Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych

Zadośćuczynienie/ Fot. Shutterstock
Zadośćuczynienie/ Fot. Shutterstock
Przepisy Kodeksu cywilnego dają prawo do domagania się zadośćuczynienia pieniężnego temu, czyje dobra osobiste zostały naruszone. Jakkolwiek pojęć zadośćuczynienia i odszkodowania w języku potocznym używa się zamiennie, nie należy ich mylić.

Zadośćuczynienie przyznawane z tytułu naruszenia dóbr osobistych jest bowiem kwotą stanowiącą rekompensatę doznanej krzywdy. Odszkodowanie zaś to kwota mająca za zadanie wyrównanie strat materialnych jakich ewentualnie doznał poszkodowany w wyniku naruszenia jego dóbr osobistych.

Co to oznacza w praktyce?

Kwota przyznawana tytułem zadośćuczynienia ma przede wszystkim za zadanie naprawić krzywdę, jakiej doznała osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, złagodzić cierpienia psychiczne i fizyczne wynikłe z tego naruszenia. Nie jest to natomiast kwota będąca „karą cywilną”, wyrównaniem rachunków, nauczką czy odwetem. Warunkiem przyznania zadośćuczynienie jest wina sprawcy.

Polecamy: Split payment - podzielona płatność

Rolą zadośćuczynienia jest więc zniwelowanie negatywnych skutków doznań, wynikających z faktu naruszenia dóbr osobistych. Zadośćuczynienie ma w możliwie największym stopniu wynagrodzić poszkodowanemu ujemne przeżycia wynikłe z naruszenia, przywrócić go do równowagi emocjonalnej.

Niejako uzupełniającą funkcją zadośćuczynienia jest również funkcja prewencyjno – represyjna. Zadośćuczynienie powinno więc przeciwdziałać, czy odstraszać od popełnienia podobnych naruszeń.

Co wpływa na wysokość zadośćuczynienia?

W każdym przypadku to sąd musi ocenić jaka kwota będzie odpowiednia dla prawidłowego wypełniania funkcji zadośćuczynienia. Przy ustalaniu wysokości tej kwoty bierze pod uwagę szereg czynników, m.in. rodzaj naruszonego dobra, charakter naruszenia, trwałość skutków naruszenia i stopień ich uciążliwości, czas trwania negatywnych doznań osoby, której dobra zostały naruszone, stopień zawinienia sprawcy, ewentualną korzyść jaką naruszyciel uzyskał w związku z naruszeniem itp.

Wskazanie konkretnej kwoty zadośćuczynienia w przypadku naruszenia takiego czy innego dobra osobistego, jest niemożliwe. Każdy przypadek należy badać indywidualnie. Zawsze jednak zadośćuczynienie powinno mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie okoliczności sprawy, a w szczególności uwzględniać rozmiar krzywdy, przeżyte cierpienie, ból, upokorzenie.

Zasadność przyznania zadośćuczynienia ocenia sąd.

To, czy w ogóle zasądzone zostanie zadośćuczynienie, zależy od uznania sądu, który zachowuje w tym względzie duży zakres swobody. Przepis stanowi, że sąd może takie zadośćuczynienie przyznać.

“Może” nie oznacza jednak całkowitej dowolności. Sąd oceniając zasadność roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia, a także ustalając jego wysokość, powinien wziąć pod uwagę wszystkie ustalenia faktyczne sprawy, a także zważać na to, aby zadośćuczynienie nie stało się źródłem nieuzasadnionego wzbogacenia się osoby pokrzywdzonej.

Kwota zadośćuczynienia nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi stanowić odczuwalną wartość ekonomiczną, a jednocześnie nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy. Należy również mieć na uwadze fakt, iż zadośćuczynienie musi mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne zarówno te doznane, jak i te które wystąpią w przyszłości.” – wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi, sygn. I ACa 949/17.

Odmowa przyznania zadośćuczynienia

Należy pamiętać, że nie wszystkie dobra osobiste mają taki sam ciężar gatunkowy i w związku z tym sąd może uznać, że przyznanie środków o charakterze majątkowym mogłoby w danym przypadku być nadmierne. Zdarzają się sytuacje, co oczywiście zależy od okoliczności danej sprawy, że sąd nakaże pozwanemu złożenie oświadczenia w formie przeprosin, a powództwo o zadośćuczynienie oddali. Wskaże przy tym, że przeprosiny będą wystarczającym środkiem służącym do odwrócenia skutków naruszenia dóbr osobistych, a kwota pieniężna nie jest niezbędna dla zadośćuczynienia krzywdy doznanej przez powoda.

