicka
ekspert z zakresu praw konsumenckich