Zgoda na zdjęcie dziecka w Internecie - nowe przepisy o sharentingu i obowiązkach rodziców

• Skrót:
• Dlaczego temat sharentingu wraca właśnie teraz? Krótkie przypomnienie
• Zgoda na wizerunek dziecka - kto i jak będzie ją wyrażać? Nowość: bez zgody nastolatka rodzic nie zamieści już legalnie zdjęcia w sieci
• Co się stanie, jeśli zdjęcie wrzucisz bez takiej zgody nastolatka?
• Jak ma wyglądać prawidłowo udzielona zgoda na publikację zdjęcia dziecka? Pięć obowiązkowych elementów
• Kogo dotkną nowe przepisy poza rodzicami?
• Rodzice otrzymają wprost zapisany w prawie rodzinnym prawny obowiązek ochrony prywatności dziecka
• Deepfake i cyberprzemoc wobec dzieci - jakie zmiany w prawie karnym?
• Sąd będzie mógł nakazać natychmiastowe usunięcie zdjęcia dziecka
• Kiedy nowe przepisy? To wciąż wczesny etap prac, ale kierunek jest jasny
• Co to oznacza dla rodziców już teraz w kwestii publikacji zdjęcia dziecka?
• Najczęstsze pytania o nowe przepisy dotyczące wizerunku dzieci (FAQ)

Dlaczego temat sharentingu wraca właśnie teraz? Krótkie przypomnienie

Problem tzw. sharentingu - czyli upubliczniania przez rodziców wizerunku dzieci w mediach społecznościowych - od ponad roku jest przedmiotem korespondencji między Rzecznikiem Praw Obywatelskich a kolejnymi ministerstwami. Pisaliśmy już o tym, jak RPO alarmował, że nawet 50% materiałów gromadzonych przez pedofilów pochodzi z serwisów społecznościowych, a 45,5% polskich nastolatków przyznaje, że rodzice publikują ich wizerunek - często bez pytania o zgodę. Zdjęcia dzieci w sieci często są wykorzystywane do celów niezgodnych z prawem.

Teraz sprawa nabrała konkretnego kształtu. 5 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Sprawiedliwości odpowiedziało Rzecznikowi Praw Obywatelskich, przedstawiając realne propozycje przepisów - nie deklaracje, lecz konkretne brzmienie tego, co wkrótce ma trafić do polskiego prawa.

Zgoda na wizerunek dziecka - kto i jak będzie ją wyrażać? Nowość: bez zgody nastolatka rodzic nie zamieści już legalnie zdjęcia w sieci

To sedno całej reformy. Zmiany w przepisach mają nastąpić m. in. w ustawie z 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Zgodnie z projektowanym art. 22zd, wizerunek dziecka ma zostać wprost uznany za dane osobowe, a jego przetwarzanie - czyli utrwalanie, przechowywanie, udostępnianie i rozpowszechnianie w jakiejkolwiek formie - będzie mogło nastąpić wyłącznie po uprzednim udzieleniu zgody.

Kto tę zgodę wyrazi? Ministerstwo proponuje rozwiązanie, które może zaskoczyć niejednego rodzica:

Co się stanie, jeśli zdjęcie wrzucisz bez takiej zgody nastolatka?

Tu projekt nie pozostawia wątpliwości. Zgodnie z proponowanym art. 22zd ust. 4:

Publikacja zdjęcia dziecka bez zgody nie będzie już tylko kwestią rodzica, lecz wprost zakwalifikowanym naruszeniem prawa, które może rodzić konsekwencje prawne - w tym możliwość dochodzenia roszczeń cywilnych czy też kary za naruszenia danych osobowych w postaci wizerunku.

Jak ma wyglądać prawidłowo udzielona zgoda na publikację zdjęcia dziecka? Pięć obowiązkowych elementów

Ministerstwo nie poprzestaje na samym wymogu zgody - chce też dokładnie określić, co taka zgoda musi zawierać. Zgodnie z projektowanym art. 22ze, oświadczenie o zgodzie na przetwarzanie wizerunku dziecka będzie musiało wskazywać:

• wyraźnie określony cel przetwarzania wizerunku,
• sposób przetwarzania,
• miejsce lub sposób publikacji wizerunku,
• okres, na jaki zgoda została udzielona,
• zgodę lub odmowę na udostępnienie wizerunku innym podmiotom niż adresat oświadczenia.