Powodem odmowy przyznania zadośćuczynienia może być np. niewielka krzywda doznana przez poszkodowanego, znikome natężenie ujemnych następstw, czy niewłaściwe zachowanie osoby poszkodowanej. Sąd zawsze musi jednak ocenić celowość zastosowania środka o charakterze majątkowym, a także zbadać jaki był stopień nasilenia złej woli sprawcy naruszenia.

Zdarzają się sytuacje, gdy sami poszkodowani żądają niewielkiego zadośćuczynienia, tzw. „symbolicznej złotówki”. Zadośćuczynienie ma bowiem dla nich wymiar czysto moralny, a jako podstawowy środek służący odwróceniu skutków naruszenia ich dóbr osobistych traktują np. przeprosiny.

Co do zasady jednak, zadośćuczynienie pieniężne winno przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, jako że jego głównym zadaniem jest zrekompensowanie poszkodowanemu doznanej przez niego krzywdy. W orzecznictwie można dostrzec w tym względzie trend wzrostowy, w szczególności jeśli chodzi o takie dobra osobiste jak zdrowie czy życie, czy inne przypadki naruszeń, których skutki są wyjątkowo dotkliwe.

Polecamy serwis: Odszkodowania

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czym są „Lekcje z ZUS”?
    Podczas zajęć z ZUS-u młodzież dowiaduje się, czym są ubezpieczenia społeczne, jakie niosą korzyścią, a jakie obowiązki, a jakie jest ryzyko nie ubezpieczeniowe.
    Cztery dni pracy i 80% pensji zamiast zwolnienia z pracy?
    W opinii ekspertów takie działanie może być powszechne w czasie kryzysu jako "kompromis" między zarządzającymi, a zespołem. Nie ma jednak wątpliwości, że takie rozwiązanie niesie szereg zagrożeń.
    Spożycie niejadalnych grzybów - czy ubezpieczenie zadziała?
    Czy mając wykupioną polisę na życie, można liczyć na wypłatę świadczenia w przypadku zatrucia lub śmierci w wyniku spożycia niejadalnych grzybów?
    Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt
    Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) może czasowo odebrać właścicielowi lub opiekunowi zwierzę i przekazać je do schroniska, gospodarstwa rolnego albo do zoo. Niekiedy opiekę nad zwierzęciem może przejąć fundacja, stowarzyszenie - a nawet osoba fizyczna.
    Grzybobranie - bezpieczeństwo, pierwsza pomoc
    O najważniejszych zasadach grzybobrania przypomina Główny Inspektor Sanitarny. Kto powinien unikać grzybów? Jak zapewnić sobie pomoc lekarską w przypadku zatrucia?
    Jak wypełnić i złożyć wniosek o dodatek do oleju opałowego? [Instrukcja]
    Wniosek o dopłatę do oleju opałowego należy złożyć na druku zgodnym z rozporządzeniem przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, opublikowanym w Dzienniku Ustaw. Jak go wypełnić?
    Jak wypełnić i złożyć wniosek o dodatek do drewna? [Instrukcja]
    Wniosek o jednorazową dopłatę 1 tys. zł do drewna należy skierować do samorządu na formularzu przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Jak go wypełnić?
    Jak wypełnić i złożyć wniosek o dodatek do pelletu? [Instrukcja]
    Dopłata do pelletu to jednorazowe świadczenie pieniężne do ogrzewania w wysokości 3 tys. zł. Wniosek o nią należy skierować do samorządu na przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, opublikowanym w Dzienniku Ustaw. Jak go wypełnić?
    Jak wypełnić i złożyć wniosek o dodatek do gazu? [Instrukcja]
    Wniosek o dofinansowanie do gazu należy złożyć na formularzu zgodnym z rozporządzeniem przygotowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, opublikowanym w Dzienniku Ustaw. Jak go wypełnić?
    Wybory samorządowe
    Wybory samorządowe pozwalają na wybór radnych, wójtów i burmistrzów miast. Według jakich zasad i przepisów się odbywają?
    PZU Życie zmienia definicję "Oddział Intensywnej Terapii" po interwencji UOKiK
    Wszyscy ubezpieczeni, którzy po 1 stycznia 2020 r. otrzymali decyzje odmowne, oparte na braku spełnienia definicji OIT/OAIT, bądź nie zgłaszali wniosków z tego tytułu (pomimo objęcia ich ochroną ubezpieczeniową i podjęcia wobec nich stosownych czynności medycznych nie tylko w ramach oddziałów, ale również pododdziałów), mogą zgłosić roszczenia względem ubezpieczyciela do 31 grudnia 2022 r.
