REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Testament notarialny – cena, zmiana, wskazówki [WYWIAD]

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
Maciej Celichowski
Notariusz, Izba Notarialna w Poznaniu
Joanna Zawrotniak
Notariusz, Izba Notarialna w Poznaniu
Testament notarialny – cena, zmiana, wskazówki [WYWIAD]/Fot. Shutterstock
Testament notarialny – cena, zmiana, wskazówki [WYWIAD]/Fot. Shutterstock
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Testament notarialny pomaga uniknąć problemów związanych z jego zaginięciem– przekonują notariusze Maciej Celichowski i Joanna Zawrotniak.

Testament notarialny czy odręczny?

Nierzadko w trakcie porządków w mieszkaniu zmarłej osoby jej spadkobiercy znajdują zapomniany testament. Najczęściej ma to miejsce wówczas, gdy spadkobiercy chcą sprzedać mieszkanie lub podzielić się między sobą majątkiem spadkowym. Niestety, sytuacja się komplikuje, gdy mają już w ręku notarialne poświadczenie dziedziczenia lub sądowe stwierdzenie nabycia spadku. Jeśli takie dokumenty wydane zostały bez uwzględnienia ostatniej woli zmarłego - wymagają zmiany. To oznacza nowe postępowanie spadkowe, a tym samym wymaga czasu i wiąże się z kolejnymi kosztami.

REKLAMA

Wioleta Matela-Marszałek, Infor.pl: Co można zrobić, by uniknąć takiej sytuacji?

REKLAMA

Notariusz Maciej Celichowski z Izby Notarialnej w Poznaniu: Testament można sporządzić także w domu, pisząc go w całości własnoręcznie, opatrując tytułem „testament”, podpisem i datą. Należy jedynie pamiętać, że jeden testament może sporządzić tylko jedna osoba. W Polsce nie ma testamentów wspólnych. Jeśli treść testamentu nie będzie sprzeczna z prawem, wywoła on wszystkie skutki prawne w nim zawarte. Gdy tak nie jest, sąd może zmodyfikować zapis. Na przykład, gdy w testamencie zapiszemy jednemu dziecku dom, a drugiemu samochód, co będzie stanowić znakomitą większość naszego dorobku, to sąd może zmienić jego sens w ten sposób, że spadkobiercy nabędą zamiast domu i samochodu udziały w całym spadku odpowiadające odpowiednio wartości domu i samochodu. Testament ten będzie jednak zawsze ważny, o ile nie będzie zawierał postanowień niezgodnych z prawem np. warunku lub tzw. podstawienia powierniczego (powołanie do spadku z obowiązkiem wydania go później innej osobie np. po osiągnięciu przez nią pełnoletności).

Notariusz Joanna Zawrotniak z Izby Notarialnej w Poznaniu: Z testamentem sporządzonym w domu wiąże się jednak taki problem, że może on „zaginąć”, tj. zostać nieodnaleziony bezpośrednio po śmierci spadkobiercy, pozostając w ukryciu w szufladzie lub między innymi dokumentami. Odnalezienie testamentu w trakcie porządkowania majątku zmarłej osoby przed np. sprzedażą mieszkania lub domu, gdy sporządzony już został notarialny akt poświadczenia dziedziczenia lub wydane przez sąd prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, skutkuje koniecznością uchylenia tych dokumentów i ponownego wydania przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wiążą się z tym dodatkowe koszty i mitręga czasowa.

Chcąc uniknąć tego zagrożenia, można sporządzić testament w formie aktu notarialnego i go zarejestrować w Notarialnym Rejestrze Testamentów (NORT).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kto przechowuje testament notarialny?

Czym jest Notarialny Rejestr Testamentów?

MC: Testament sporządzony u notariusza (jak i każdy inny testament, także ten sporządzony w domu, a więc holograficzny), można bezpłatnie zarejestrować w Notarialnym Rejestrze Testamentów (NORT). Po śmierci testatora, każdy, kto dysponuje jego aktem zgonu, może uzyskać w dowolnej kancelarii notarialnej informację, czy zmarły członek rodziny nie zostawił testamentu zarejestrowanego w NORT. Oczywiście, zarejestrowanie testamentu nie sporządzonego przez notariusza (np. holograficznego), wymaga podpisania w kancelarii protokołu przyjęcia testamentu na przechowanie (to koszt 246,00 zł brutto plus koszty wypisów).

Ile kosztuje testament u notariusza?

Jakie są obecnie koszty sporządzenia testamentu u notariusza?