Co ważne, ustawa ma zawierać zastrzeżenie, że składanie takich oświadczeń musi być proste i nie może wiązać się z kosztami dla osoby, która je składa. Jednocześnie podmiot przetwarzający wizerunek dziecka - np. szkoła, klub sportowy czy fotograf - będzie miał obowiązek dokumentować i przechowywać takie oświadczenia przez cały okres przetwarzania wizerunku, a nawet dłużej, zgodnie z terminami przedawnienia roszczeń.

Kogo dotkną nowe przepisy poza rodzicami?

Regulacja nie ogranicza się do relacji rodzic-dziecko. Projektowany art. 22zf reguluje też sytuacje, w których ktoś przekazuje utrwalanie wizerunku dziecka innemu podmiotowi - np. gdy szkoła zleca fotografowanie klasy zewnętrznej firmie.

W takim przypadku podmiot, który uzyskał zgodę na wizerunek dziecka, będzie mógł powierzyć jego utrwalenie innemu podmiotowi wyłącznie na podstawie formalnej umowy (zgodnie z art. 28 RODO), a ten kolejny podmiot nie będzie mógł wykorzystać wizerunku do innych celów ani przekazać go dalej bez odrębnej zgody.

Rodzice otrzymają wprost zapisany w prawie rodzinnym prawny obowiązek ochrony prywatności dziecka

To drugi filar reformy - i być może ten, który najmocniej uderza w dotychczasowe przyzwyczajenia rodziców. Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi równolegle prace nad projektem zmiany Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (oznaczonym jako UD349), który wprost odnosi się do sharentingu.

Nowe brzmienie art. 96 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma nałożyć na rodziców obowiązek ochrony prywatności dziecka. Ministerstwo tłumaczy to wprost w piśmie do RPO:

Ministerstwo zaznacza też wprost, że władza rodzicielska nie oznacza prawa do dowolnego dysponowania wizerunkiem dziecka. Intensywna aktywność rodziców w social mediach, polegająca na publikowaniu licznych, szczegółowych treści o dziecku, może zostać uznana za przekroczenie granic władzy rodzicielskiej.

Deepfake i cyberprzemoc wobec dzieci - jakie zmiany w prawie karnym?

Resort nie ogranicza się do przepisów cywilnych. W Ministerstwie Sprawiedliwości od marca 2026 r. działa specjalny Zespół do spraw bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w świecie cyfrowym, który zakończył już prace nad konkretnymi propozycjami zmian w Kodeksie karnym.

Najważniejsze z nich to:

• nowe przestępstwo deepfake'u na szkodę nieletniego - czyli tworzenia fałszywych, zmanipulowanych materiałów z wizerunkiem dziecka,
• nowy typ przestępstwa nękania małoletniego w sieci (proponowany art. 190a § 1a k.k.) - w odróżnieniu od dotychczasowego stalkingu, to przestępstwo nie będzie wymagało ani uporczywości działania, ani wystąpienia konkretnego skutku, co ma ułatwić ściganie cyberprzemocy wobec dzieci.

Co istotne, propozycje te nie utknęły na etapie koncepcji. Jak informuje Ministerstwo Sprawiedliwości, minister Waldemar Żurek zdecydował o przekazaniu tych projektów bezpośrednio do prac sejmowych - trafiły one do Przewodniczącej Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży.

Sąd będzie mógł nakazać natychmiastowe usunięcie zdjęcia dziecka

To rozwiązanie może okazać się jednym z najbardziej praktycznych narzędzi dla rodzin, których dzieci padły ofiarą krzywdzących publikacji - niekoniecznie ze strony własnych rodziców, ale też np. innych osób publikujących treści o dziecku.

Zespół ministerialny wypracował propozycję zmiany art. 755¹ Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z nią, w sprawach o ochronę dóbr osobistych naruszonych za pośrednictwem Internetu, sąd będzie mógł - w ramach zabezpieczenia - nakazać czasowe usunięcie, zablokowanie dostępu lub uniemożliwienie rozpowszechniania spornych treści jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy.

