Najem, Nieruchomość

Najem krótkoterminowy będzie ewidencjonowany - projekt ustawy zakłada utworzenie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych. Zmiany w przepisach, które mogą wejść w życie w 2026 lub 2027 r. to m.in. nowe obowiązki właścicieli mieszkań i apartamentów. We wrześniu została zgłoszona autopoprawka wzmacniająca rolę mieszkańców, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. Czy najem na krótkie terminy nadal będzie się opłacał? Na szereg nurtujących pytań odpowiada adwokat Katarzyna Gabrysiak.

Najemca, który przez lata remontował cudze mieszkanie, a przy wyprowadzce dostał od właściciela zwrot poniesionych nakładów, nie zapłaci od tej kwoty PIT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że taki zwrot wydatków np. na remont mieszkania, do wysokości faktycznie poniesionych wydatków, jest neutralny podatkowo. Musi być jednak spełniony kluczowy warunek.

Najem krótkoterminowy coraz mocniej dzieli właścicieli mieszkań i mieszkańców budynków. Z najnowszego sondażu IBRiS przeprowadzonego na zlecenie „Rz” wynika jednak, że większość Polaków popiera możliwość wprowadzania zakazu wynajmu lokali na doby przez wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie. Takie rozwiązanie popiera 52,9 proc. ankietowanych.

Szukasz mieszkania i nie możesz zrozumieć, dlaczego oferta jest tak uboga, a ceny tak wysokie? Najwięksi polscy deweloperzy odpowiadają, co najbardziej hamuje budowę nowych mieszkań. Odpowiedź powtarza się z zaskakującą jednomyślnością: długie i nieprzewidywalne procedury administracyjne. W Krakowie proces pozwoleniowy dla mieszkaniówki trwa dziś aż 1576 dni.

Umowa najmu polega na oddaniu najemcy lokalu do czasowego używania, a zatem istotnym, z punktu widzenia najemcy, jest w tym czasie tak stan techniczny przedmiotu umowy, jak i jego przydatność do umówionego użytku. Zdarzają się jednak sytuacje, w których wynajmowany lokal (np. mieszkanie) posiada wady i to takie, które co najmniej utrudniają, a niekiedy nawet uniemożliwiają korzystanie z lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem. Ustawodawca zawarł w kodeksie cywilnym na taką właśnie okoliczność odpowiednie regulacje, które zostaną przybliżone poniżej.

Od maja 2025 r. w Sejmie trwają prace nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, który ma zlikwidować problem „wyprzedaży” mieszkań komunalnych należących do zasobów gmin. Proponowanym rozwiązaniem jest likwidacja uprawnienia rad gmin do stosowania bonifikat przy sprzedaży lokali mieszkalnych, co ma zmusić samorząd do wyceniania mienia po wartości rynkowej lub pozostawienia go w zasobie mieszkaniowym. Jako, że gminy nierzadko udzielały bonifikat sięgających nawet 80, 90 czy 98% wartości nieruchomości – dla wielu rodzin o niższych dochodach, wprowadzenie takiej zmiany, może oznaczać brak możliwości wykupu na własność wynajmowanego mieszkania. Do projektu zgłoszono jednak poprawki.

Krajowe media od pewnego czasu dość często publikują doniesienia o problematycznych najemcach. Historie związane z takimi szczególnie uciążliwymi lokatorami oczywiście się zdarzają. Trzeba jednocześnie pamiętać, że o sumiennych lokatorach mówi się rzadko. Mieszkanie z właśnie takim rzetelnym najemcą może być interesującą ofertą rynkową - oczywiście tylko dla wybranych nabywców. Wyjaśniamy zatem, jakie zasady związane z trwającą umową najmu obowiązują w razie sprzedaży mieszkania. Chodzi zwłaszcza o ochronę interesów najemcy, czyli rozwiązanie przewidziane przez przepisy. Leszek Markiewicz prowadzący agencję nieruchomości z Warszawy (NieruchomosciSzybko.pl) tłumaczy, na jakich zasadach odbywa się sprzedaż mieszkania zasiedlonego przez lokatora.

Internetowe licytacje komornicze zyskują na popularności i stają się standardem sprzedaży zajętych nieruchomości. Eksperci zwracają jednak uwagę, że łatwiejszy dostęp do ofert nie gwarantuje tańszego zakupu.