    Zakupoholizm, hazard, kredytoholizm - jak je rozpoznać?
    Zakupoholizm, hazard czy kredytoholizm to uzależnienia, które doprowadzą do katastrofalnych długów. Jak je w sobie rozpoznać, zanim będzie za późno?
    MZ zapowiada reformę leczenia uzdrowiskowego
    Leczenie uzdrowiskowe czeka reforma, w październiku zostanie zaprezentowany projekt ustawy z perspektywą wdrożenia w 2024 roku - poinformował w środę w Ciechocinku minister zdrowia Adam Niedzielski.
    Przyczyny opóźnień w dofinansowaniu przez ZUS pobytu w żłobku
    Opóźnienia wynikają z konieczności prowadzenia postępowań wyjaśniających w sprawach, gdy nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w ramach automatycznej obsługi na podstawie danych wskazanych we wniosku przez klienta. Tak wynika z odpowiedzi udzielonej Rzecznikowi Praw Obywatelskich.
    Powstanie Centralny Rejestr Wyborców
    Centralny Rejestr Wyborców ma ułatwić m.in. dopisanie do obwodu wyborczego czy spisu wyborców. Wyborca będzie mógł sprawdzić online, w którym obwodzie głosowania i którym lokalu wyborczym może realizować swoje prawo wyborcze.
    Zasiłek szkolny w 2022 r. - komu przysługuje i ile wynosi?
    Kto może uzyskać zasiłek szkolny? Ile wynosi świadczenie w roku szkolnym 2022/23? Gdzie składa się wniosek?
    GUS podał wyniki spisu powszechnego. Jest nas mniej
    GUS - spis powszechny. W Polsce mieszka 38 mln 36 tys. 118 osób. Dziesięć lat wcześniej było nas więcej o 476 tys. osób - podał dr Dominik Rozkrut, prezes GUS.
    Cofnięcie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej
    Cofnięcie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest możliwe, choć nie w każdym przypadku. Jak uniknąć błędów?
    Wzór wniosku o dodatek do oleju opałowego ważny od 21 września 2022 [do pobrania]
    Rozporządzenie z wzorem wniosku o dodatek do oleju opałowego weszło w życie z dniem 21 września 2022 roku. Zatem od tej daty można składać wnioski o to świadczenie. Na jakich warunkach jest przyznawane?
    Wzór wniosku o dodatek do drewna opałowego ważny od 21 września 2022 [do pobrania]
    Dodatek do drewna opałowego wszedł w życie 20 września br. Jednak wzór wniosku obowiązuje od 21 września i to od tego dnia można składać formularze o to świadczenie. Kto może się o nie ubiegać?
    Wzór wniosku o dodatek do pelletu ważny od 21 września 2022 [do pobrania]
    Można już składać wnioski o dodatek do pelletu. Wzór wniosku obowiązuje od 21 września br. Został bowiem opublikowany w Dzienniku Ustaw 20 września. Zgodnie z treścią rozporządzenia wprowadzającego go, wzór wchodzi w życie dnia następnego. Kto może ubiegać się o tą dopłatę do ogrzewania?
    Wzór wniosku o dodatek do gazu ważny od 21 września 2022 [do pobrania]
    Rozporządzenie z wzorem wniosku o dodatek do gazu zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw 20 września br. Zgodnie z jego treścią obowiązuje ono od dnia następnego, czyli od 21 września. Zatem można już składać wnioski o dodatek do gazu. Na jakich warunkach jest przyznawany?
    Dziecko na hulajnodze - RPD chce zmiany przepisów
    Zdaniem Rzecznika Praw Dziecka konieczne są zmiany w przepisach, które pozwolą zwiększyć bezpieczeństwo zarówno jeżdżących hulajnogami osób, jak i pozostałych uczestników ruchu.
    OC w życiu prywatnym - do czego się przydaje?
    Polisa OC w życiu prywatnym zapewnia wsparcie finansowe, gdy swoim zachowaniem wyrządzimy komuś szkodę, np. spowodujemy u innej osoby uraz lub zniszczymy jej własność.
    Koniec ze zmianą deklaracji w CEEB, aby dostać dodatek węglowy
    Od dnia 20 września obowiązuje nowelizacja dodatku węglowego, która ogranicza uzyskanie tej dopłaty przez osoby, które zmodyfikowały wcześniej złożoną deklarację o źródłach ciepła. Kto zatem otrzyma dodatek węglowy, a czyj wniosek zostanie odrzucony?