Gmina, świadczenie

Wypłacane w pełnej kwocie, bez potrącania podatku dochodowego - tak działa specjalne świadczenie finansowe, które dla wąskiej grupy seniorów stanowi potężny zastrzyk gotówki. W 2026 roku kwota tego miesięcznego dodatku wynosi dokładnie 1978,49 zł, co odpowiada stawce minimalnej emerytury. Choć program funkcjonuje w Polsce już od ponad dziesięciu lat, wielu uprawnionych wciąż nie ma pojęcia o jego istnieniu i traci szansę na dodatkowe pieniądze.

Właściciele nieruchomości, którzy decydują się na utwardzenie terenu wokół własnego domu (np. poprzez wybrukowanie podjazdu dla samochodu), zazwyczaj planują takie ukształtowanie dla utwardzonego terenu, aby z owej nieprzepuszczalnej powierzchni, wody opadowe nie spływały na ich dom. Czy jednak zastanawiają się również, w jaki sposób taka zmiana ukształtowania terenu (która skutkuje zmianą kierunku spływu deszczówki) i jego utwardzenie (które wiąże się ponadto ze zmniejszeniem powierzchni przepuszczalnej dla wód opadowych) – wpłynie na sąsiednią/sąsiednie nieruchomości? Powinni o tym pomyśleć, bo inaczej czeka ich „gorzka niespodzianka”.

Czy wychowanie dzieci powinno bezpośrednio przekładać się na stan konta seniora w ZUS? Do rządu wpłynął rewolucyjny wniosek, który zakłada wprowadzenie nowego mechanizmu wsparcia dla matek i ojców. Tzw. Rodzicielska Premia Emerytalna mogłaby wywindować standardowe wypłaty w górę o kilkadziesiąt procent. Znamy szczegóły tej propozycji oraz oficjalne stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Bon ciepłowniczy, to nowe świadczenie (wprowadzone w 2025 r.), przysługujące na podstawie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, którego celem jest wsparcie dotyczące rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym. Przysługiwanie świadczenia uzależnione jest od spełniania kryterium dochodowego, korzystania z ciepła systemowego oraz wysokości ponoszonych kosztów ogrzewania.

Od 1 stycznia 2026 r. – w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw – zmieniła się kwota zasiłku pogrzebowego oraz wprowadzono zasadę, zgodnie z którą świadczenie to podlega waloryzacji od marca każdego roku, jeżeli wskaźnik waloryzacji zasiłku będzie wyższy niż 105. Na podstawie komunikatu Prezesa GUS w sprawie inflacji w pierwszym półroczu 2026 r. oraz rządowych wieloletnich założeń makroekonomicznych – już dziś, można oszacować czy jest szansa na kolejną podwyżkę zasiłku pogrzebowego od 1 marca 2027 r.

ZUS poinformował o harmonogramie wypłat dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, potocznie określanego czternastą emeryturą lub po prostu czternastką, w 2026 r. Świadczenie to przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. Nie zawsze czternasta emerytura odpowiadać będzie kwocie najniższej, gwarantowanej ustawowo wysokości emerytury. Może to być kwota odpowiednio niższa, ale ustawodawca pozostawił także „furtkę” dla rządu do przyznania uprawnionym beneficjentom świadczenia w kwocie wyższej. Jakiej czternastki należy spodziewać się w 2026 r.?

Nowelizacja ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. i wprowadziła do polskiego systemu prawnego tzw. rentę wdowią, dla niektórych seniorów, którym został (lub w przyszłości miał zostać) przyznany dodatek pielęgnacyjny w związku z ukończeniem przez nich 75 roku życia – skutkuje tym, że w praktyce, dodatek ten nie będzie im wypłacany (lub zostanie wypłacony w odpowiednio pomniejszonej wysokości), w związku z przekroczeniem ustawowego limitu wypłacanych im świadczeń. Czyli niejako – w związku ze zbyt dużymi dochodami (wynikającymi z wypłacaniem im w zbiegu kilku świadczeń), choć – co do zasady – dodatek pielęgnacyjny przysługuje z urzędu i nie jest uzależniony od kryterium dochodowego. W sprawie „iluzorycznego świadczenia, nieprzekładającego się na faktyczną poprawę sytuacji materialnej osób uprawnionych” do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej interweniował RPO.

Azbest jest substancją o udowodnionym działaniu rakotwórczym. Szczególne zagrożenie dla zdrowia powstaje wtedy, gdy zawierające go materiały są uszkadzane – łamane, kruszone lub cięte – albo ulegają korozji. Osoby, które były narażone na szkodliwe działanie azbestu w związku z wykonywaną pracą, mogą – po spełnieniu warunków określonych w przepisach – ubiegać się w ZUS o świadczenie w wysokości niemal 2000 zł miesięcznie.

