Kategorie

Cechy osobowości brane pod uwagę przy rozwodzie cywilnym a kościelnym procesie małżeńskim

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Cechy osobowości brane pod uwagę przy rozwodzie cywilnym a kościelnym procesie małżeńskim. /fot. Fotolia
Cechy osobowości brane pod uwagę przy rozwodzie cywilnym a kościelnym procesie małżeńskim. /fot. Fotolia
Szczególną wartość prawną mają analizy dotyczące problemów w związku. Może nasunąć się zwłaszcza jeden zasadniczy wniosek, o różnicy pomiędzy tym co wzięte jest pod uwagę w trakcie rozwodu cywilnego i co jest już wystarczające do jego uzyskania, a tym co uprawnia do otrzymania orzeczenia nieważności małżeństwa na gruncie prawa kanonicznego. Jakie zmieniają się cechy osobowości w trakcie małżeństwa? Czy mają one wpływ na rozpad związku?

Chociaż analizy służą bardziej psychiatrom, psychologom, to są one cenne także dla prawników-kanonistów, a to szczególnie z uwagi na jeden tytuł, na podstawie którego można stwierdzić nieważność małżeństwa kościelnego. Podczas niego częstym środkiem dowodowym staje się właśnie opinia sporządzona przez kompetentnego biegłego (np. psychiatrę, psychologa), a którym jest, niezdolność natury psychicznej do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich (kan. 1095 nr 3 KPK).

Różnica charakterów

Bardzo często w cywilnych procesach małżeńskich, podczas starania o rozwód podkreśla się różnicę charakterów. Tymczasem nie tylko różnica, ale też podobieństwo w tym, co negatywne i poważne powoduje rozejście się stron. Fakt, iż związki mogą trwać „zgodnie” może wynikać z różnic w zaburzeniu, co nie oznacza o ważności zawartego związku. Przy kościelnym procesie małżeńskim bierze się jednakże pod uwagę nie tyle różnicę charakteru, co zaburzenia osobowości, niedojrzałość, chorobę psychiczną. Najkorzystniejsza sytuacja pojawia się, gdy to strony samodzielnie konstruują pisma, aby koncentrować się na faktach przez nie podanych, nie zaś na zastosowanym nazewnictwie. Innymi słowy, strony posiadając już nierzadko doświadczenie po rozwodzie cywilnym, dodatkowo nie będąc ekspertami w prawie kanonicznym mają prawo „operować” „nieprawidłowymi” terminami, nawet gdy nie odzwierciedlają one istoty tytułu z prawa kanonicznego. Fakty przez nie przedstawione są ważne a nie tyle nazewnictwo. Oczywiście, lepszym jest stosowanie już na samym początku prawidłowej terminologii, a stąd od razu zwrócenie uwagi na ew. zaburzenie, niedojrzałość, chorobę, gdyż zadaniem jest wyprzedzenie sądu poprzez podanie pewnych propozycji, nie natomiast czekanie na samodzielne rozwiązanie sprawy przez niego, ciężar dowodowy bowiem spoczywa na stronie (kan. 1526 §1 KPK).

Zobacz również: Koszty sądowe w procesach kościelnych

Konflikty rodzinne

Kolejną ważną kwestią są tzw. konflikty klanowe. Konflikty te są większe, gdy młodzi małżonkowie zamieszkują z rodzicami. Nie wystarczają jednak jakieś nieporozumienia z rodziną generacyjną danej strony, nie wystarcza podobieństwo jednego z nich do jego rodzica, które to podobieństwo dostrzegane jest w negatywnym świetle przez stronę przeciwną - przykładowo uzależnienie przynajmniej jednego współmałżonka od rodzica (rodziców). Takie uzależnienie ma swoje symptomy, które nie tylko winny zostać przedstawione z nazwy w formie swoistego rodzaju „diagnozy”, co winny zostać wymienione na konkretnych faktach, w których owe objawy się uzewnętrzniają.

Następnym problemem jest sprawa odpowiedzialności. Odpowiedzialność pokrótce opisać można jako przewagę w relacjach interpersonalnych „daję” nad „biorę, jako podporządkowanie się normom, nie uleganie czemuś chwilowemu. I kolejny raz nie wystarczy w kościelnym procesie małżeńskim ukazać na przykładzie drobnych problemów ów brak odpowiedzialności jako przykładowo brak spontaniczności, która może drugą stronę związku zbytnio irytować, co ukazanie jej jako niedojrzałości emocjonalnej. Ta również, jak wspomniane wcześniej uzależnienie, winna zostać odpowiednio ukazana i udowodniona.