JZ: Notarialne koszty sporządzenia testamentu różnią się w zależności od jego treści. Testament zawierający jedynie powołanie kogoś bliskiego do spadku kosztuje 61,50 zł brutto. Do tego należy doliczyć koszty sporządzenia wypisów. Jeśli jednak chcemy w testamencie umieścić zapis zwykły, polecenie lub pozbawienie prawa do zachowku (wydziedziczenie) to musimy się liczyć z dodatkowymi kosztami. Każde z powyższych rozrządzeń testamentowych kosztuje 184,50 zł brutto. Gdybyśmy jednak chcieli do testamentu wprowadzić zapis windykacyjny, to musimy się liczyć z kosztem 246 zł brutto. Notarialny testament ma jednak przewagę nad testamentem domowym, gdyż jego oryginał zostaje u notariusza, który wydaje jego wypisy posiadające moc prawną oryginału. I to w takiej ilości, w jakiej osoba go sporządzająca poprosi.

Testament notarialny - elementy

Czym zapis zwykły różni się od windykacyjnego?

REKLAMA

MC: Zapis zwykły zobowiązuje spadkobierców do przekazania części spadku (np. wskazanej rzeczy) zapisobiercy wskazanemu w testamencie, po potwierdzeniu praw do spadku w notarialnym akcie poświadczenia dziedziczenia lub postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Natomiast zapis windykacyjny nie wymaga żadnych działań ze strony spadkobierców, gdyż powoduje nabycie jego przedmiotu przez zapisobiercę windykacyjnego w chwili śmierci spadkodawcy.

Podstawą ujawnienia praw do przedmiotu zapisu windykacyjnego (np. nieruchomości w księdze wieczystej) jest notarialny akt poświadczenia dziedziczenia lub prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które powinny wymieniać zapisobierców windykacyjnych oraz przedmioty przez nich nabyte. Jednak ich nabycie następuje już w chwili śmierci osoby, która przekazała nam w zapisie windykacyjnym np. swoje mieszkanie. Zapisobierca windykacyjny może jednak spotkać się ze strony pokrzywdzonych testamentem spadkobierców ustawowych z żądaniem uzupełnienia zachowku. Do chwili działu spadku odpowiada on także za długi spadkowe razem ze spadkobiercami, a po podziale spadku odpowiada już za długi spadkowe jedynie do wartości przedmiotu zapisu windykacyjnego. Zapisobierca zwykły nie odpowiada za zachowek, za długi spadkowe i może zapis odrzucić. Nabycie praw do mieszkania lub pieniędzy przekazanych nam w zapisie zwykłym następuje w wyniku zawarcia umowy między spadkobiercami a zapisobiorcą. Jednak żądać zawarcia tej umowy możemy jedynie przez pięć lat od ogłoszenia testamentu, chyba że spadkodawca inaczej w nim postanowił.

W testamencie można też umieścić polecenie. Na czym ono polega?

MC: Polecenie to takie umieszczone w testamencie zobowiązanie spadkobiercy do określonego działania, które nie czyni nikogo wierzycielem. Z żądaniem jego wykonania mogą jednak wystąpić inni spadkobiercy i wykonawca testamentu. Będzie to np. żądanie pochowania na określonym cmentarzu, w obrządku rzymskokatolickim lub odwrotnie bez zachowania jakiegokolwiek ceremoniału religijnego, zobowiązanie postawienia nagrobku i opieki nad nim, polecenie przeczytania ulubionego wiersza nad grobem, obowiązek zaopiekowania się psem przez spadkobierców lub jednego z nich lub polecenie dziecku ukończenia studiów itp.

Kiedy najlepiej sporządzić testament?

MC: Wbrew potocznym obrazom z książek i telewizji testamentu nie sporządza się zwykle na łożu śmierci. W takiej chwili umierająca osoba zwykle nie ma wystarczającej świadomości, by ważnie rozporządzić swoim mieniem po śmierci. Testament należy sporządzić więc wtedy, gdy po pierwsze mamy jakiś majątek (nieruchomość, samochód, pieniądze w banku), a porządek dziedziczenia, który określa kodeks cywilny nam nie odpowiada. Po nadto, co może wydać się paradoksem, testament należy koniecznie sporządzić, gdy ma się już mieszkanie lub dom, kupione na kredyt i małe dzieci. Śmierć jednego z rodziców (kredytobiorców) niesie ze sobą często taki spadek dochodów w rodzinie, że drugi z rodziców jest zmuszony obciążony hipoteką dom lub mieszkanie sprzedać. Taka operacja musi nastąpić pod kontrolą sądu opiekuńczego i za jego zgodą, na co zwykle się czeka. W tym czasie trzeba płacić raty kredytu i można stracić kupca. Powołanie się wzajemnie do spadku przez rodziców ten problem znosi. Oczywiście wymaga wzajemnego zaufania, że zgromadzony wspólnie majątek trafi po śmierci drugiego z rodziców do wspólnych dzieci, a nie do rodziny założonej po śmierci pierwszego z rodziców przez drugiego z nich. Należy przy tym pamiętać, że powołanie drugiego z rodziców do dziedziczenia jest zwolnione z podatku od spadków i darowizn tylko o tyle, o ile pozostają oni w związku małżeńskim.

Testament notarialny - zmiana

Co w sytuacji, gdy zmienimy zdanie? Czy raz sporządzony testament jest nieodwołalny?

