Przedsiębiorca, Czas pracy

Jak rozliczyć czas pracy pracownika w przypadku święta wypadającego w sobotę? Jakie są obowiązki pracodawcy i prawa pracownika z tym związane? Dlaczego święto w sobotę powoduje obniżenie wymiaru czasu pracy? Jak obliczyć wymiar czasu pracy w sierpniu i grudniu 2026 roku? Do kiedy należy wyznaczyć dzień wolny za święto w sobotę? Czy dzień wolny za święto można podzielić na godziny? Co jeżeli dzień wolny za święto w sobotę koliduje z terminem urlopu wypoczynkowego lub zwolnienia lekarskiego? Co grozi pracodawcy za nieprawidłowe rozliczenie święta w sobotę? Na te i inne pytania odpowiada Karolina Woźniczka, starsza specjalistka ds. kadr i płac w Meritoros SA.

Ponad 2 miliony Polaków prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą znalazło się w szarej strefie bezpieczeństwa. Z dokumentów, do których dotarliśmy, wynika, że banki nie mają ustawowego obowiązku sprawdzania zastrzeżonego PESEL-u, jeśli umowa dotyczy konta lub kredytu firmowego. Zobacz odpowiedź Ministerstwa Finansów na to gigantyczne przeoczenie.

Szwajcaria wciąż kojarzy się przedsiębiorcom z dyskrecją i „bezpiecznym sejfem" poza zasięgiem urzędów. To obraz sprzed kilkunastu lat. Dziś ulokowanie części majątku w Szwajcarii bywa sensownym elementem dywersyfikacji, ale jest w pełni widoczne dla polskiej administracji skarbowej - i tylko w takim, jawnym wariancie ma to ekonomiczny sens.

Mówi się, że zapisy regulaminu pracy dotyczące czasu pracy to jego najważniejszy rozdział. Kształtują bowiem codzienną organizację pracy, a dodatkowo nie przestrzegając obowiązujących w tym zakresie zasad - celowo lub nie - pracodawca może narazić się na wysoką karę finansową. W ostatnim czasie możliwe do zastosowania w tym zakresie kwoty istotnie wzrosły.

Reforma Unijnego Kodeksu Celnego zmieni sposób współpracy przedsiębiorców z administracją celną. Jednym z jej najważniejszych elementów będzie status Trust & Check, przeznaczony dla podmiotów zapewniających organom celnym wysoki poziom transparentności i dostęp do danych dotyczących przepływu towarów. Nie oznacza to jednak końca AEO. W nowym modelu obok przedsiębiorców działających na zasadach ogólnych mają funkcjonować zarówno AEO, jak i Trust & Check. Różnica będzie dotyczyła przede wszystkim zakresu zaufania administracji, obowiązków przedsiębiorcy oraz dostępnych uproszczeń. Potwierdza to również komunikat Rady UE z 3 września 2026 r., wydany po ostatecznym zatwierdzeniu przez Radę reformy unijnych ram celnych. Rada wskazuje w nim Trust & Check jako nową kategorię najbardziej transparentnych przedsiębiorców, którzy będą mogli korzystać z dalej idących uproszczeń, przy jednoczesnym zachowaniu istniejącego systemu uproszczeń dla AEO.

Koniec z kontrolami "bo akurat wypadła Twoja kolej". Od 2026 r. o tym, czy urzędnik zapuka do Twojej firmy, decyduje algorytm analizujący dziesiątki wskaźników, od struktury zatrudnienia po przepływy na koncie bankowym. To fundamentalna zmiana filozofii nadzoru nad biznesem, a przedsiębiorcy, którzy jej nie zrozumieją, mogą zostać zaskoczeni.

Podstawowa norma czasu pracy określona w Kodeksie pracy wynosi 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. W przypadku pracowników niepełnosprawnych ta norma jest zmieniona. Jak obliczać dla nich wymiar czasu pracy w okresie rozliczeniowym?

Uprawnienia związane z rodzicielstwem to nie tylko urlop macierzyński czy rodzicielski. To również szereg innych rozwiązań, które ułatwiają łączenie pracy z macierzyństwem i sprawiają, że stosunek pracy rodzica podlega szczególnej ochronie. I choć wskaźniki demograficzne są alarmujące, to jednak w pracy korzystanie ze szczególnych uprawnień jest po prostu kłopotliwe.

Cena, spalanie, wyposażenie i koszty utrzymania, na to jeszcze niedawno patrzył przedsiębiorca wybierający samochód do firmy. Teraz do tej listy trzeba dopisać jeszcze jeden parametr – emisję dwutlenku węgla. To właśnie od niej zależy dziś, jak wysoki limit wydatków na samochód będzie można uwzględnić w rozliczeniach podatkowych. Dla części firm oznacza to wyraźnie mniejsze korzyści, a w przypadku większych flot – wzrost kosztów liczony w dziesiątkach, a nawet setkach tysięcy złotych.

Negatywna opinia nie jest sama w sobie bezprawna. Klient może krytycznie ocenić usługę, opisać swoje doświadczenia i przedstawić ocenę współpracy. Granica może jednak zostać przekroczona, gdy wypowiedź przestaje być oceną, a staje się zarzutem przypisującym przedsiębiorcy konkretne, nieprawdziwe zachowanie. Znaczenie może mieć również sposób przedstawienia prawdziwych informacji, jeżeli prowadzi on do zniekształcenia obrazu sytuacji.

W praktyce najczęstszym wariantem pracowniczego czasu pracy jest pięciodniowy tydzień pracy z wolną sobotą i niedzielą. W takim wariancie pracownikom należy się dodatkowy dzień wolny od pracy tylko za święta wypadające w soboty. Z tego powodu (co do zasady) pracodawca nie ma obowiązku dawać pracownikom dodatkowego dnia wolnego od pracy za święta wypadające w niedziele. Ale ta zasada nie dotyczy tych wyjątkowych przypadków, w których praca jest świadczona w niedziele i święta zgodnie z art. 151(10) Kodeksu pracy. Bo w takich przypadkach pracodawca ma obowiązek zapewnić (wyznaczyć) pracownikom inny dzień wolny od pracy za święto wypadające w te dni. Warto wiedzieć, że w 2026 r. mamy następujące święta wypadające w sobotę: 15 sierpnia (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny) oraz 26 grudnia (drugi dzień Bożego Narodzenia). Natomiast w 2026 r. mamy następujące święta wypadające w niedziele: 5 kwietnia (Wielkanoc), 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja), 24 maja (Zielone Świątki), czy 1 listopada (Wszystkich Świętych) 2026 roku.

Choć program pilotażowy skróconego czasu pracy jeszcze się nie zakończył, to jednak pracodawcy, którzy wdrożyli to rozwiązanie jeszcze przed jego rozpoczęciem, mają już pierwsze wnioski. Jak się okazuje, rozwiązanie się sprawdza – pracownicy są wydajni i stawiają na rozwój swoich kompetencji.

Z automatyzacji i sztucznej inteligencji korzysta już 42,2 proc. firm – wynika z raportu „Barometr rynku pracy 2026”. Największą popularność rozwiązania te zdobyły w sektorze handlu i usług. Ponad połowa pracowników wykorzystujących AI uważa, że narzędzia te pozwalają im szybciej wykonywać codzienne obowiązki.

Informacje dotyczące prac nad skróceniem czasu pracy nieco przycichły. Choć wiadomo, że program pilotażowy trwa, to jednak wprowadzenie tych korzystanych rozwiązań dla wszystkich pracowników wydaje się obecnie mniej prawdopodobne niż wcześniej. A z jakich elastycznych rozwiązań można korzystać już dziś?

Czy przebieranie się i kąpiel należy zaliczać do czasu pracy pracownika? To pytanie z perspektywy jednych pracowników (i pracodawców) może być uznane za sztuczne tworzenie problemów, a z perspektywy innych może stanowić istotny problem nie tylko we wzajemnych relacjach, ale i finansowy. Nawet sądy nie są zgodne udzielając na nie odpowiedzi.