Polecamy: Nieważność wyroku kościelnego

Problemy osobowościowe

Ciekawym wątkiem jest ten również tzw. problem maski (chodzi przy tym o inny obraz małżonka przed, a inny po ślubie) z jednoczesnym szukaniem nowej miłości. Nie do rzadkości należy bowiem sytuacja, kiedy jedna ze stron znudzona też jakby inną osobowością jaką prezentuje współmałżonek po ślubie, nie starający się, nie zabiegający już o związek szuka kogoś nowego. Oczywiście zdrada, nowy związek to zasadniczo nie powód do wszczęcia kościelnego procesu małżeńskiego (zdrada, nowy związek może stanowić w kontekście konkretnych tytułów prawnych przyczynę orzeknięcia nieważności związku), ale czasami warto na nie spojrzeć w innej kategorii, a mianowicie: jaką osobą był współmałżonek przed ślubem, a jaką po. Czy owa „zmiana” nastąpiła szybko od czasu wstąpienia w związek, czy też nie - z jednoczesnym zwróceniem uwagi na okres trwania czasu przedślubnego? Czy owa zmiana rzeczywiście była druzgocąco inna od tego, co reprezentowało się przed ślubem, z jednoczesnym zwróceniem uwagi na kierunek tej zmiany (negatywny)? Wydaje się, iż tu tkwi sedno problemu ważnego w kościelnym prawie małżeńskim.

Kolejną sprawą jest tzw. zniechęcenie, nuda. To ona uwidacznia się m in. na płaszczyźnie życia seksualnego, w związku z czym strony podejmowałaby różnego rodzaju eksperymenty. Jednakże czymś niewystarczającym byłaby przykładowo anorgazmia u kobiet czy osłabienie popędu u mężczyzn jako wyłącznie wynik tejże „nudy”, co impotencja czy jakiś rodzaj zaburzenia psychoseksualnego, obecnego już w okresie przedślubnym obecny od początku.

Zobacz: Czy strona jest w stanie sama zaangażować się w kościelnym procesie małżeńskim

Walka o władzę

Warto jeszcze poruszyć kwestię walki o władzę. W związku dwojga osób wymaga się pójścia na ustępstwa, dochodzenie do wzajemnego porozumienia. Brak tego może dowodzić istnienia despotyzmu a nawet zaburzenia identyfikacji płciowej, jakiegoś innego rodzaju zaburzenia, co właśnie chociażby w takiej formie jest godne do zbadania w trakcie kościelnego procesu.

Poruszyć warto też problem wpływu związków erotycznych na rozwój osobowości. Niedoceniony partner wzmocnienia swojego ego może szukać w innych środowiskach: stąd sięganie po alkohol z kompanami, stąd poświęcenie się nadmierne zawodowej pracy czy nadopiekuńczemu wychowaniu dziecka itp. Trzeba jednak zbadać czy styl życia, problemy jakie powstały były już obecne w okresie przedślubnym (np. alkoholizm ), czy może powstały z racji „niedopieszczenia” przez współmałżonka. To ostatnie nie uzasadnia nieważności zawartego związku, chyba że wywołujący je problem istniał u strony przeciwnej zanim doszło do zawiązania węzła małżeńskiego.

Również konflikty, które przenoszone są np. z pracy na grunt rodzinny czy odwrotnie nie wystarczą same w sobie do pozytywnego zakończenia kościelnego procesu, ale warto zbadać na ile negatywne uczucia żywione wobec współmałżonka, które są źródłem owych konfliktów są utrwalone i silne, przy równoczesnym umiejscowieniu ich w czasie.

Jak z powyższych rozważań widać, procesy prowadzone z tytułu niezdolności natury psychicznej są nad wyraz skomplikowane, nie zawsze sytuacja też jest na tyle klarowana, iż „zajmuje się i rozwiązuje się sama przez się”. Wynika to w dużej mierze również z wyższej poprzeczki jaką kościelny prawodawca stawia do uzyskania wyroku pozytywnego w porównaniu z prawem cywilnym, co nie oznacza, iż w tym ostatnim można łatwo i szybko uzyskać rozwód.

Zobacz też: Kościelne stwierdzenie nieważności małżeństwa

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    25 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.