Kategorie

Akta procesowe w kościelnym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Akta procesowe w kościelnym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa. / fot. Fotolia
Akta procesowe w kościelnym procesie o stwierdzenie nieważności małżeństwa. / fot. Fotolia
W odniesieniu do kościelnego procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa warto przyjrzeć się bliżej tematyce akt procesowych. Nie zawsze bowiem informacje w nich zawarte są przedmiotowo nieistotne.

W jednym ze swoich artykułów poruszyłam tematykę akt sprawy (Jak interpretować akta sprawy w kościelnym procesie małżeńskim), obecnie zajmiemy się aktami procesowymi, tj. tym, co w nich jest, bowiem nie zawsze informacje tam znajdujące się są nieistotne, warto również i je wziąć zatem pod uwagę, poruszymy także kwestię tych pism, które zostały pominięte przy okazji wyżej wspomnianego artykułu.

Jednym ze znaczących pism jest dekret zawiązania sporu, w którym wyraźnie sformułowane są przyczyny (przyczyna), na podstawie których (której) będzie przebiegał kościelny proces małżeński. Strony mają prawo w przepisanym terminie zmienić je, naturalnie podając uzasadnienie dla tego (kan. 1513 §3 KPK). Oczywiście nie oznacza to o braku możliwości rozszerzenia na przyszłość przedmiotu sporu, powtórzmy jednak, zawsze wtedy, gdy jest ku temu przyczyna (kan. 1514 KPK). Przy okazji strona może nie zgodzić się na zaproponowany skład trybunału dla jej sprawy. Wyrażenie negatywnego stanowiska, by zostało przyjęte, winno mieć odpowiednie umotywowanie.

Czasami strony w innym, dodatkowym piśmie proszone są o sformułowanie zapytań. Winny one naturalnie być dostosowane do danego tytułu (tytułów), chyba że strona (strony) prosi o zapytania nie obejmujące wprowadzonych przyczyn bądź przyczynę, do czego też strona (strony) ma prawo. Propozycja zapytań przez strony nie oznacza, iż czynność ta zastępuje przygotowanie zapytań przez sam sąd, jednakże taka aktywność strony (stron) jest o tyle znacząca, gdyż nieraz strona posiada informacje nieujęte w żadnym z jej pism. Nie jest często pewna co do danego faktu, a zapytanie i uzyskanie odpowiedzi nań pozwoli wyklarować sytuację. Prawodawca podaje jednak jak powinny „wyglądać” pytania. Aby umiejętnie je sformułować winno poznać się daną przyczynę (przyczyny), aby w rezultacie na podstawie tychże pytań móc pozytywnie odpowiedzieć na pytanie o nieważność małżeństwa z danego tytułu (tytułów).

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Jak interpretować akta sprawy w kościelnym procesie małżeńskim?

Warto też zwrócić uwagę na wszelkie pisma, w których wzywa się do stawienia się na przesłuchanie stronę pozwaną, świadków. Przy okazji warto zwrócić uwagę na dekret o nieobecności w procesie strony przeciwnej, aby móc to w odpowiednim świetle zinterpretować. Czasami wnioski w takiej interpretacji współbrzmią z treścią opinii właściwego biegłego, gdy sporządzenie jej zostało zalecone.

Na niektóre z pism można też spojrzeć w aspekcie podejścia stron do danej sprawy (ciągłe prośby o przesunięcie terminu mimo stanu faktycznego, który takiej prośby nie usprawiedliwia itp.).

Ważnym też pismem jest stwierdzenie o wystarczającej instrukcji dowodowej oraz o przekazaniu akt do obrońcy węzła małżeńskiego. Dlaczego podkreślam treść tegoż, bowiem można to wykorzystać przy okazji odpowiedzi na jedną z uwag od tegoż obrońcy.

