Kategorie

Co warto wiedzieć o umowie spedycji

Monika  Kępczyńska
Prawnik, aplikantka radcowska Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie.
Umowa spedycji.
Umowa spedycji.
Istotą spedycji jest zastąpienie użytkowników transportu w wykonywaniu rozmaitych czynności niezbędnych do przeprowadzenia procesu transportowego przesyłki. Art. 794 § 1 Kodeksu cywilnego określa przedmiot umowy spedycji jako świadczenie polegające albo na wysyłaniu przesyłki, albo na odbiorze przesyłki, jak również może być to wysyłanie i odbiór przesyłki. Umową spedycji natomiast nie mogą być objęte usługi, które pozbawione są charakteru spedycyjnego (np. usługa przewozowa).

Strony umowy

Stronami umowy spedycji są spedytor i dający zlecenie.

Spedytorem jest ten, kto w zawartej umowie zobowiązuje się za wynagrodzeniem, w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, do wysłania lub odbioru przesyłki oraz do dokonania innych usług związanych z jej przewozem.

Jest on kwalifikowaną stroną umowy – spedytor to osoba, która stale, zawodowo i zarobkowo trudni się wykonywaniem usług spedycyjnych. W konsekwencji, nie może być uznana za spedycję okazjonalnie świadczona usługa wysłania przesyłki, jeżeli świadczy ją osoba nieprowadząca przedsiębiorstwa spedycyjnego.

Dającym zlecenie natomiast może być każda osoba fizyczna lub prawna. Dającym zlecenie może być również spedytor, a ma to miejsce wówczas, gdy spedytor (główny) przy wykonywaniu zlecenia spedycyjnego posłuży się innym spedytorem (spedytor dalszy, spedytor pośredni, spedytor zastępczy).

POBIERZ WZÓR: Umowa spedycji

Istota spedycji

Zleceniem spedycyjnym jest dokument, na podstawie którego spedytor wykonuje zleconą mu czynność. Powinno ono określać: zakres zleconej usługi, rodzaj i właściwości przesyłki, znak i numery poszczególnych sztuk, liczbę, ciężar, wymiary i inne dane towaru, dokumenty potrzebne do prawidłowego wykonania zlecenia.

Typowymi usługami świadczonymi przez spedytora są w szczególności:

  • poradnictwo spedycyjne (dotyczące drogi przewozu, opakowania, oznakowania i kompletowania ładunku etc.);
  • zorganizowanie dostawy towaru do miejsca załadunku na główny środek transportu;
  • zawieranie umów z przewoźnikami oraz innymi przedsiębiorstwami biorącymi udział w usłudze przemieszczania ładunku;
  • sporządzanie i kompletowanie dokumentów;
  • ubezpieczenie towarów (na zlecenie zleceniodawcy);
  • organizowanie odprawy celnej;
  • monitorowanie spraw związanych z załadunkiem, przeładunkiem oraz przewozem towarów;
  • opracowywanie koncepcji przewozu w odniesieniu do towarów specjalnych.

Wynagrodzenie

Świadczeniem zlecającego jest zapłata wynagrodzenia w zamian za uzyskaną usługę spedycyjną. Jest to tzw. prowizja. Nie zawsze jednak należna spedytorowi prowizja jest jedynym składnikiem wynagrodzenia spedytora. Zapłata za niektóre dodatkowe usługi spedytora obejmuje wynagrodzenie ustalane w sposób odmienny od prowizyjnego.

Artykuł 797 Kodeksu cywilnego obciąża spedytora obowiązkiem czuwania nad prawidłowym obliczaniem sum z tytułu przewoźnego, cła, składek ubezpieczeniowych, opłat za czynności przeładunkowe, składowego, opłat skarbowych od dokumentów przewozowych, prowizji dalszych spedytorów etc.

Jeżeli spedytor stwierdzi, że wymienione należności zostały wyliczone nieprawidłowo i sumy pobrane od dającego zlecenie są nienależne, powinien podjąć odpowiednie czynności zmierzające do uzyskania zwrotu sum nienależnie pobranych.

Zastępstwo

Spedytor przy wykonaniu zlecenia może się posłużyć innymi osobami. Jeżeli spedytor przy wykonaniu zlecenia posłużył się przewoźnikami i dalszymi spedytorami, jego odpowiedzialność jest ograniczona do winy w wyborze (culpa in eligendo). Spedytor nie poniesie więc odpowiedzialności, jeżeli wykaże, iż dołożył należytej staranności przy wyborze przewoźników i dalszych spedytorów, tzn. powierzył wykonanie usługi takim przewoźnikom i dalszym spedytorom, którzy z uwagi na ich profesjonalizm zasługiwali na zaufanie.

Dający zlecenie może w zawartej umowie spedycji zastrzec, że spedytor wykonując zlecenie spedycyjne nie powierzy wykonania usług związanych z tym zleceniem określonym przewoźnikom lub dalszym spedytorom. Naruszenie tego zastrzeżenia powoduje, że nawet właściwy wybór przewoźników i dalszych spedytorów, a więc brak winy w wyborze, nie uwolni spedytora od odpowiedzialności za szkodę poniesioną przez dającego zlecenie.

Jeżeli natomiast spedytor powierzył wykonanie przyjętego zlecenia spedytorowi zastępczemu, wówczas będzie odpowiadał za podjęte przez niego czynności w zależności od sytuacji, tj.:

  • jeżeli spedytor zawiadomił zleceniodawcę o osobie i miejscu siedziby zastępcy, wówczas odpowiada jedynie za winę w wyborze (art. 738 § 1 k.c.);
  • jeżeli spedytor zaniedbał obowiązku zawiadomienia, wówczas odpowiada za czynności zastępcy, jak za swoje własne (art. 474 k.c.).

Ponadto, jeżeli spedytor bezprawnie ustanowił zastępcę, to wiąże się z tym obostrzona odpowiedzialność spedytora, obejmująca przypadkową utratę lub uszkodzenie przesyłki. Spedytor w tym wypadku może zwolnić się od odpowiedzialności wykazując, że szkoda nastąpiłaby również wtedy, gdyby sam wykonywał zlecenie spedycyjne.

Odpowiedzialność przy umowie spedycji

Jeżeli chodzi o kwestię zakresu odpowiedzialności spedytora, to nie ponosi on odpowiedzialności za ubytek nieprzekraczający granic ustalonych we właściwych przepisach, określających tzw. „normy ubytków naturalnych”, a w braku takich przepisów – „granic zwyczajowo przyjętych”. Ubytek naturalny związany jest z właściwościami chemicznymi lub fizycznymi przesyłki – np. zmiana objętości, czy ciężaru niektórych towarów. Zmiana w przesyłce, która mieści się w ramach normy nie jest uważana za szkodę w przesyłce.

Jeżeli przedmiotem zlecenia spedycyjnego są pieniądze, kosztowności, papiery wartościowe albo inne rzeczy szczególnie cenne, to spedytor będzie odpowiadał za ich utratę, ubytek lub uszkodzenie. Gdyby jednak spedytor nie został poinformowany przy zawarciu umowy o właściwościach przesyłki, to jego odpowiedzialność stanie się aktualna, jeżeli szkoda w przesyłce powstała z jego winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa.

Przedawnienie

Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy spedycji przewidują krótki, jednoroczny termin przedawnienia. Termin ten obejmuje wszystkie roszczenia wynikające z umowy spedycji, a więc zarówno roszczenia przeciwko spedytorowi, jak i przeciwko dającemu zlecenie.

Art. 803 Kodeksu cywilnego stanowi, że termin przedawnienia zaczyna biec:

  • w wypadku roszczeń z tytułu uszkodzenia lub ubytku przesyłki – od dnia dostarczenia przesyłki;
  • w wypadku całkowitej utraty przesyłki lub jej dostarczenia z opóźnieniem – od dnia, w którym przesyłka miała być dostarczona;
  • we wszystkich innych wypadkach – od dnia wykonania zlecenia.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. )

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    24 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.