W projekcie ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, nad którym pracuje obecnie rząd – Ministerstwo Rozwoju i Technologii (po zakończonych uzgodnieniach międzyresortowych, konsultacjach publicznych i opiniowaniu projektu) dodało regulację, która istotnie ograniczy swobodę właścicieli nieruchomości w zakresie zmiany przeznaczenia lokalu mieszkalnego. Tak ową zmianą przeznaczenia – jak poinformował wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski, który jest osobą odpowiedzialną za ww. projekt – jest również przeznaczenie mieszkania pod najem krótkoterminowy. Zmiana taka – wymagać będzie zgody właścicieli pozostałych lokali mieszkalnych (a więc innych sąsiadów), która będzie musiała zostać wyrażona w formie uchwały. To jednak nie jedyna projektowana przez rząd regulacja, która ma ograniczyć w Polsce „szarą strefę” najmu krótkoterminowego.

Polski rynek wynajmu mieszkań daleki jest od normalności. Sytuacja na rynku najmu mieszkań jest z pewnością daleka od normalności. Problemy eksmisyjne istnieją od wielu lat i mają charakter systemowy o czym niedawno przypomniał Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgłaszają się do niego właściciele mieszkań mający spore problemy z pozbyciem się uciążliwych lokatorów. Okazuje się, że obecna sytuacja wywiera negatywny wpływ również na gminne finanse. Niedawno lokalne media zwróciły uwagę na wysoką kwotę (70 tys. zł), którą właściciel jednego z toruńskich mieszkań uzyskał przed sądem od gminy za długotrwałe niezapewnienie przez gminę lokum socjalnego dla zadłużonych lokatorów - wobec których w 2012 roku (!) zapadł wyrok eksmisyjny. Mowa o sytuacji, w której lokatorzy nie płacą czynszu już od … około 15 lat.

Korzystny ryczałt obejmuje nie tylko najem, który właściciel prowadzi własnymi rękami. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że można oddać całą obsługę wynajmu zewnętrznej spółce od poszukiwania najemców po podpisywanie umów i nadal rozliczać przychód jako najem prywatny, stawką 8,5 proc. Liczba wynajmowanych mieszkań nie ma przy tym żadnego znaczenia.

Gdzie w Polsce opłaca się inwestować w nieruchomości na wynajem? Podajemy 2 najlepsze lokalizacje, ale należy zwrócić uwagę, że liczy się model najmu. To strategiczna decyzja przy tego typu inwestycjach.

Czy sprzedaż działki zawsze oznacza VAT? Okazuje się, że nie – nawet jeśli przed sprzedażą podejmowane są działania zwiększające jej atrakcyjność. Kluczowe znaczenie ma to, kto faktycznie te działania realizuje.

Rozliczenia związane z bezumownym korzystaniem z nieruchomości mogą budzić wątpliwości w zakresie ich odpowiedniej kwalifikacji. Spółki często stoją przed pytaniem czy wynagrodzenie za korzystanie z takiej nieruchomości należy uznać za wynagrodzenie za świadczenie usług czy też uzyskane pieniądze będą stanowić odszkodowanie za korzystanie z gruntu bez umowy. Dyrektor KIS wskazał w swojej interpretacji, że nawet w przypadku, w którym Spółka otwarcie sprzeciwia się korzystaniu z gruntu i wzywa do wydania gruntu, korzystanie z gruntu może być dorozumianie zakwalifikowane jako świadczenie usług.

Czy młode osoby kupują mieszkania? Według sondy dompress.pl w maju 2026, osoby poniżej 30. roku życia stanowią zaledwie 10-15% nabywców nowych mieszkań – to wyraźny spadek w porównaniu z okresem sprzed pandemii. Wysokie ceny (średnio 12-15 tys. zł/m² w dużych miastach), drogie kredyty sprawiają, że młodzi odkładają zakup, wybierając najem. Jednocześnie rośnie nowy segment: seniorzy 55 plus.

Właściciel jednego mieszkania udostępnianego na doby przez platformy takie jak Airbnb czy Booking może w określonych okolicznościach rozliczać przychody ryczałtem od najmu prywatnego, bez zakładania działalności gospodarczej. Dyrektor KIS w interpretacji z 5 maja 2026 r. potwierdził, że nie wyklucza tego nawet powierzenie obsługi firmie zarządzającej.