W praktyce oznacza to, że nie trzeba będzie czekać miesiącami czy latami na wyrok, żeby krzywdząca treść z wizerunkiem dziecka zniknęła z sieci - wystarczy odpowiedni wniosek o zabezpieczenie na wczesnym etapie postępowania. Ta propozycja została już przekazana do dalszych prac legislacyjnych w Departamencie Prawa Cywilnego i Gospodarczego Ministerstwa Sprawiedliwości.

Kiedy nowe przepisy? To wciąż wczesny etap prac, ale kierunek jest jasny

Zanim zaczniesz zmieniać swoje nawyki związane z publikowaniem zdjęć dziecka, warto mieć świadomość jednego zastrzeżenia. Ministerstwo Sprawiedliwości samo przyznaje w piśmie do RPO:

Podobne zastrzeżenie dotyczy prac Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, która - jak wskazuje resort - dopiero podjęła wstępne działania zmierzające do opracowania założeń ochrony dóbr osobistych w kontekście nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji. Precyzyjne rozwiązania i harmonogram prac nie zostały jeszcze przedstawione

Co to oznacza dla rodziców już teraz w kwestii publikacji zdjęcia dziecka?

Choć żaden z opisanych przepisów jeszcze nie obowiązuje, kierunek zmian jest jasny i trudno go zignorować. Jeśli jesteś rodzicem aktywnym w mediach społecznościowych, warto już dziś zacząć stosować zasady, z którego MS chce wkrótce uczynić prawny obowiązek. Poniżej to w większości dobre praktyki publikacji zdjęć dziecka, które - nawet gdy nie będą ostatecznie obwarowane srogimi karami - warto stosować:

• pytaj zwłaszcza starsze dziecko o zdanie, zanim opublikujesz jego zdjęcie,
• unikaj treści, które mogłyby dziecko skompromitować lub wyśmiać,
• zastanów się, czy publikacja jest naprawdę potrzebna, czy to tylko chwilowa potrzeba podzielenia się emocjami,
• pamiętaj, że to, co dziś wydaje się słodkie, za kilka lat może być dla dziecka źródłem wstydu.

Najczęstsze pytania o nowe przepisy dotyczące wizerunku dzieci (FAQ)

Czy już teraz obowiązuje zakaz publikowania zdjęć dzieci bez zgody?

Nie. Opisane przepisy są dopiero na etapie prac legislacyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości i mogą jeszcze ulec zmianie przed wejściem w życie.

Kto będzie musiał wyrazić zgodę na publikację wizerunku dziecka?

Zgodnie z projektem, zgodę będzie mógł wyrazić przedstawiciel ustawowy dziecka (najczęściej rodzic) albo samo dziecko, jeśli ukończyło 16 lat.

Czy 16-latek będzie mógł cofnąć zgodę wydaną wcześniej przez rodzica?

Tak, projekt przewiduje, że małoletni po ukończeniu 16. roku życia będzie mógł samodzielnie cofnąć zgodę na przetwarzanie swojego wizerunku w każdym czasie.

Co ma zawierać prawidłowa zgoda na wizerunek dziecka?

Cel przetwarzania, sposób przetwarzania, miejsce lub sposób publikacji, okres obowiązywania zgody oraz informację o zgodzie lub odmowie na udostępnienie wizerunku innym podmiotom.

Czy sharenting będzie wprost uregulowany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym?

Tak, projektowana zmiana art. 96 § 1 k.r.o. nakłada na rodziców obowiązek ochrony prywatności dziecka, obejmujący wprost zjawisko sharentingu.

Jakie zmiany szykuje się w prawie karnym w związku z ochroną dzieci w sieci?

Ministerstwo pracuje nad nowym przestępstwem deepfake'u na szkodę nieletniego oraz nowym typem przestępstwa nękania małoletniego w Internecie, niewymagającym uporczywości działania.

Czy sąd będzie mógł szybko usunąć krzywdzące treści o dziecku z Internetu?

Tak, projekt zmiany art. 755¹ k.p.c. ma umożliwić sądowi nakazanie tymczasowego usunięcia lub zablokowania takich treści jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy.

Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie?

Na razie nie ma podanej konkretnej daty - część propozycji trafiła już do Sejmu, inne są dopiero na etapie wstępnych prac koncepcyjnych.

Źródło: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich