Szkoła, Pomoc społeczna

Trudna sytuacja polskich szkół trwa od lat. Reforma dotycząca sześciolatków, likwidacja gimnazjów, pandemia, nagły napływ uczniów z Ukrainy. To wszystko jeszcze nie jest koniec. Na resort edukacji i samorządy czeka kolejne wyzwanie – niż demograficzny. Pierwsze zmiany w przepisach zostały już uchwalone.

Dodatek pielęgnacyjny i zasiłek pielęgnacyjny to dwie różne formy pomocy, które są często mylone. Pierwsze świadczenie wypłaca ZUS, a drugie pomoc społeczna. Dodatek pielęgnacyjny jest co roku waloryzowany, natomiast zasiłek pielęgnacyjny co trzy lata podlega weryfikacji. Oba świadczenia różnią się też wysokością.

Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej mogą ubiegać się o zasiłek okresowy z pomocy społecznej. Wysokość świadczenia ustala pracownik socjalny, biorąc pod uwagę sytuację ubiegającego się o zasiłek i możliwości MOPS. Minimalna kwota zasiłku wynosi 20 zł miesięcznie.

Resort edukacji wycofał się z zapowiadanego wcześniej zaostrzenia zasad dotyczących usprawiedliwiania nieobecności uczniów w szkołach. Na początku mówiło się o dezorganizacji pracy na lekcjach, jednak po konsultacjach z środowiskiem oświatowym okazało się, że to jednak nie jest istotny problem polskich szkół.

Wsparcie udzielane przez ośrodki pomocy społecznej obejmuje nie tylko zasiłki stałe, okresowe czy celowe. To również mniej znane świadczenia i usługi, o którym nie każdy wie. Jaką pomoc można uzyskać w MOPS w 2026 r.? Czy trzeba spełnić dodatkowe kryteria? Oto kilka ważnych przykładów!

MEN pracuje nad przepisami regulującymi wygląd i strój uczniów. Resort edukacji uruchomił ankietę na ten temat, którą można wypełniać do końca lutego. Pojawiły się wątpliwości co do tego, że strój uczniów powinien być zgodny z ogólnie przyjętymi normami społecznymi.

Kuratorzy zatwierdzili 8,2 tys. zgłoszeń zorganizowanego wypoczynku zimowego dla dzieci i młodzieży: wyjazdów, kolonii i półkolonii. Łącznie skorzysta lub już skorzystało z nich blisko 300 tys. dzieci i młodzieży – poinformowano MEN.

Nie brakuje nowych pomysłów na zreformowanie świadczenia wychowawczego. Co jakiś czas powraca postulat rozszerzenia grupy beneficjentów tzw. 800 plus o studentów i dorosłych uczniów. Argumentem za taką zmianą jest fakt ponoszenia przez rodziców wydatków również na starszych uczniów. Co na to ministerstwo rodziny?

Czy gmina może odmówić zwrotu kosztów dowozu niepełnosprawnego dziecka, bo „jest bliższa szkoła”? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie ma wątpliwości: odległość to za mało. Jeśli placówka nie realizuje zaleceń z orzeczenia, odmowa jest bezprawna — nawet gdy szkoła leży tuż obok domu.

Zasiłek stały ma na celu pomoc osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności. Świadczenie jest wypłacane przez pomoc społeczną. Sprawdzamy, jakie warunki należy spełnić, żeby MOPS wypłacił zasiłek stały i jaka jest jego wysokość w 2026 roku.

Zasiłek pogrzebowy jest świadczeniem, które ma pomóc pokryć koszty pochówku. Niestety, może się zdarzyć, że koszty pogrzebu będą wyższe niż zasiłek pogrzebowy. Może być również tak, że po zmarłej osobie nie przysługuje zasiłek pogrzebowy. W takich sytuacjach pomocny okaże się zasiłek celowy z pomocy społecznej.

Nieedukacyjna obecność smartfonów i innych urządzeń ekranowych w domu i w szkole istotnie obniża koncentrację i zainteresowanie uczniów nauką – wynika z ogólnopolskiego badania przeprowadzonego wśród niemal tysiąca uczniów, ich nauczycieli i rodziców.

Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad projektem nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. W wyniku nowelizacji określone zostaną wymagania, jakie musi spełniać osoba realizująca usługi opiekuńcze i sąsiedzkie.

Nowelizacja ustawy Karta nauczyciela wprowadziła zmiany dla nauczycieli dotyczące rozliczania godzin ponadwymiarowych. Nauczyciele otrzymają wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe w razie nieodbycia zajęć z powodów leżących po stronie szkoły.

Nauczyciel początkujący odbywa przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze 3 lat i 9 miesięcy. Czy ten czas może zostać skrócony w przypadku, gdy nauczyciel przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Polsce prowadził zajęcia w szkole za granicą?

W poniedziałek 12 stycznia rozpoczęły się próbne egzaminy maturalne z wybranych przedmiotów. Pierwsza tura odbywa się od 12 do 16 stycznia, a druga – od 4 do 6 marca. W poniedziałek ruszają też próbne egzaminy ósmoklasisty. Ich przeprowadzenie przez szkoły jest dobrowolne.

Jeżeli temperatura wynosi –15°C lub jest niższa – dyrektor szkoły, może zawiesić zajęcia. To jednak nie jedyne okoliczności, w których szkoła może zostać zamknięta, z powodu wystąpienia sytuacji zagrażającej bezpieczeństwu lub zdrowiu uczniów. W jakich sytuacjach – zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami – zajęcia w szkole mogą zostać odwołane z powodu trudnych warunków atmosferycznych panujących zimą?

Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowuje nowelizację przepisów Prawa oświatowego. Mają one chronić uczniów przed dyskryminacją m. in. ze względu na wygląd. Projekt przewiduje uporządkowanie przepisów dotyczących obowiązku noszenia jednolitego stroju przez uczniów. Czy nauczyciele też powinni nosić mundury?

Ministerstwo Edukacji Narodowej chce zagwarantować uczniom ustawowe prawo do kształtowania własnego stroju i wyglądu. Chodzi o wolność od dyskryminacji z jakiegokolwiek powodu, a w szczególności ze względu m.in. na wygląd. Strój jednak ma być zgodny z ogólnie przyjętymi normami społecznymi.

Od 22 grudnia zaczyna się świąteczna przerwa w szkołach. W razie tzw. dni dyrektorskich część dzieci może wrócić do nauki dopiero 7 stycznia przyszłego roku. Niedługo potem w niektórych województwach zaczynają się ferie zimowe.

Przerwa w szkołach startuje już 22 grudnia 2025 r. i potrwa do 1 stycznia 2026 r. Wielu uczniów będzie miało wolne dłużej, bo do 6 stycznia dzięki tzw. dniom dyrektorskim. 19 stycznia pierwsi uczniowie rozpoczną ferie zimowe.

Mimo zapowiadanych zmian w Karcie Nauczyciela, kwestia wynagrodzeń za godziny ponadwymiarowe wciąż budzi poważne wątpliwości. Nowelizacja, która ma uporządkować zasady rozliczeń, sama może wymagać kolejnej poprawki — zwłaszcza w zakresie definicji gotowości do pracy. Okazuje się bowiem, że to, co dla pracownika w kodeksie jest standardem, w przypadku nauczycieli zyskuje zupełnie inne znaczenie.

Wraz z planowaną reformą podstaw programowych na 2026 rok zmienia się zakres treści nauczanych w szkołach. Instytucja odpowiedzialna za przygotowanie nowych dokumentów podkreśla, że nie chodzi o rewolucję, lecz o uporządkowanie materiału. Jednak w projekcie podstawy z historii widać wyraźne ograniczenia — zniknęły m.in. wątki dotyczące takich religii jak prawosławie czy islam. Część nauczycieli zwraca uwagę, że to poważna luka, która może utrudnić późniejsze omawianie niektórych zagadnień.

Sejm przyjął ustawę budżetową na 2026 rok, zatwierdzając jednocześnie 3-procentowe podwyżki dla nauczycieli. Choć rząd podkreśla stabilność finansów publicznych, eksperci i środowisko oświatowe wskazują, że symboliczna waloryzacja nie rozwiąże problemu niskich wynagrodzeń, szczególnie wśród początkujących pedagogów, których pensje pozostaną niewiele wyższe od płacy minimalnej.