Niepełnosprawność, świadczenie pielęgnacyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął, jak ma być ze świadczeniem pielęgnacyjnym na starych zasadach pobieranym przez opiekunów osób niepełnosprawnych, gdy jednocześnie nie zostało zawieszone prawo do emerytury. Kluczowa data to 1 stycznia 2024 r. - co trzeba było zrobić wcześniej, żeby nie stracić świadczenia? Okazuje się, że nie tylko złożyć wniosek - to za mało.

Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do zwolnienia z abonamentu RTV w 2026 roku, jeśli spełniają ściśle określone kryteria ustawowe i potrafią potwierdzić te kryteria stosownymi dokumentami. Wyjaśniamy jakich formalności trzeba dopełnić, by potwierdzić swoje zwolnienie z abonamentu rtv.

Wydatki na różne rzeczy, urządzenia, czy nawet roboty budowlane ułatwiające życie niepełnosprawnym można odliczyć w PIT. Brzmi to trochę nieprawdopodobnie ale wynika wprost z przepisów ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych (ustawa o PIT). Ta ulga podatkowa przeznaczona dla osób z niepełnosprawnościami (ale także osób utrzymujących osoby niepełnosprawne) jest potocznie nazywana ulgą rehabilitacyjną. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej od lat w swoich urzędowych interpretacjach podatkowych wskazuje jakie przedmioty i urządzenia – w jakich konkretnych sytuacjach i pod jakimi warunkami – można odliczyć w ramach tej ulgi. W tym artykule zajmiemy się w szczególności wydatkami na adaptacje i wyposażenie mieszkań lub domów mieszkalnych dla potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Do redakcji Infor.pl stale wpływają listy rodziców, których niepełnosprawne dzieci tracą pkt 7 we wskazaniach do orzeczenia o niepełnosprawności. W każdej historii jest ten sam schemat - dziecko mając np. 5 lata otrzymuje symbol 12C (orzeczenie o niepełnosprawności) i pkt 7 i 8 (wskazania w orzeczeniu). Bez pkt 7 i 8 matka nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego (to powyżej 3000 zł miesięcznie). Mija kilka lat. Dziecko ma 8 lat. Na komisji przedłużającej ważność orzeczenia o niepełnosprawności lekarz pyta o zdolność do ubrania się i umycia. Jeżeli dziecko odpowie "umiem", to dziecku zabierany jest automatycznie pkt 7 wskazań (i świadczenie pielęgnacyjne matce). Mam coraz więcej wątpliwości, czy ten schemat postępowania wobec osób niepełnosprawnych jest prawidłowy. Badanie w PZON dziecka z autyzmem sprowadza się do krótkiej rozmowę z nim w celu zebrania informacji przez lekarza o jego samodzielności w zakresie takich czynności jak zdolność zrobienia sobie herbaty. Przecież nie na tym polega autyzm, że dziecko nie umie zawiązać swoich butów! Czy tak musi wyglądać medycyna w 2025 r. i rozpoznawanie autyzmu (i wspieranie rodziców mających dzieci w spektrum autyzmu)?

Orzeczenie zawiera szereg istotnych elementów m.in. symbole przyczyn niepełnosprawności. Jedynym z takich kodów jest 11-I. Co on oznacza? Czy w 2026 roku pacjent z takim kodem może liczyć na szczególne uprawnienia? Prezentujemy odpowiedzi na często zadawane pytania.

Być może masz orzeczenie o niepełnosprawności i nie wiesz dokładnie, jak wykorzystać przysługującą Ci ulgę rehabilitacyjną. Skarbówka wydała nową interpretację, która wskazuje jak można odliczyć do 2280 zł wydatków na używanie samochodu osobowego, nawet jeśli auto jest współwłasnością małżonków.

List do redakcji Infor.pl: "Pani psycholog, patrząc na mnie, zapytała „jak u dziecka z koncentracją i skupieniem uwagi?” Kuriozum tego jest takie, że pytała mnie o to w momencie, jak syn czołgał się po podłodze i „polował na zombie”". Taki obraz komisji w PZON przekazał nam czytelnik. Od roku Infor.pl otrzymuje listy od rodziców, których dzieci mają odbierany pkt 7 albo pkt 8 z orzeczenia o niepełnosprawności. Wszystkie listy napisały matki, oburzone procedurą stosowaną przez PZON wobec ich dzieci. Dziś publikujemy list ojca.

Wydatki poniesione przez niepełnosprawnego podatnika na zakup aparatów słuchowych, baterii do aparatów oraz wkładek usznych, które ułatwiają temu podatnikowi wykonywanie czynności życiowych mogą być odliczone od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT za rok, w którym poniesiono te wydatki. Koszty tych zakupów można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej w wysokości faktycznie poniesionej przez podatnika. Nie można odliczyć wydatku w tej części, która została pokryta z otrzymanego dofinansowana ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej lub innych źródeł. Tak interpretuje od lat przepisy podatkowe Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS).