JZ: Testament można odwołać lub zmienić w każdej chwili. Co więcej, nie trzeba się trzymać tej samej formy, co odwoływany lub zmieniany testament. Testament notarialny można więc odwołać w domu i odwrotnie.

A czy można go podważyć?

JZ: Generalnie wola testatora jest święta i nikt nie powinien jej podważać. Jednak wola ta winna zostać wyrażona prawidłowo. Dotyczy to w szczególności zdolności osoby sporządzającej testament do prawidłowej oceny sytuacji, braku nacisków ze strony rodziny czyli tzw. zdolności testowania. Pod tym względem najbezpieczniejszy jest testament notarialny.

Bardzo dziękuję za rozmowę.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
1000 zł miesięcznie. Kwota świadczenia z funduszu alimentacyjnego idzie w górę, wzrost jest znaczący

Podniesienie kwoty świadczenia z funduszu alimentacyjnego z 500 do 1000 zł miesięcznie. Takie rozwiązanie zakłada projekt nowelizacji ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który został właśnie skierowany do uzgodnień.

Pilne! Brak porozumienia w sprawie płacy minimalnej w 2025 r. Ostateczna decyzja rządu do 15 września

Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 roku. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

Równe 1000 zł maksymalnej kwoty miesięcznego świadczenia z funduszu alimentacyjnego od 1 października 2024 r. [projekt ustawy]

Dzieci uprawnione do alimentów, których nie można wyegzekwować otrzymają długo oczekiwaną podwyżkę świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu 15 lipca 2024 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Celem tej nowej ustawy jest podniesienie maksymalnej kwoty miesięcznego świadczenia z funduszu alimentacyjnego z 500 zł do 1000 zł od 1 października 2024 r.

Wzrost płac w budżetówce. MF informuje o waloryzacji wynagrodzeń w 2025 roku

Jaki będzie wzrost płac w budżetówce w przyszłym roku? Po konsultacjach ze stroną społeczną resort finansów zaproponuje Radzie Ministrów wyższą niż 4,1 proc. waloryzację wynagrodzeń w sferze budżetowej w 2025 roku. Tak przekazał minister finansów Andrzej Domański.

REKLAMA

Nie tylko bon senioralny. Co jeszcze trzeba zrobić dla osób starszych?

Bon senioralny jest tylko jednym z elementów systemu opieki nad osobami starszymi. Niezbędna jest systemowa opieka nad seniorami. "Jest to największe wyzwanie opieki senioralnej w dobie starzejącego się społeczeństwa; jednym z jego wymiarów jest konieczność zapewniania seniorom opieki zdrowotnej" - wskazała marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska na IX sesji Obywatelskiego Parlamentu Seniorów.

Płacisz na urlopie kartą? Sprawdź paragon. Czym jest doliczana często usługa finansowa? I czy jej pobranie jest zgodne z prawem?

Płacisz na urlopie kartą? Przyglądaj się paragonom. Czym jest doliczana coraz częściej usługa finansowa? To sposób przedsiębiorców na obniżanie kosztów prowadzonej działalności. Jednak czy jej pobranie jest zgodne z prawem?

Weryfikacja sędziów. Minister Bodnar: jest jedno podstawowe kryterium, czy mieli świadomość wadliwości procedury awansowej

Podstawowym kryterium weryfikacji statusu sędziów jest to czy dobrowolnie decydowali się oni na przejście przez procedurę awansową przed obecną Krajową Radą Sądownictwa, zdając sobie sprawę, że może ona być wadliwa - podkreślił 15 lipca 2024 r. Minister Sprawiedliwości Adam Bodnar.

Darowizna pieniężna od taty. Decydujące znaczenie ma jeden warunek, aby skorzystać ze zwolnienia

W przypadku gdy przedmiotem darowizny od taty są środki pieniężne, to w celu skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie określonych warunków. Jednym z tych warunków jest konieczność udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy. Organ skarbowy tego warunku bardzo pilnuje. 

REKLAMA

Zmiany w obrocie ziemią rolną. Czy to koniec ograniczeń? Krajowy Ośrodek Rolnictwa straci prawo pierwokupu, a grunty trafią pod inwestycje

Zmiany w obrocie ziemią rolną. Czy to koniec ograniczeń? Krajowy Ośrodek Rolnictwa straci prawo pierwokupu, a samorządy zyskają dostęp do gruntów Krajowego Zasobu Nieruchomości. Czy to wpłynie na obniżenie cen mieszkań?

Abonament RTV do likwidacji. Jakie pomysły ma rząd?

Rząd chce zlikwidować abonament RTV, który teraz opłaca każdy posiadacz odbiornika radiowego i telewizyjnego. Co nowego w zamian? Zaproponowano, by finansować media publiczne z budżetu państwa - chodzi o co najmniej 0,09 procent PKB rocznie. Resort kultury prowadzi już konsultacje w tej sprawie, z których raport ma się ukazać w październiku.

REKLAMA