Władza rodzicielska, Majątek

W dniu 2 czerwca 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji, autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości, który – zakłada całkowite odejście od archaicznej instytucji ubezwłasnowolnienia, na rzecz nowego systemu wsparcia dla osób (w tym m.in. dla seniorów), które potrzebują pomocy w podejmowaniu decyzji, m.in. z powodu schorzeń wieku podeszłego (takich jak demencja starcza czy choroba Alzheimera). „W zmianie tej chodzi o to, żeby przejść od zastępowania ludzi w ich decyzjach [red.: m.in. w sprawach dotyczących majątku] do wspierania ich w samodzielnym decydowaniu z zachowaniem maksymalnej możliwej autonomii.” – podkreśla resort sprawiedliwości.

Przy podziale majątku, liczą się „nie tylko osiągnięcia czysto ekonomiczne”, ale również wkład włożony w wychowanie dzieci i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego („osobiste zaangażowanie w organizowanie życia domowego”) – uznał w dniu 14 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy. SN stanął w obronie kobiety, której mąż chciał pozbawić niemal całego dobytku, domagając się przyznania mu 90% majątku wspólnego, z tego powodu, że osiągał on wyższe zarobki.

Sekcja Prawa Rodzinnego oraz Sekcja Praw Dziecka przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie, we współpracy z Wydziałem Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, zapraszają do udziału w konferencji „ADWOKAT DLA RODZINY – Interdyscyplinarne ujęcie dobra dziecka”, która odbędzie się 22 maja 2026 r. w Auli Starego BUW Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przyznał wierzycielowi prawo wystąpienia do sądu z pozwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej w małżeńskie jego dłużnika. Niniejszy artykuł ma na celu omówienie, na przykładzie, w jakich okolicznościach i na jakich zasadach wierzyciel może zrealizować swoje uprawnienie, a także jakie skutki się z tym wiążą.

Ulga na dziecko, inaczej ulga prorodzinna, to najczęściej wykorzystywana preferencja podatkowa w PIT. Jednak czy każdy rodzic może z niej skorzystać? Organy podatkowe nie mają wątpliwości – nie wystarczy płacić alimentów.

Sprzedaż odziedziczonego majątku – zwłaszcza, jeśli chodzi o złote monety, sztabki, obrazy czy inne dzieła sztuki – od lat wywołuje gorące spory z fiskusem. Czy taka transakcja jest zwykłym rozporządzaniem prywatnym majątkiem, czy już działalnością gospodarczą? Czy trzeba płacić VAT i PIT, czy też można sprzedać wszystko bez podatku?

Istnienie notarialnej umowy zobowiązaniowej, jaką jest umowa o dożywocie i przejęcie na jej podstawie całego majątku seniora (nierzadko wartego nawet kilka milionów złotych) – nie zobowiązuje do ponoszenia odpłatności za pobyt tego seniora w domu pomocy społecznej (DPS-ie). Tę głęboko niemoralną i niesprawiedliwą społecznie lukę w przepisach – w związku z którą, koszty pobytu seniorów w DPS-ach finalnie ponoszą gminy – dostrzegło Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski, które skierowało w tej sprawie interwencję do MRPiPS.

Prawo do ulgi na dziecko daje łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i faktyczne jej wykonywanie w danym roku podatkowym. W konsekwencji, samo wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, nie jest rozstrzygający dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską.

Niedawno w jednym ze znanych polskich seriali pojawił się dość ciekawy wątek. Kobieta, wskutek splotu niefortunnych zdarzeń, sprawowała opiekę nad swoim synem będąc w stanie nietrzeźwości. Jeden z mężczyzn, który był tego świadkiem wezwał Policję. Od tego momentu zaczęły się dla tej kobiety problemy związane z próbą odebrania jej władzy rodzicielskiej przez Sąd opiekuńczy. Czy taki scenariusz jest możliwy w realnym życiu? Niestety tak, ale będzie to zależeć od kilku czynników.

Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej, a nie samo jej posiadanie. Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”.

Ulga na dzieci a alimenty. Wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, nie jest rozstrzygający dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) potwierdziła, że sprzedaż kolekcji należącej do majątku prywatnego dokonana po upływie pół roku licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie poszczególnych przedmiotów, nie będzie stanowiła źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wydał interpretację, w której potwierdził, że wydatkowanie przez podatniczkę przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego nabytego w darowiźnie na spłatę męża w wyniku podziału majątku wspólnego w zamian za udział w budynku mieszkalnym stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe i uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania.

Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że sprzedaż lokali mieszkalnych wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że wnioskodawczyni, będąca matką trzech synów i w trakcie rozwodu, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej za lata 2021, 2022, 2023 oraz kolejne, zgodnie z art. 27f ustawy o PIT.

Dyrektor KIS w swojej interpretacji wyjaśnił, że po zniesieniu wspólności majątkowej, przeniesienie kosztów utrzymania nieruchomości, w której małżonek posiada ½ udziału, stanowi świadczenie podlegające opodatkowaniu VAT. W związku z tym wnioskodawczyni powinna wystawić fakturę VAT na rzecz małżonka.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) wyjaśnia, że uwzględniając upływ 2 lat od zakończenia umowy leasingu i przeznaczenia pojazdu na cele prywatne sprzedaż samochodu nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) potwierdziła, że sprzedaż 50% udziałów w lokalu użytkowym, nabytego wspólnie z byłą małżonką i przeznaczonego na prowadzenie działalności gospodarczej, będzie generować przychód z działalności gospodarczej, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT. Po orzeczeniu rozwodu i ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej przychód ten zostanie rozdzielony równo między współwłaścicielami.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) potwierdziła, że matka może rozliczyć ulgę prorodzinną w PIT-37 na każde z dzieci w całości, tj. 100% za wszystkie miesiące roku 2022. Stan faktyczny, w którym matka jest głównym opiekunem dzieci, pełni wszystkie obowiązki związane z ich wychowaniem i zapewnia im potrzeby, uzasadnia takie rozliczenie.

Dyrektor KIS potwierdził, że ulga prorodzinna przysługiwała rodzicowi, który posiadał władzę rodzicielską i wyłącznie faktycznie ją wykonywał.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) potwierdził, że koszty nabycia określonego przedmiotu (prawa majątkowego) poniesione w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej "dzielą los" tego przedmiotu (prawa majątkowego) po ustaniu tej wspólności. 

W artykule omawiana jest kwestia odprowadzania podatku VAT w przypadku sprzedaży licytacyjnej nieruchomości mieszkalnej. Komornik sądowy przedstawia swoje stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy lokal nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, nie ma obowiązku odprowadzenia podatku VAT. Analiza ta ma istotne konsekwencje dla sprzedających i organów administracji skarbowej. Czytelnik dowie się, jakie są przesłanki dla takiego stanowiska i jakie są implikacje dla praktyki egzekucyjnej.

Dyrektor Informacji Informacji Skarbowej potwierdził, że nabycie nieruchomości na podstawie umowy o podział majątku wspólnego małżonków z obowiązkiem spłat oraz sprzedaż tej nieruchomości nie powoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych ani od nabycia nieruchomości, ani od sprzedaży jednej z działek.

Dyrektor KIS potwierdził, że osoba fizyczna, będąca właścicielką nieruchomości, może opodatkować wynajem na zasadach ryczałtu ewidencjonowanego. Interpretacja ta daje podatnikom swobodę wyboru formy opodatkowania i pozwala uniknąć związanych z tym formalności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. 

KIS potwierdziła, że sprzedaż nieruchomości, która nastąpiła po upływie 5 lat od jej nabycia, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.