Niepełnosprawność, świadczenie pielęgnacyjne

Dla tysięcy rodzin stanowi podstawowe źródło utrzymania. Mowa o świadczeniu pielęgnacyjnym. Z tego wsparcia korzystają osoby, które zrezygnowały z pracy lub ograniczyły aktywność zawodową, aby przez całą dobę opiekować się bliskim z niepełnosprawnością. W 2026 roku świadczenie jest wyższe niż przed rokiem, ale to nie jedyna istotna kwestia. Wciąż obowiązują dwa różne systemy przyznawania pomocy, a wybór jednego z nich może mieć daleko idące konsekwencje zarówno dla opiekuna, jak i osoby wymagającej opieki.

Zasiłek stały i okresowy wciąż pozostają ważnymi świadczeniami dla wielu osób, m.in. z niepełnosprawnościami. Od czego zależy wysokość tych świadczeń? Jakie są obowiązujące kryteria? Czy na prawo do zasiłków wpływa otrzymanie świadczenia wspierającego? Oto najważniejsze informacje.

Wszystkie prawa osób z niepełnosprawnościami są ważne. Wybraliśmy pięć przykładowych, o których warto pamiętać w aktualnym 2026 i nadchodzącym 2027 roku. Kto może korzystać z tych uprawnień? Jakie orzeczenie jest wymagane? Czy trzeba spełnić dodatkowe warunki? Oto odpowiedzi na najważniejsze pytania!

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej rozwiał wszelkie wątpliwości dotyczące ulgi rehabilitacyjnej. Z nowej interpretacji wynika wprost, że osoby z niepełnosprawnością mogą odliczyć wydatki na używanie samochodu nawet wtedy, gdy pojazd stanowi współwłasność małżonków lub jest zarejestrowany tylko na jednego z nich. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić i jakie wydatki obejmuje limit 2280 zł.

Wydatki poniesione przez niepełnosprawnego podatnika na zakup okularów korekcyjnych (szkła korekcyjne z oprawkami), które ułatwiają podatnikowi wykonywanie czynności życiowych mogą być odliczone od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT za rok, w którym poniesiono te wydatki. Koszty tych zakupów można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej w wysokości faktycznie poniesionej przez podatnika. Nie można odliczyć wydatku w tej części, która została pokryta z otrzymanego dofinansowana – np. ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (zfśs) lub innych źródeł. Dotyczy to także soczewek kontaktowych. Tak uznaje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacjach podatkowych.

Wydatki na różne rzeczy, urządzenia, czy nawet roboty budowlane ułatwiające życie niepełnosprawnym można odliczyć w PIT. Brzmi to trochę nieprawdopodobnie ale wynika wprost z przepisów ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych (ustawa o PIT). Ta ulga podatkowa przeznaczona dla osób z niepełnosprawnościami (ale także osób utrzymujących osoby niepełnosprawne) jest potocznie nazywana ulgą rehabilitacyjną. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej od lat w swoich urzędowych interpretacjach podatkowych wskazuje jakie przedmioty i urządzenia – w jakich konkretnych sytuacjach i pod jakimi warunkami – można odliczyć w ramach tej ulgi. W tym artykule zajmiemy się w szczególności wydatkami na adaptacje i wyposażenie mieszkań lub domów mieszkalnych dla potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo do zwolnienia z abonamentu RTV w 2026 roku, jeśli spełniają ściśle określone kryteria ustawowe i potrafią potwierdzić te kryteria stosownymi dokumentami. Wyjaśniamy jakich formalności trzeba dopełnić, by potwierdzić swoje zwolnienie z abonamentu rtv.

Świadczenie wspierające miało być nową formą pomocy dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, wypłacaną przez ZUS bez względu na dochód. Jednak nie wszyscy uprawnieni, czyli ci, którzy uzyskali odpowiedni poziom potrzeby wsparcia (co najmniej 70 punktów), mogą je otrzymać. Jedną z głównych przeszkód jest pobyt w placówkach całodobowej opieki. Oto szczegóły.

Wydatki poniesione przez niepełnosprawnego podatnika na zakup aparatów słuchowych, baterii do aparatów oraz wkładek usznych, które ułatwiają temu podatnikowi wykonywanie czynności życiowych mogą być odliczone od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT za rok, w którym poniesiono te wydatki. Koszty tych zakupów można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej w wysokości faktycznie poniesionej przez podatnika. Nie można odliczyć wydatku w tej części, która została pokryta z otrzymanego dofinansowana ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej lub innych źródeł. Tak interpretuje od lat przepisy podatkowe Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS).

