Tematy - Praca w godzinach nadliczbowych

Kierownik, który przez trzy lata "łatał dziury" w grafiku stacji benzynowej, wywalczył przed sądem ponad 825 godzin zaległego wynagrodzenia za nadgodziny. Główna księgowa, która obok własnych obowiązków naliczała pensje i rozliczała składki ZUS, odzyskała rekompensatę za 80 nadgodzin miesięcznie. Wspólny mianownik tych spraw? Pracodawcy byli przekonani, że skoro pracownik zajmuje stanowisko kierownicze, nie przysługuje mu żadna rekompensata za pracę po godzinach. Pracodawcy często zakładają, że skoro pracownik zajmuje stanowisko kierownicze, nie przysługuje mu żadna rekompensata za pracę wykonywaną po godzinach nadliczbowych. To uproszczenie, które w praktyce prowadzi do kosztownych sporów sądowych i mandatów Państwowej Inspekcji Pracy. Kodeks pracy różnicuje bowiem sytuację kadry zarządzającej w zależności od szczebla, na jakim działa pracownik, a orzecznictwo Sądu Najwyższego na przestrzeni lat wytyczyło granice, których przekroczenie oznacza pełne prawo do wynagrodzenia z dodatkiem za nadgodziny.

Czas pracy kadry zarządzającej w Polsce podlega szczególnym regulacjom prawnym, które różnią się od zasad obowiązujących pracowników wykonujących zadania operacyjne. Przepisy kodeksu pracy wskazują możliwość wyłączenia menadżerów pełniących funkcje kierownicze z norm dotyczących limitów czasu pracy i rozliczania nadgodzin. W praktyce pojawiają się liczne pytania, jak te zasady stosować, a orzecznictwo sądowe dostarcza cennych wskazówek.

Czym są nadgodziny (godziny nadliczbowe), jakie są ich rodzaje i zasady rozliczania? Jakie rekompensaty przysługują za godziny nadliczbowe? Wyjaśnia Karolina Woźniczka, specjalistka ds. kadr i płac w Meritoros SA.

Nadgodziny: przekroczenie normy średniotygodniowej. Czym są nadgodziny? Co oznacza przekroczenie normy średniotygodniowej? Gdzie szukać informacji dotyczących sposobu ustalania dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych?

Normy czasu pracy nie ulegają proporcjonalnemu obniżeniu w razie zatrudnienia pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ma to zasadnicze znaczenie przy ustalaniu rekompensaty za pracę ponad wymiar czasu pracy.

Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także ponad przedłużony dobowy wymiar jego czasu pracy. Taka praca może być rekompensowana pracownikowi dodatkowym wynagrodzeniem albo czasem wolnym.

1 stycznia 2024 r. wejdzie w życie zmiana przepisów dotyczących rekompensowania pracy w godzinach nadliczbowych pracownikom służby cywilnej. Od tego dnia pracownik służby cywilnej za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w nadgodzinach będzie miał prawo do wynagrodzenia.

Bez względu na postanowienia pomiędzy stronami stosunku pracy zawarte w umowie o pracę lub brak tych postanowień, pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, który wykonywał pracę powyżej ustalonego wymiaru, ma prawo oprócz wynagrodzenia za te godziny, do dodatku za pracę nadliczbową. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

Pracownicy zatrudnieni na część etatu powinni zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 19 października 2023 r. (w sprawie C-660/20 Lufthansa CityLine), zgodnie z którym w odniesieniu do pracowników zatrudnionych na część etatu nie można stosować przepisów mniej korzystnych niż przewidziane dla pracowników pełnoetatowych.

Praca w nadgodzinach jest dopuszczalna w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej, usuwania skutków awarii lub w związku ze szczególnymi potrzebami pracodawcy. Kto nie może wykonywać pracy w godzinach nadliczbowych? Kto musi wyrazić na nią zgodę? Odpowiadamy.

Czy kierownikowi przysługuje wynagrodzenie za godziny nadliczbowe? Jak mówią prawnicy: to zależy. Wszystko zależy od sposobu organizacji czasu pracy.

Czy praca w księgowości jest możliwa bez nadgodzin? 60% ankietowanych nie dostaje dodatkowego wynagrodzenia za nadgodziny, a 65% respondentów ma ich co miesiąc przynajmniej 40. 15% pracuje tak dużo, że nadgodzin nawet nie liczy. W praktyce oznacza to, że wiele księgowych co najmniej przez tydzień pracuje… za darmo. Do tego dochodzą ciągłe zmiany w przepisach, galopuje Nowy Ład, a Klienci dokładają swoje. Nic dziwnego, że 58% respondentów w ostatnim czasie myśli o zmianie zawodu.

Czas pracy kadry zarządzającej jest odmiennie uregulowany przez Kodeks pracy. Mówi się, że pracownicy zarządzający, kierownicy mają nienormowany czas pracy. Co to oznacza? Czy mają prawo do wynagrodzenia za pracę poza normalnymi godzinami pracy?

28 października 2018 r. o godzinie 3:00 w nocy nastąpi zmiana czasu letniego na zimowy. Zegarki przestawimy do tyłu na godzinę 2:00. W związku ze zmianą czasu pracownik przepracuje dodatkową godzinę. Jak prawo pracy traktuje tę nadgodzinę?

Praca w godzinach nadliczbowych

Nadgodziny na stanowiskach kierowniczych (dyrektor, główna księgowa i inni). Co musi wiedzieć każdy pracodawca, co wynika z przepisów i orzecznictwa sądów

Czas pracy kadry zarządzającej (kierownicy, dyrektorzy i inni). Czy wszyscy menadżerowie nie mają prawa do nadgodzin? Co wynika z kodeksu pracy i orzecznictwa?

Nadgodziny (godziny nadliczbowe) - jak rozliczać w 2025 roku. Przykłady, limity, rodzaje, rekompensaty, wynagrodzenie

Nadgodziny: przekroczenie normy średniotygodniowej

Pracownicy zatrudnieni na część etatu: Praca ponad wymiar czasu pracy nie jest pracą w godzinach nadliczbowych

Praca w godzinach nadliczbowych. Jak rekompensować pracownikowi pracę w nadgodzinach?

Służba cywilna. Od 1 stycznia 2024 r. za pracę w godzinach nadliczbowych będzie przysługiwało wynagrodzenie

Praca w godzinach nadliczbowych. Za godziny przepracowane ponad ustaloną część etatu przysługuje dodatek za pracę nadliczbową

Pracujesz na część etatu? TSUE: masz prawo do dodatku za godziny nadliczbowe bez względu na zapisy umowne

Praca w godzinach nadliczbowych – kto nie musi jej wykonywać

Czy kierownikowi przysługuje wynagrodzenie za godziny nadliczbowe?

Czy księgowi są skazani na nadgodziny? Przemęczeni pracownicy biur rachunkowych myślą o zmianie pracy

Czas pracy kadry zarządzającej

Zmiana czasu na zimowy – 28 października 2018 r.