| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Prawo > Sprawy karne > Prawo karne > Postępowanie karne > Duże zmiany w procesie karnym - przewodnik po nowelizacji

Duże zmiany w procesie karnym - przewodnik po nowelizacji

Nadchodzą duże zmiany w polskim procesie karnym - projekt z dnia 4 grudnia 2018 r. zawiera propozycję nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, a także Kodeksu karnego wykonawczego oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Nowe przepisy mają przyspieszyć postępowanie poprzez rezygnację ze zbędnego formalizmu, wprowadzić ułatwienia dla uczestników postępowania, związanych z udziałem w nim, oraz zapewnić szersze zabezpieczenie interesu społecznego w postępowaniu. Zapraszamy do zapoznania się z przewodnikiem po zmianach.

Poniżej znajdą państwo przewodnik po zmianach w postępowaniu karnym, które zostały zaproponowane w projekcie z dnia 4 grudnia 2018 - tekst projektu dostępny tutaj. Plan przewodnika:

  • strony 1-3 - zmiany dotyczące Kodeksu postępowania karnego;
  • strona 4 - zmiany w Kodeksie karnym wykonawczym;
  • strona 5 - zmiany w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Do najważniejszych zmian w procedurze karnej zaproponowanych w najnowszym projekcie zaliczyć należy:

  • ogólne usprawnienie procesu karnego poprzez m.in. ograniczenie zasady bezpośredniości na rozprawie głównej. Jeżeli nie będzie to konieczne, sąd nie będzie miał obowiązku sprowadzenia na salę rozpraw dowodów rzeczowych. Ponadto zdecydowano się na usunięcie konieczności wymieniania przez sąd na rozprawie wszystkich dokumentów, które zostają zaliczone w poczet materiału dowodowego;
  • ograniczenie obstrukcji procesowej - zaproponowano by, nawet w razie zaistnienia obiektywnej przeszkody do rozpoznania sprawy w postaci usprawiedliwionej nieobecności strony – sąd mógł przeprowadzić, w niezbędnym zakresie dowody, nie byłby zaś w takich warunkach uprawniony do dokonywania innych czynności procesowych;
  • zmiany w formularzach uzasadnienia wyroków;
  • zmiany dotyczące przesłuchań świadków - możliwość odstąpienia od takiego przesłuchania pokrzywdzonego, którego zeznania nie miałyby istotnego znaczenia dla dokonania ustaleń faktycznych;
  • zmiany dotyczące uprawnień pokrzywdzonego - np. przedłużenie terminu, do którego pokrzywdzony w sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek może ów wniosek cofnąć – aż do czasu zamknięcia przewodu sądowego; wprowadzenie obowiązku doręczania odpisu wyroku nakazowego pokrzywdzonemu.
  • doręczenia - obowiązek uczestników postępowania do wskazywania swoich adresów poczty elektronicznej; możliwość upoważnienia przez osobę niepełnosprawną, czy obłożnie chorą dowolnie wybranej osoby do odbioru pism na poczcie;
  • postępowania odszkodowawcze - wprowadzenie nowego organu, biorącego udział w postępowaniu o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, dbającego o interesy Skarbu Państwa. 

Poniżej szczegółowy wykaz proponowanych zmian. 

KODEKS POSTĘPOWANIA KARNEGO

CZĘŚCI USTAWY

OBSZARY ZMIAN

PROPONOWANE ZMIANY

Dział I. Przepisy wstępne

ściganie na wniosek, zezwolenie władzy, zawiadomienie o wszczęciu i ukończeniu postępowania

  • wydłużenie terminu do cofnięcia wniosku o ściganie do momentu zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej (proj. art. 12 § 3 k.p.k.)
  • doprecyzowanie zasad uzyskiwania wniosku o ściganie (proj. art. 13 § 2 k.p.k.)
  • wprowadzenie zasady informowania samorządu zawodowego o ukończeniu postępowania przeciwko członkowi samorządu (proj. art. 21 § 1a k.p.k.)

Dział II. Sąd

właściwość i skład sądu

  • wprowadzenie zasad rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy sądami różnego rzędu (proj. art. 38 § 1 k.p.k.)