Co prawda kwestia ta dotyczy bardziej akt sprawy, niemniej akurat ten dokument nie jest przedstawiany stronom do zapoznania się z nim, stąd pozwoliłam sobie na umieszczenie o nim wzmianki przy okazji tegoż artykułu, gdyż strony praktycznie nie mogą wykorzystać treści tegoż dokumentu, co w pewnym sensie jest podobne do bagatelizowania pism wchodzących w skład akt procesowych. Kolejny dokument to świadectwo (świadectwa) kwalifikacyjne. To, że nie podaje się ich treści do wiadomości stron, ich pełnomocników czy adwokatów wynika z tego, aby nie doszło do jakiegoś zatargu czy pretensji od strony (stron) wobec duszpasterza wystawiającego dokument. Niemniej jednak stoję na stanowisku, iż treść jego, jeśli nie w całości, to przynajmniej w istocie winna jednak zostać przedstawiona stronom, bowiem treść świadectwa opiera się na faktach. Strony powinny przyznać, iż albo są prawdziwe, albo nie. W przeciwnym razie, to jakby niepodanie treści negatywnych o danej stronie, a pochodzących od świadków czy strony przeciwnej. Innymi słowy, warto by było podać treść świadectwa do wiadomości, aby strony mogły zająć do niego merytoryczne stanowisko. Chyba, że korzysta się z innej metody, tj. z postawienia takich zapytań przez sam trybunał, na które to odpowiedzi potwierdziłyby bądź nie, treść świadectw. W omawianym dokumencie postawione są pytania odnośnie spełniania praktyk religijnych przez strony, świadków, przyjmowania przez nie sakramentów świętych czy  przyjmowanie przez nie popularnie mówiąc „kolędy”, czyli duszpasterskich wizyt.

Nieważność wyroku kościelnego

Poruszona jest też kwestia zaangażowania ich w jakieś organizacje, ruchy bądź stowarzyszenia religijne. Przy okazji jest zalecenie, gdy informacje o w/w osobach są skąpe, zasięgnięcia opinii u osób zaufanych (prawdomównych). Treść świadectw jest następnie korelowana z treścią zeznań nt. religijności, religijnych praktyk, tak stron czy świadków, aby w konsekwencji ocenić ich pod kątem moralnym. Stoję na stanowisku, iż idealnie byłoby, aby dokumenty te wypełniane były przy obecności samej strony (stron). Przecież skoro strona (strony) starają się o stwierdzenie nieważności małżeństwa to pragną pełnego uczestnictwa w życiu sakramentalnym, zatem raczej nie będzie problemem niespełnianie praktyk przez nie na tyle, na ile jest to możliwe. Raczej nie powinno być problemem kłamstwo z ich strony. Może pewnym wyjątkiem być strona pozwana, która nie angażuje się w proces, ale nie wyklucza to jakiejś jawności dla strony powodowej. Naturalnie świadectwa dotyczące świadków mogą nie zostać podane do wiadomości stronie (stronom), gdyż proces nie dotyczy ich, tj. świadków, a nadto posiadanie informacji o świadkach strony przeciwnej mogłoby być związane z nadużyciami. Co prawda można by udostępnić ich treść tej stronie, która zaproponowała świadków, aczkolwiek z drugiej strony, nie zawsze świadek pozostaje w bliskiej relacji do tej strony. Kwestia jest na pewno otwarta i z pewnością duszpasterze mają swoją praktykę, którą stosują, opartą na doświadczeniu. Nieudostępnianie treści stronie (stronom) o niej samej nie jest chyba najlepszym rozwiązaniem zwłaszcza, gdy treści te są negatywne, a strona (strony) być może mogłyby je jakoś racjonalnie wyjaśnić. Byłaby to również dodatkowa okazja do podjęcia działań już sensu stricte pastoralnych.

Na zakończenie warto dodać, iż w przypadku umorzenia procesu akta procesowe, wyznaczone tam przykładowo terminy, ulegają wygaśnięciu (kan. 1522 KPK).

Uznałam za stosowne poruszenie tej tematyki, gdyż niesłusznie jest ona traktowana po macoszemu, a przecież od tych pism w dużej mierze zależy też ważność przeprowadzonego procesu. To bowiem z nich dowiadujemy się o przyjęciu sprawy do rozpatrzenia ze względu na właściwość danego trybunału i to z nich dowiadujemy się o właściwym zawiadomieniu strony pozwanej, a zatem bez dania prawa do obrony - wyrok, który zapadłby, byłby nieważny. To wreszcie z nich dowiadujemy się o zawieszeniu, umorzeniu procesu (kan. 1620 pkt. 1 KPK; kan. 1620 pkt. 7 KPK), a takich przykładów można podać o wiele więcej.

Stwierdzenie nieważności małżeństwa – jak rozpocząć?

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.