Osoby niepełnosprawne, które w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności otrzymały co najmniej 70 punktów, mogą składać wnioski o świadczenie wspierające. Zasada jest taka: jeśli wniosek złożyły w styczniu, świadczenie przysługuje od stycznia 2026 r. Natomiast gdy wniosek został złożony dopiero w lutym, wypłata rozpoczęła się od lutego, a świadczenie za styczeń przepadło - wyjaśnia Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

„Jestem już na emeryturze, którą wypłaca mi ZUS. Mój stan zdrowia w ostatnim czasie znacznie się pogorszył. Czy w związku z tym mogę ubiegać się o stopień niepełnosprawności? Co daje orzeczenie w przypadku osoby starszej” – pyta Czytelniczka.

Sąd porównał opiekę nad staruszkiem do opieki nad dzieckiem. To, że dziecko może wykonać samodzielnie niektóre czynności, nie oznacza, że matka może zostawić dziecko bez opieki. Podobnie jest z opieką nad nieporadną, starszą osobą. Nikt nie kwestionuje obowiązku stałej obecności matki przy małym dziecku, które umie sobie zawiązać buty, skorzystać z toalety, ubrać się, zrobić samodzielnie herbatę. Tymczasem gminy kwestionują konieczność stałej opieki nad niedołężnym staruszkiem poprzez wykazanie, że staruszek 86 lata może sam zrobić te wszystkie czynności. Nie wymaga więc pomocy uzasadniającej świadczenie.

Zmiana przepisów otwiera drzwi do dodatkowych pieniędzy dla potężnej grupy beneficjentów, którzy dotychczas byli pomijani przez system. Sprawdź, jak odebrać nawet 4350 zł miesięcznie z ZUS bez względu na zarobki.

Jak wygląda ranking świadczeń w 2026 r.? Zasiłek pielęgnacyjny nie będzie miał podwyżki (aż do początku 2028 r.). Jak rząd tłumaczy, dlatego, że 1 mln osób z zasiłkiem pielęgnacyjnym (większa część ze stopniem umiarkowanym niepełnosprawności) może się starać o świadczenie wspierające, które otrzymywało na koniec marca 2025 r. około 120 000 osób niepełnosprawnych (większa część beneficjentów ma stopień znaczny niepełnosprawności). Zupełnie inna sytuacja w 2026 r. (i kolejnych latach jest w świadczeniu pielęgnacyjnym (zarówno "starym" jak i "nowym"). W 2026 r. świadczenie to będzie podwyższone o 99 zł. To 3% podwyżka na 2026 r. Nie tak duża jak w latach minionych, kiedy mieliśmy galopująca inflację. Ale porównując z 0% podwyżki dla zasiłku pielęgnacyjnego, nie wygląda to źle. Opiekunowie osób niepełnosprawnych otrzymają w 2026 r. 3386 zł.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło harmonogram prac nad projektem reformy systemu orzekania o niepełnosprawności. Zmiany mają na celu przygotowanie modelu, który będzie odpowiadał na indywidualne potrzeby osób z niepełnosprawnościami.

Pełnomocniczka rządu ostrzega osoby z niepełnosprawnościami przed nieuczciwymi ofertami dotyczącymi świadczenia wspierającego. Pośrednicy żądają wysokich opłat za pomoc, a niektórzy obiecują nawet pewne uzyskanie punktów. Na co trzeba szczególnie uważać?

To świadczenie dla wielu rodzin jest dziś ważniejsze niż jakakolwiek waloryzacja emerytur czy jednorazowe dodatki. Opiekunowie osób z niepełnosprawnościami często rezygnują z życia zawodowego, by przez całą dobę zajmować się bliskimi. Dlatego każda podwyżka świadczenia pielęgnacyjnego ma realne znaczenie dla domowego budżetu. W czerwcu 2026 roku na konta trafią już wyższe kwoty, a część opiekunów nadal stoi przed trudną decyzją: zostać przy starych zasadach czy przejść na nowe przepisy.