Przepisy nakazują sprawdzić lekarzowi, czy osoba niepełnosprawna umie się ubrać, umyć oraz czy może wyjść na zewnątrz mieszkania. Jeżeli tak, to lekarz musi ją uznać za samodzielną i niepotrzebującą stałej opieki. Wyklucza to możliwość przyznania pkt 7 we wskazaniach do orzeczenia o niepełnosprawności (stopień znaczny). Sprawdzenie dotyczy zdolności faktycznej, a nie stanu zdrowia. Ta procedura wynika z rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Do redakcji Infor.pl docierają informacje z całej Polski o nagminnym odbieraniu przez WZON i PZON pkt 7. Nie wynika to w naszej ocenie ze zmian w prawie w ostatnich kilkunastu miesiącach. To prawdopodobnie efekt przyjęcia przez PZON-y restrykcyjnej wykładni i skrajnie niekorzystnej dla osób niepełnosprawnych przepisów obowiązujących od dekad. Odebranie pkt 7 oznacza, że osoba niepełnosprawna nie wymaga ciągłej opieki, a jej opiekun nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego (w 2026 r. 3386 zł miesięcznie - podwyżka o 99 zł do 2025 roku (3287 zł). Problem dotyczy przede wszystkim dzieci autystycznych, które w wieku 4-6 lat otrzymywały czasowo pkt 7, a przy ponownym stanięciu na komisji PZON w wieku np. 8 lat są pozbawiane pkt 7 - rodzice nie rozumieją jak to możliwe przy niezmienionym stanie zdrowia ich dziecka. Odpowiedź jest bardzo prosta - Wasze dzieci umieją się w wieku 8 lat samodzielnie ubrać i wykąpać, a kiedy miały 4 lata orzecznicy przyjmowali, że wymagają Waszej pomocy.

Ministerstwo rodziny planuje reformę systemu orzecznictwa i świadczeń przysługujących osobom z niepełnosprawnościami. Chociaż w tym momencie dopiero rozpoczęły się prace analityczne, to zapowiadane zmiany już budzą wątpliwości osób z niepełnosprawnościami. Pojawiły się też ważne postulaty.

Nawet pilna rehabilitacja i komplet dokumentacji medycznej nie gwarantują prawa do ulgi podatkowej w PIT. W interpretacji skarbówka jasno wskazała: bez imiennego dowodu zapłaty wydatki przepadają – choćby były niezbędne dla powrotu do zdrowia.

Co w 2026 roku daje orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności? Czy można ubiegać się o zasiłki z pomocy społecznej? Na jakie dofinansowanie z PFRON może liczyć pracownik? Jakie prawa mają pracownicy z niepełnosprawnością w stopniu lekkim? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.

W dniach 8-9 maja 2026 roku, w formule stacjonarnej (CIC Warsaw) oraz online, odbędzie się Konferencja “Nowoczesne trendy kształtujące widoczność i prawa osób z niepełnosprawnościami” organizowana przez Fundację Avalon. Będzie to ogólnopolskie forum dialogu poświęcone prawom, widoczności i jakości życia osób z niepełnosprawnościami w Polsce, a także przestrzeń merytorycznej, międzysektorowej rozmowy, która łączy środowisko osób z niepełnosprawnościami, organizacje społeczne, administrację publiczną, biznes oraz media.

Rząd konsekwentnie rozwija system wspierania osób potrzebujących pomocy świadczeniami niepieniężnymi. Ubocznym efektem tego jest trwająca właśnie likwidacja MOPS, które gminy przekształcają krok po kroku w CUS. Dziś rząd zachęca do przekształcania MOPS w CUS. Czym są CUS? To instytucje, które zastąpią (w mojej ocenie) MOPS w perspektywie dekady. Bo mają o wiele więcej niż MOPS uprawnień w zakresie świadczeń niepieniężnych. Na razie jest ich 130, ale już 250 kolejnych gmin jest zainteresowanych powołaniem CUS na swoim terenie (wszystkich gmin w Polsce jest 2479). Niestety w przypadku zainteresowania w małych gminach MOPS musi zniknąć i przekształcić się w CUS (w większych miastach może być jednocześnie CUS i MOPS). Mnie prywatnie niepokoi bardzo duży nacisk na świadczenia niepieniężne w CUS. Obawiam się, że w przyszłości będą one dominowały nad świadczeniami pieniężnymi takimi jak zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne czy świadczenie wspierające (to ostatnie wypłaca ZUS, a nie MOPS ale chodzi mi tu o proporcje między pieniędzmi w ręku osoby potrzebującej, a tylko usługą niepieniężną dla niej nawet tak ważną jak zapewnienie mieszkania treningowego czy opieka wytchnieniowa).