Relacje miedzy sąsiadami bywają trudne, a szczególnie napięte stają się wówczas, gdy okoliczności wymagają ingerencji jednego sąsiada we własność drugiego. Takie działanie może jednak być w określonych okolicznościach nie tylko konieczne, ale i prawnie dopuszczalne. Warto znać zasady.

Wielu wynajmujących i najemców rozważa i akceptuje alternatywne formy rozliczenia czynszu za najem lokalu, zwłaszcza gdy w grę wchodzi konieczność przeprowadzenia remontu. Jednym z popularniejszych rozwiązań jest uzgodnienie, że zamiast płacenia czynszu, najemca przeprowadzi remont lokalu lub doprowadzi do jego ulepszenia lub wyposażenia. Choć takie rozwiązanie może wydawać się korzystne dla obu stron, niesie ze sobą istotne skutki podatkowe, o których łatwo zapomnieć.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest od 2023 r. jedyną dopuszczalną formą opodatkowania najmu prywatnego. Ustawodawca przewidział dla małżonków korzystną opcję podwójnego limitu, dzięki której para może zachować stawkę 8,5 proc. nawet do 200 000 zł przychodu. Tyle że z tego przywileju można skorzystać tylko wtedy, gdy w odpowiednim terminie złoży się stosowne oświadczenie. I właśnie tu zaczynają się pułapki.

Od 2023 roku najem prywatny jest opodatkowany wyłącznie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wielu wynajmujących płaci jednak podatek od kwot, które realnie nie są ich zarobkiem, bo wlicza do przychodu opłaty za media i czynsz administracyjny przekazywany spółdzielni lub wspólnocie. Odpowiednio skonstruowana umowa najmu pozwala legalnie wyłączyć te kwoty z podstawy opodatkowania, co potwierdzają zarówno interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, jak i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2026 r.

Praktyka screeningu najemców już dziś funkcjonuje w obrocie, tyle że w formie rozproszonej i prywatnej, często w oparciu o niejednolite standardy i ograniczoną transparentność. Wprowadzenie modelu publicznego nie tworzyłoby więc nowej jakości, lecz raczej cywilizowałoby i standaryzowało już istniejące mechanizmy, nadając im przejrzyste ramy prawne.

Czy spółdzielnia mieszkaniowa może zablokować rozpoczęty remont mieszkania? W wielu przypadkach tak. Właściciele lokali często nie zdają sobie sprawy z tego, że nie dysponują pełną swobodą w podejmowaniu decyzji dotyczących należącego do nich mieszkania. Trzeba też przyznać, że niektóre obowiązujące w tym zakresie zasady mogą być zaskakujące. O czym trzeba wiedzieć?

Najem krótkoterminowy budzi wiele kontrowersji. Z jednej strony, chętnie z niego korzystamy jako turyści, z drugiej, wolelibyśmy, aby nie odbywał się po sąsiedzku. Czy próby ograniczania wolności właścicieli mieszkań się powiodą, a właścicielom trudniej będzie zarabiać na nieruchomościach?

„Oddaliśmy miastu własne mieszkania (lub przekazaliśmy naszą własność poprzednim najemcom, zdejmując z gminy ciężar ich relokacji i długów), płaciliśmy wielokrotnie podwyższony, licytowany rynkowo czynsz, a teraz państwo chce nas zrównać z beneficjentami pomocy socjalnej, odebrać naszym rodzinom prawo do dziedziczenia najmu i inwigilować nas w księgach wieczystych” – skarżą się mieszkańcy warszawskich osiedli. Nowy rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw autorstwa Minister Finansów i Gospodarki – w zakresie wyłączenia „automatyzmu” w dziedziczeniu stosunku najmu komunalnego – „wrzuca do jednego worka” wszystkich najemców lokali należących do zasobów miasta/gminy, niezależnie od tego, czy w najem ten wstąpiono w zamian za przekazanie miastu/gminie prawa własności (lub spółdzielczego własnościowego prawa) do swojego dotychczasowego mieszkania. W obronie najemców staje Urząd m.st. Warszawy, który zgłasza zastrzeżenia do projektu, jednak – czy ochronią one wszystkich najemców?

W lutym średnia ofertowa cena najmu mieszkania w Polsce wyniosła 3 588 zł, czyli 71 zł za mkw. – wynika z analizy portalu Otodom. To o niespełna 1 proc. mniej niż w styczniu i o ok. 1,4 proc. mniej niż przed rokiem. Choć w większości miast ceny minimalnie spadają, w niektórych regionach odnotowano wzrosty stawek.