W artykule omówienie wyroku sądu. który nakazał córce zwrócić przeszło 21 000 zł świadczenia pielęgnacyjnego. To tylko jeden z setek wyroków w tym temacie. Mechanizm kłopotów rodzin osób niepełnosprawnych jest tu prosty. Czekając na przyznanie świadczenia wspierającego, opiekun (najczęściej syn albo córka) pobierał świadczenie pielęgnacyjne. Rodzina czekała na przyznanie świadczenia wspierającego niepełnosprawnemu tacie albo mamie. Mogło to trwać nawet kilkanaście miesięcy. Świadczenie wspierające jest wypłacane wstecznie - od początku starań o nie. Więc powstaje sytuacja długiego okres nakładania się pobierania tyc świadczeń. I trzeba zwrócić pieniądze ze świadczenia pielęgnacyjnego (zachowując świadczenie wspierające).

Czy wszystkie osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunów należy zwolnić z obowiązku ponoszenia opłat lokalnych zasilających budżet samorządów? Zdania na ten temat są podzielone. Wiemy co na ten temat sądzi Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął, jak ma być ze świadczeniem pielęgnacyjnym na starych zasadach pobieranym przez opiekunów osób niepełnosprawnych, gdy jednocześnie nie zostało zawieszone prawo do emerytury. Kluczowa data to 1 stycznia 2024 r. - co trzeba było zrobić wcześniej, żeby nie stracić świadczenia? Okazuje się, że nie tylko złożyć wniosek - to za mało.

Do redakcji Infor.pl stale wpływają listy rodziców, których niepełnosprawne dzieci tracą pkt 7 we wskazaniach do orzeczenia o niepełnosprawności. W każdej historii jest ten sam schemat - dziecko mając np. 5 lata otrzymuje symbol 12C (orzeczenie o niepełnosprawności) i pkt 7 i 8 (wskazania w orzeczeniu). Bez pkt 7 i 8 matka nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego (to powyżej 3000 zł miesięcznie). Mija kilka lat. Dziecko ma 8 lat. Na komisji przedłużającej ważność orzeczenia o niepełnosprawności lekarz pyta o zdolność do ubrania się i umycia. Jeżeli dziecko odpowie "umiem", to dziecku zabierany jest automatycznie pkt 7 wskazań (i świadczenie pielęgnacyjne matce). Mam coraz więcej wątpliwości, czy ten schemat postępowania wobec osób niepełnosprawnych jest prawidłowy. Badanie w PZON dziecka z autyzmem sprowadza się do krótkiej rozmowę z nim w celu zebrania informacji przez lekarza o jego samodzielności w zakresie takich czynności jak zdolność zrobienia sobie herbaty. Przecież nie na tym polega autyzm, że dziecko nie umie zawiązać swoich butów! Czy tak musi wyglądać medycyna w 2025 r. i rozpoznawanie autyzmu (i wspieranie rodziców mających dzieci w spektrum autyzmu)?

Być może masz orzeczenie o niepełnosprawności i nie wiesz dokładnie, jak wykorzystać przysługującą Ci ulgę rehabilitacyjną. Skarbówka wydała nową interpretację, która wskazuje jak można odliczyć do 2280 zł wydatków na używanie samochodu osobowego, nawet jeśli auto jest współwłasnością małżonków.

Od prawie roku do redakcji Infor.pl przychodzą listy matek, które uważają, że zostały skrzywdzone przez PZON. Ich zdaniem PZON zabierają z orzeczeń o niepełnosprawności dzieci chorych na autyzm punkt 7 i 8. W efekcie odbierane jest świadczenie pielęgnacyjne (dziś 3386 zł). Publikujemy te listy na nowo, gdyż opisana praktyka orzecznicza nie zmieniła się w 2026 r. Wszystkie listy opisują ten sam schemat pracy komisji lekarskich. Listy napisały matki, których dzieci chorują na autyzm, zespół Aspergera, chorobę afektywną dwubiegunową. I te dzieci tracą pkt 7 i (albo) 8 w orzeczeniach o niepełnosprawności. Powoduje to utratę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zabezpieczenie przyszłości finansowej dziecka z niepełnosprawnością to jedno z największych wyzwań, przed którymi stają rodzice. Kluczowe jest nie tylko zgromadzenie majątku, ale przekazanie go w taki sposób, aby państwo nie przejęło znacznej jego części w formie podatku, a sąd opiekuńczy nie sparaliżował zarządzania tymi środkami. W 2026 roku przepisy oferują konkretne mechanizmy, które pozwalają zbudować bezpieczną "twierdzę finansową" dla dziecka.

Stan zdrowia rodzica może wpłynąć na wysokość alimentów na dziecko. W jakim stopniu? Zależy to od konkretnej sytuacji.