31 sierpnia minął termin związany z reformą systemu planowania przestrzennego i uchwalaniem planów ogólnych gmin. Nie oznacza to jednak, że inwestycje w gminach, które nie zdążyły przyjąć dokumentu, zostaną wstrzymane. Kluczowe znaczenie mają obowiązujące plany miejscowe oraz wcześniej wydane decyzje o warunkach zabudowy.

W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r. Choć, biorąc pod uwagę literalne brzmienie projektowanego art. 89a ust. 1 i 5 ustawy FUS, który przewiduje dodatkową waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych – nie jest to wskaźnik za pierwsze półrocze roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 i nie dotyczy on stricte wzrostu cen dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – z dużym prawdopodobieństwem, na jego podstawie, już dzisiaj, możemy udzielić odpowiedzi na pytanie – czy we wrześniu 2026 r. będzie miała miejsce druga waloryzacja emerytur i rent (a zatem – czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?).

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności to dla wielu osób klucz do potężnych ulg i dodatkowych pieniędzy, o których istnieniu często nie mają pojęcia. Lekki, umiarkowany czy znaczny stopień – każdy z nich otwiera drzwi do zupełnie innych przywilejów w 2026 roku. Sprawdź, jak umiarkowany stopień pozwala drastycznie obniżyć podatki dzięki uldze rehabilitacyjnej, zdobyć gotówkę z PFRON czy odebrać kartę parkingową bez zbędnych odmów ze strony urzędników.

Osoby mieszkające lub pracujące w Niemczech, nawet jeżeli mieszkają na stałe w Polsce – jeżeli spełniają określone warunki – mogą pobierać w Niemczech zasiłek rodzinny na dzieci (tzw. Kindergeld). Świadczenie to, przysługuje niezależnie od dochodu i można je uzyskać (choć wówczas w niepełnej wysokości) również w przypadku pobierania w Polsce jego odpowiednika, tj. 800 plus. Od 1 stycznia 2027 r. mają zostać wprowadzone zmiany (uproszczenia) w sposobie przyznawania świadczenia, a do 2028 r. planowana jest stopniowa podwyżka kwoty zasiłku.

Osiągnięcie 60 roku życia w przypadku kobiet i 65 roku życia w przypadku mężczyzn uprawnia do przejścia na emeryturę w tzw. powszechnym wieku emerytalnym. Z przejściem na emeryturę wiąże się natomiast prawo do dodatkowego świadczenia pieniężnego od pracodawcy (tzw. odprawy emerytalnej) – w wysokości stanowiącej równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia (czyli – w przypadku pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy, z zastrzeżeniem pewnych wyjątków, wynikających z tego, że wysokość odprawy ustalana jest z uwzględnieniem zasad obowiązujących przy wyliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy* – aktualnie co najmniej 4806 zł brutto) – którego wypłaty pracodawca nie może uzależniać od decyzji ZUS.

Do 31 sierpnia 2026 roku gminy muszą uchwalić plany ogólne. Tymczasem w wielu samorządach prace są jeszcze na wczesnym etapie. Co to oznacza dla właścicieli działek i inwestorów? Kluczowa data jest coraz bliżej, a brak planu ogólnego może utrudnić uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy.

W dniu 31 sierpnia 2026 r. mija termin na uchwalenie przez wszystkie gminy w Polsce nowego dokumentu planistycznego – tzw. planu ogólnego gminy, który zastąpi dotychczasowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W związku z ww. reformą planowania przestrzennego – już niebawem, bo od 1 września 2026 r. – miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy. Właściciele nieruchomości mają teraz ostatnią szansę, na wystąpienie do gminy w sprawie swoich nieruchomości.

Dla oceny kwalifikowalności wydatków z dotacji celowej na zadania sportowe, w tym na licencje klubowe i składki członkowskie) jest ich bezpośredni związek z realizacją celu oraz poniesienie ich w okresie obowiązywania umowy o udzielenie dotacji. Tak wynika z wyjaśnień Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu. Zdaniem RIO sam fakt, że okres obowiązywania licencji sportowej wykracza poza termin realizacji zadania publicznego, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że dotacja została przeznaczona na cel niezwiązany z zadaniem.

Pobieranie renty rodzinnej po zmarłym rodzicu otwiera drogę do ubiegania się o dodatkowy zastrzyk gotówki z ZUS. Świadczenie dla sieroty zupełnej wynosi obecnie 689,17 zł miesięcznie i w niektórych przypadkach może trafiać na konto świadczeniobiorcy bez względu na jego wiek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przyznaje jednak tych pieniędzy automatycznie – aby skorzystać ze wsparcia, należy dopełnić konkretnych formalności. Wyjaśniamy, kto ma prawo do dopłaty, jakie warunki trzeba spełnić i jak poprawnie złożyć wniosek ERRD.

Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej pozytywnie ocenia uporządkowanie zasad dotyczących obrony cywilnej, ale ostrzega przed przerzucaniem na samorządy kosztów nowych obowiązków. ZGWRP wskazuje, że projekt rozporządzenia nakłada na gminy szereg zadań związanych m.in. z ewidencją, dokumentacją, doręczaniem i przechowywaniem dokumentów, podczas gdy w OSR przyjęto, że regulacja nie wywoła skutków finansowych i organizacyjnych po stronie JST. Samorządowcy domagają się m.in. jasnych zasad finansowania, elektronizacji procedur, dłuższych terminów oraz 90-dniowego vacatio legis.

Przekroczenie kryterium dochodowego nie zawsze zamyka drogę do uzyskania pieniędzy z pomocy społecznej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach MOPS może przyznać specjalny zasiłek celowy - maksymalnie 1010 zł osobie samotnej, 1646 zł dwuosobowej rodzinie, a w przypadku czteroosobowej rodziny nawet 3292 zł. Świadczenie jest jednorazowe, bezzwrotne i zależy od indywidualnej oceny sytuacji.

Końcówka wakacji to dla wielu rodzin czas kompletowania sprzętu potrzebnego do nauki i codziennego funkcjonowania. Nie każdy jednak wie, że część osób z niepełnosprawnością może dostać z PFRON pokaźne dofinansowanie na komputer, oprogramowanie i specjalistyczny sprzęt elektroniczny. W 2026 roku wsparcie może sięgnąć nawet 27 825 zł. Na złożenie wniosku w ramach programu „Aktywny samorząd” zostało niewiele czasu – nabór w tej części programu kończy się 31 sierpnia.

Część składki emerytalnej pracujących miałaby trafiać na konta ich rodziców. To założenie Emerytalnej Składki Rodzinnej, która ma premiować wychowywanie dzieci, ale może też oznaczać niższe świadczenia dla części przyszłych emerytów. Szczególnie odczują to osoby bezdzietne. Jak jeszcze proponowany system wpłynąłby na wysokość emerytur i sytuację ubezpieczonych?

4806 zł brutto miesięcznie na każde urodzone dziecko, przez pierwsze trzy lata jego życia, a od czwartego roku życia przejście na 800 plus – to propozycja nowego świadczenia, pod nazwą Pensja Rodzicielska, którego wprowadzenie postuluje klub parlamentarny Rozwój Plus, działający pod przewodnictwem Mateusza Morawieckiego. Postulat wprowadzenia nowego świadczenia, którego koszt dla budżetu państwa, opiewałby na ok. 23-25 mld zł rocznie – podyktowany jest pogłębiającym kryzysem demograficznym (tj. coraz mniejszą liczbą urodzeń) w Polsce. Pensja Rodzicielska – chociaż nie byłaby uzależniona od dochodów – miałaby zapewnić minimalne bezpieczeństwo finansowe zwłaszcza tym rodzicom, którzy zdecydowaliby się na korzystanie z urlopu wychowawczego oraz tym niepracującym.

Darmowa opieka w domu dla seniorów po 65. roku życia coraz bliżej. Nowe świadczenie to przełomowy program, który ma pomóc osobom starszym dłużej pozostać we własnym domu i odciążyć ich rodziny. System wsparcia obejmie m.in. pomoc w codziennych obowiązkach, organizacji wizyt lekarskich czy opiece nad samotnymi seniorami. Program ma ruszyć jeszcze w 2026 roku, ale nie każdy otrzyma pomoc. Sprawdź, kto będzie mógł skorzystać ze wsparcia i jakie warunki trzeba będzie spełnić.

Od 1 marca 2026 roku świadczenie honorowe wynosi 6938,92 zł brutto miesięcznie. Zdecydowanej większości seniorów Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) przyznaje środki całkowicie z urzędu, podczas gdy inni muszą złożyć w tej sprawie wniosek. Co trzeba wiedzieć o świadczeniu?

Problemy zdrowotne nie oznaczają automatycznie prawa do renty z ZUS. Aby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić kilka warunków, a sam wiek 50+ nie daje żadnych dodatkowych uprawnień. Wyjaśniamy, komu przysługuje renta chorobowa, ile wynosi w 2026 roku, jakie dokumenty trzeba złożyć i czy można dorabiać do świadczenia.