W 2025 r. polscy pracownicy przepracowywali średnio 38 godzin w tygodniu, co dało 5. najwyższy wynik w Unii Europejskiej - wskazał Polski Instytut Ekonomiczny. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą pracują w ciągu tygodnia dłużej niż pracownicy.

Nowe obowiązki niektórych pracodawców wchodzące w życie z dniem 1 lipca 2026 r. dotyczą firm transportowych wykonujących przewozy międzynarodowe. To nie tylko tachografy. Nowe przepisy o czasie pracy dotyczą także pracowników. Co zmienia się dla ludzi w tej branży?

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej do 20. maja 2026 r. - jak wygląda ryczałt, podatek liniowy, skala podatkowa? Co się zmieniło? Najważniejsze daty dla przedsiębiorców w 2026 r.

Pracownicy zatrudnieni na umowach o pracę, w przypadku, gdy ich praca wykracza poza „urzędowe” godziny pracy, mogą sprawdzić, czy przysługuje im dodatek za w porze nocnej. Nie chodzi o to, by cała praca była wykonywana nocą. Wystarczy jedna godzina – która zgodnie z Kodeksem pracy – zaliczana jest do godzin pracy w porze nocnej, by otrzymać dodatek.

Zadaniowy system czasu pracy stanowi jedno z najbardziej elastycznych rozwiązań organizacyjnych przewidzianych w polskim Kodeksie pracy. W odróżnieniu od innych systemów czasu pracy, w którym pracownik jest zobowiązany do przebywania w miejscu pracy w ściśle określonych godzinach, system zadaniowy pozwala na rozliczanie pracownika nie z przepracowanego czasu, lecz z wykonanych zadań. Daje to pracownikowi znaczną swobodę w planowaniu dnia pracy, a pracodawcy możliwość elastycznego zarządzania zasobami ludzkimi.

Jako główny argument przeciwnicy wprowadzenia w Polsce czterodniowego tygodnia pracy wskazują, że nie da się skrócić o cały jeden dzień tygodnia pracy nie dezorganizując przy tym totalnie i gospodarki, i życia społecznego. Tymczasem główna bariera we wprowadzeniu wszystkich trzydniowych weekendów w pracy jest gdzież zupełnie indziej. I jest to zaskoczenie.

Państwo bardzo rzadko odbiera przedsiębiorcy wolność w sposób gwałtowny. Nie robi tego jednym aktem. Nie robi tego wprost. Robi to etapami. Pod hasłem transparentności. Pod szyldem uszczelnienia systemu. W imię walki z nadużyciami, przestępczością finansową, szarą strefą i terroryzmem. Brzmi rozsądnie. Nawet odpowiedzialnie. I właśnie dlatego ten proces jest tak skuteczny.

Trwają rozmowy dotyczące zmian w przepisach w zakresie rozliczania czasu pracy nauczycieli, w tym wynagradzania ich za pracę w godzinach nadliczbowych. Choć MEN przedstawił swoją propozycję, nic nie wskazuje na to, by miała ona być tą ostateczną.

KSeF: jak rozkłada się odpowiedzialność pomiędzy przedsiębiorcą i księgowymi (biurem rachunkowym)? Jak uregulować to w umowie z zewnętrzną księgowością? Jakie mogą być konsekwencje błędów w KSeF?

Implementacja unijnej dyrektywy Women on Boards w polskim prawie, mająca nastąpić do 30 czerwca 2026 r., stała się punktem wyjścia do debaty zorganizowanej przez redakcję „Personelu i Zarządzania” pod hasłem „Czy dyrektywa Women on Boards wzmacnia czy osłabia ideę przywództwa opartego na wynikach?”. Dyskusja szybko pokazała, że rozmowa o parytetach to w rzeczywistości rozmowa o czymś znacznie głębszym – o widzialności, relacjach władzy, odpowiedzialności, wpływie i nowym modelu przywództwa.