MOPS przed sądami żądają ściągnięcia od osób niepełnosprawnych albo ich opiekunów pieniędzy z takich świadczeń jak zasiłek pielęgnacyjny czy świadczenie pielęgnacyjne. Kwoty sięgają nawet 5000 zł. W artykule przykładowy spór o 1.726,72 zł. Są to rzekomo nienależnie pobrane zasiłki/świadczenia za okres pandemii. Podstawą żądania zwrot tych pieniędzy jest według MOPS to, że osoby niepełnosprawne albo ich opiekunowie nie przekazali do MOPS przedłużonych orzeczeń o niepełnosprawności (były Wydane przez np. PZON, ale nie przekazane do MOPS). W okresie pandemii wydano szereg przepisów zwalniających z dostarczania dokumentów do urzędów. Dotyczy to dostarczania orzeczeń o niepełnosprawności. Przepisy są jednak tak niejasne, że można je interpretować sprzecznie jako zwalniające osoby niepełnosprawne z udania się z nowym orzeczeniem do MOPS jak i to nakazujące. Sądy rozwiązały sprytnie problem. Nie skupiły się na tym jaka interpretacja przepisów jest właściwa. Sposobem na uratowanie niepełnosprawnych jest przyjęcie, że ci nie zostali prawidłowo poinformowani o obowiązku zwrotu pieniędzy. Ta niewiedza dziś chroni ich w sądzie przed MOPS.

Czy autyzm zalicza się do niepełnosprawności? Co daje orzeczenie dziecka? Jaką pomoc można uzyskać w 2026 roku? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w którym TK uznał za niezgodny z Konstytucją przepis, który do 31 grudnia 2023 r. uzależniał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem – istnieje teraz możliwość wznowienia postępowań w sprawie świadczenia, w których doszło do odmowy jego przyznania w oparciu o ww. niekonstytucyjny przepis. Tysiące rodziców (i nie tylko) będących opiekunami niepełnosprawnych dzieci – za sprawą powyższego wyroku, ma szansę odzyskać nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych świadczenia (nawet 29 496 zł za sam rok 2023), ale mają na to ograniczony czas.

4 134 zł miesięcznie do 28 lutego 2026 r., a od 1 marca 2026 r. – 4 353 zł miesięcznie, czyli świadczenie wspierające w najwyższej dopuszczalnej ustawowo wysokości, bez konieczności uczestniczenia w procedurze ustalania poziomu potrzeby wsparcia przez osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, które są niezdolne do samodzielnej egzystencji, aby nie „narażać ich na stres związanych z dodatkowymi komisjami lekarskimi, na których kolejny raz muszą udowadniać swoją niepełnosprawność” – to postulat, który w sierpniu 2025 r. trafił na biurko Prezydenta. Teraz zajmie się nim MRPiPS.

Aktywny Samorząd to program realizowany przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, który wspiera osoby z niepełnosprawnościami w edukacji, mobilności i aktywności zawodowej. Sprawdź, kto może skorzystać i jakie są nowe formy pomocy.

Rezygnacja z pracy, by zająć się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie zawsze otwiera drogę do świadczenia pielęgnacyjnego. Są pewne zasadnicze elementy, które należy bezwzględnie spełnić. Czas, obecność, dyspozycyjność a fakt opieki - kluczowy jest ścisły i bezpośredni związek między jednym a drugim. Najnowsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzyjnie wskazuje, na co organy i sądy muszą zwracać uwagę, rozpatrując takie wnioski. Decyzja w tej konkretnej sprawie kobiety opiekującej się niewidomym mężem odsłania granicę między realną pomocą rodzinną a uprawnieniem do świadczenia. Sprawa może zaskoczyć wielu.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dokonało przeglądu stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym. Rząd widzi potrzebę zmian zasad przyznawania świadczenia. W dokumencie nie ma jednak zbyt wielu szczegółów. Czy jest szansą na reformę?

W artykule przykłady odbierania punktu 7 i 8 orzeczenia. Punkt 7 to konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby z powodu znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji dziecka .Punkt 8 orzeczenia o niepełnosprawność - konieczność stałego współudziału opiekuna dziecka w codziennym procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji (adnotacja „Nie dotyczy” wyklucza świadczenie pielęgnacyjne).

W tym roku 1 marca przypada niedzielę dlatego ZUS wypłacił wcześniej pierwsze zwaloryzowane świadczenia emerytalno-rentowe, aby uprawnieni mogli je otrzymać najpóźniej 27 lutego - przekazał PAP Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W pierwszym terminie płatności ZUS zwaloryzował ponad milion świadczeń.

Jakie świadczenia dla osób z niepełnosprawnościami wypłaci w 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a które ośrodki pomocy społecznej? Prezentujemy tabelaryczne zestawienie najważniejszych świadczeń i najważniejsze informacje o orzeczeniach. Ile wynoszą popularne zasiłki i renty?

W jakich przypadkach pomiędzy wydatkiem a niepełnosprawnością istnieje związek? Choć sprawa może wydawać się subiektywna, to w tym zakresie obowiązują jasne zasady. Warto je znać przed dokonaniem rocznego rozliczenia za 2025 r.