Dział III. Strony, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

pokrzywdzony

  • określenie organu właściwego do ustanawiania kuratora małoletniego pokrzywdzonego (proj. art. 51 § 2a k.p.k.)

oskarżyciel posiłkowy

  • uszczegółowienie zasad wnoszenia subsydiarnego aktu oskarżenia (proj. art. 55 § 1, 2a i 4 k.p.k.)
  • zmiany w zakresie uprawnień oskarżycieli posiłkowych (proj. art. 56 § 1a i 3 k.p.k.)
  • zmiany dotyczące zasad odstępowania od oskarżenia (proj. art. 57 § 1a k.p.k.)

oskarżony

  • uregulowanie sposobu przekazywania wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze (proj. art. 81a § 3 k.p.k.)

obrońcy i pełnomocnicy

  • poszerzenie zakresu odesłań z przepisów dotyczących obrońcy w stosunku do pełnomocników (proj. art. 88 § 1 k.p.k.)

Dział IV. Czynności procesowe

orzeczenia, zarządzenia i polecenia

  • doprecyzowanie zasad orzekania o karze w sytuacji konieczności zastosowania reguł intertemporalnych (proj. art. 95aa § 1, 2 i 3 k.p.k.) 
  • wprowadzenie możliwości utrwalania przez strony dźwięku z przebiegu posiedzenia (proj. art. 95b § 2a k.p.k.) 
  • zmiana przesłanek udziału stron oraz osób niebędących stronami w posiedzeniu (proj. art. 96 § 1 i 2 k.p.k.) 
  • zmiany w zakresie ogłaszania i doręczania orzeczeń oraz zarządzeń (proj. art. 100 § 1, 1a, 3, 4 i 6 k.p.k.)

porządek czynności procesowych

  • określenie konsekwencji niestawiennictwa strony w kontekście przeprowadzenia czynności procesowej (proj. art. 117 § 3a k.p.k.)
  • doprecyzowanie wymogów formalnych pisma procesowego (proj. art. 119 § 1 pkt 2 k.p.k.) 
  • określenie podmiotu, do którego odnoszą się konsekwencje braków formalnych pisma procesowego (proj. art. 120 § 1 k.p.k.)

doręczenia

  • poszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych oraz sposobów doręczeń wezwań, zawiadomień i innych pism (proj. art. 131 § 1 i 2 k.p.k.)
  • wprowadzenie możliwości doręczenia pism w postępowaniu karnym na adres skrytki pocztowej oraz skutków nieaktualizowania takich informacji (proj. art. 132 § 1a oraz art. 139 § 1 k.p.k.)
  • poszerzenie możliwości odbioru przesyłek przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego (proj. art. 133 § 2a i 2b k.p.k.)

protokoły

  • doprecyzowanie kategorii danych, których nie zamieszcza się w protokole z czynności w postępowaniu karnym (proj. art. 148a § 1 k.p.k.)

Dział V. Dowody

przepisy ogólne

  • poszerzenie katalogu przesłanek oddalenia wniosku dowodowego (proj. art. 170 § 1 pkt 6 k.p.k.)
  • wprowadzenie wyłączenia możliwości oddalenia niektórych kategorii wniosków dowodowych (proj. art. 170 § 1a k.p.k.)

świadkowie

  • wprowadzenie terminu do przesłuchania pokrzywdzonego w charakterze świadka (proj. art. 185a § 2 i art. 185c § 2 k.p.k.)
  • doprecyzowanie zasad przesłuchiwania małoletniego pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania ukończył 15 lat oraz pokrzywdzonego przestępstwem z art. 197-199 k.k. (proj. art. 185a § 4 i art. 185c § 1a oraz 3-4 k.p.k.)

biegli, tłumacze, specjaliści

  • wprowadzenie odpowiedniego stosowania przepisów o biegłych do instytucji naukowej lub specjalistycznej, która ma wydać opinię w sprawie (proj. art. 193 § 2a k.p.k.)
  • zmiana zasad udostępniania powołanym biegłym dokumentów z akt sprawy (proj. art. 198 § 1, 1a i 1b k.p.k.)

wywiad środowiskowy i badanie osoby oskarżonego

  • poszerzenie zakresu badań osobopoznawczych w odniesieniu do oskarżonego (proj. art. 213 § 1 zdanie pierwsze k.p.k.)

Dział VI. Środki przymusu

zabezpieczenie majątkowe

  • umożliwienie odpowiedniego zastosowania przepisów dot. wniosku o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego do postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia majątkowego (proj. art. 293 § 3 k.p.k.)

Czytaj także

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

dr Katarzyna Kalata

Ekspert z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »