Kategorie

Przedsiębiorco – zabezpiecz firmę na wypadek swojej śmierci!

Barbara Bil
Kancelaria Bil
Kancelaria Bil specjalizuje się w obsłudze prawnej biznesu. Zajmuje się doradztwem prawnym na rzecz przedsiębiorców na wszystkich płaszczyznach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
prawo wniosek elektroniczny fot. shutterstock
prawo wniosek elektroniczny fot. shutterstock
shutterstock
Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki – jak powiedział Benjamin Franklin. Warto zatem zawczasu pomyśleć o tym jak zabezpieczyć prowadzony biznes na wypadek śmierci.

Jednoosobowa działalność gospodarcza jest w Polsce jedną z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Zgodnie z danymi zwartymi na stronie www.gov.pl w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) jest zarejestrowanych ok. 230 tys. osób, które rozpoczęły działalność na początku lat 90 i mają obecnie ponad 65 lat.

Polecamy: Przedsiębiorca w kryzysie (PDF)

To właśnie z myślą o takich osobach została uchwalona ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw. Ustawa weszła w życie z dniem 25 listopada 2018 r. i od tej daty przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą może wskazać i zgłosić w CEIDG tzw. zarządcę sukcesyjnego, który po jego śmierci będzie prowadził sprawy jego firmy do momentu ustalenia spadkobierców.

Czym jest zarząd sukcesyjny?

Zarząd sukcesyjny to rozwiązanie tymczasowe na wypadek śmierci przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, polegające na przekazaniu prowadzenia firmy ustanowionemu przez zmarłego przedsiębiorcę zarządcy sukcesyjnemu do czasu ustalenia spadkobierców zmarłego przedsiębiorcy, dzięki czemu zmarły przedsiębiorca nie podlega wykreśleniu z CEiDG, a jego przedsiębiorstwo trwa nadal. Dzięki czemu pracownicy nie stracą pracy, a firma zachowa: NIP, dostęp do kont bankowych, kontrakty, koncesje i zezwolenia (poza wyjątkami przewidzianymi przepisami prawa).

Kto może być zarządcą sukcesyjnym?

Zarządcą sukcesyjnym może być osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, wobec której nie został orzeczony zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Co oznacza, że zarządcą sukcesyjnym, może być nie tylko np. małżonek zmarłego przedsiębiorcy lub osoba z najbliższej rodziny, ale także osoba niespokrewniona z przedsiębiorcą.

Oczywiście wybór takiej osoby powinien być przemyślany. Warto do tej funkcji wybrać odpowiednią osobę - dla przykładu odpowiednim kandydatem na zarządcę sukcesyjnego będzie osoba rozeznana w sprawach prowadzenia przedsiębiorstwa, która najpełniej zabezpieczy interesy i zapewni dalszą organizację firmy.

Kiedy i kto można ustanowić zarządcę sukcesyjnego?

Zarządcę sukcesyjnego przedsiębiorca może ustanowić w każdym czasie. W przypadku, gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, to po jego śmierci zarządcę sukcesyjnego może powołać:

  1. małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub
  2. spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo
  3. spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo zapisobierca windykacyjny, który przyjął
  4. zapis windykacyjny, jeżeli zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje mu udział w przedsiębiorstwie w spadku.

Co ważne, zawieszenie działalności gospodarczej nie stanowi przeszkody do ustanowienia zarządu sukcesyjnego, ale ogłoszona upadłość przedsiębiorcy już tak.

W jaki sposób ustanowić zarządcę sukcesyjnego?

Przedsiębiorca może powołać tylko jednego zarządcę sukcesyjnego w ten sposób, że wskaże określoną osobę do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego albo zastrzeże, że z chwilą jego śmierci wskazany prokurent stanie się zarządcą sukcesyjnym. Wniosek o ustanowienie zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorca może złożyć elektronicznie za pośrednictwem urzędowego formularza CEIDG – ZS lub w wybranym urzędzie gminy. Wniosek o ustanowienie zarządcy sukcesyjnego jest wolny od opłat. Do wniosku należy dołączyć oświadczenie przedsiębiorcy o powołaniu zarządcy sukcesyjnego i zgodę osoby, która ma objąć funkcję zarządcy sukcesyjnego.

Powołanie zarządcy sukcesyjnego przez przedsiębiorcę oraz wyrażenie zgody osoby powołanej na zarządcę sukcesyjnego wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, ale tylko gdy wniosek jest składany w urzędzie gminy. Składając wniosek elektronicznie przez CEiDG należy złożyć oświadczenie o wyrażeniu zgody na objecie funkcji zarządcy sukcesyjnego przez osobę, którą chcemy ustanowić zarządcą sukcesyjnym. Ustanowiony zarządca sukcesyjny jest widoczny w CEiDG z poziomu wyszukiwarki.

Od kiedy zarządca może pełnić swoje obowiązki i jak długo?

Zarządca sukcesyjny zaczyna pełnić swoje obowiązki z chwilą śmierci przedsiębiorcy i sprawuje je do czasu ustalenia następców prawnych przedsiębiorcy. W praktyce oznacza to, iż zarząd sukcesyjny może trwać przez dwa lata, liczone od dnia śmierci przedsiębiorcy. Z ważnych przyczyn sąd może wydłużyć ten okres do pięciu lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Czy zarządcy sukcesyjnemu przysługuje wynagrodzenie za pełnienie tej funkcji?

Ustawa precyzuje, że w tym zakresie zastosowanie znajdują przepisy kodeksu cywilnego o zleceniu. Co oznacza, że jeżeli nie określono wysokości wynagrodzenia, to zarządcy sukcesyjnemu będzie przysługiwało wynagrodzenie odpowiadające jego nakładowi pracy.

Kto i kiedy może odwołać zarządcę sukcesyjnego?

Przedsiębiorca może odwołać zarządcę sukcesyjnego w każdej chwili. W tej sytuacji przedsiębiorca musi jedynie złożyć zarządcy sukcesyjnemu oświadczenie o jego odwołaniu. Zarządca sukcesyjny również może złożyć przedsiębiorcy rezygnację z pełnienia funkcji.

W obu przypadkach przedsiębiorca obowiązany jest dokonać zgłoszenia zmian do CEIDG najpóźniej następnego dnia roboczego.

Czy zarządca sukcesyjny jest odpowiedzialny za podejmowane działania?

Jak wskazuje ww. ustawa, zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki za zmarłego przedsiębiorcę, a zatem można by powiedzieć, że niejako wstępuje w sytuację prawną zmarłego przedsiębiorcy.

Zarządca sukcesyjny co do zasady nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania zaciągnięte na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Zarządca sukcesyjny ponosi jednak odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania powierzonych mu obowiązków.

Jakie korzyści wynikają z ustanowienia zarządu sukcesyjnego?

Zasadniczym celem wprowadzenia do polskiego porządku prawnego ww. ustawy było zapewnienie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa prowadzonego w formie jednoosobowej działalności po śmierci właściciela. Zdarzają się, bowiem sytuacje, że spadkobiercy niekoniecznie posiadają wiedzę o śmierci przedsiębiorcy czy doświadczenie w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa.

Zarządca sukcesyjny ustanowiony jeszcze za życia przedsiębiorcy – to możliwość utrzymania ciągłości prowadzenia przedsiębiorstwa do czasu ustalenia spadkobierców przedsiębiorcy. Dzięki powołaniu zarządcy sukcesyjnego do dnia ustalenia spadkobierców przedsiębiorcy, firma będzie mogła być prowadzona, a to z kolei pozwoli na zachowanie zawartych umów, uzyskanych koncesji czy zezwoleń (poza wyjątkami przewidzianymi przepisami prawa), utrzymaniu dotychczasowego zatrudnienia, uniknięcie zadłużenia.

Jak zatem widać, zarządca sukcesyjny pełni bardzo istotną rolą po śmierci przedsiębiorcy, dlatego jeszcze za życia warto go ustanowić. Dzięki jego pracy firma zmarłego przedsiębiorcy zostanie utrzymana i płynnie przejdzie w ręce spadkobierców przedsiębiorcy.

Polecamy serwis: Spadki

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Obostrzenia na październik 2021 r.

    Obostrzenia na październik 2021 r. zawarto w nowym rozporządzeniu Rady Ministrów. Aktualne obostrzenia mają zostać przedłużone do 31 października.

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.