REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nietrzeźwość rodzica przy sprawowaniu opieki nad dzieckiem. Co na to prawo?

Pamela Opoczka
Adwokat Krakowskiej Izby Adwokackiej
Nietrzeźwość rodzica przy sprawowaniu opieki nad dzieckiem. Co na to prawo?
Nietrzeźwość rodzica przy sprawowaniu opieki nad dzieckiem. Co na to prawo?
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Niedawno w jednym ze znanych polskich seriali pojawił się dość ciekawy wątek. Kobieta, wskutek splotu niefortunnych zdarzeń, sprawowała opiekę nad swoim synem będąc w stanie nietrzeźwości. Jeden z mężczyzn, który był tego świadkiem wezwał Policję. Od tego momentu zaczęły się dla tej kobiety problemy związane z próbą odebrania jej władzy rodzicielskiej przez Sąd opiekuńczy. Czy taki scenariusz jest możliwy w realnym życiu? Niestety tak, ale będzie to zależeć od kilku czynników.

Dobro dziecka

Kodeks rodzinny i opiekuńczy w artykule 96 wprost stanowi o tym, że rodzic jest zobowiązany do sprawowania pieczy nad dzieckiem. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny (art. 95 k.r.o.). 

REKLAMA

Ważne

Sam fakt spożywania alkoholu przez rodzica nie jest penalizowany przez polskie prawo. Do karalności może dojść w sytuacji, gdy wskutek spożycia alkoholu, dobro dziecka jest zagrożone. 

Odpowiedzialność karna rodzica opiera się w takiej sytuacji na podstawie art. 160 Kodeksu karnego, który brzmi następująco:

§ 1.Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4. Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.

§ 5. Ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Odpowiedzialność karna

REKLAMA

Żeby zatem mogło dojść do odpowiedzialności karnej nietrzeźwego rodzica opiekującego się dzieckiem, należy wykazać, że stan nietrzeźwości mógł stwarzać bezpośrednie ryzyko utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu małoletniego.

Oczywiście może się zdarzyć, że w danych okolicznościach dobro dziecka byłoby zagrożone bez względu na fakt czy jego rodzic był pod wpływem alkoholu. W takiej sytuacji sąd weźmie pod uwagę charakter zdarzenia oraz oceni jaki był związek przyczynowo-skutkowy między zagrożeniem dla zdrowia i życia dziecka, a nietrzeźwością rodzica. To, czy dojdzie do postawienia zarzutu zawsze będzie zależeć od danego stanu faktycznego sprawy. Przy jego ocenie sąd weźmie pod uwagę ilość i rodzaj wypitego przez opiekuna alkoholu, wiek dziecka oraz inne aspekty danego zdarzenia.

Kiedy rodzic może zostać pozbawiony władzy rodzicielskiej?

REKLAMA

Jeśli sytuacja sprawowania opieki nad dzieckiem w stanie nietrzeźwości będzie się powtarzać, to może być to podstawą do wszczęcia procedury pozbawiającej rodzica władzy rodzicielskiej. Należy podkreślić, że nie musi dojść do powtarzalności takiej sytuacji, gdyż w danych okolicznościach może wystarczyć nawet jeden taki incydent. Dzieje się tak najczęściej gdy rodzic jest nietrzeźwy, a dziecko np. błąka się po ulicy. Występuje w takiej sytuacji ewidentne narażenie dziecka na ryzyko utraty zdrowia lub życia.

Wyczulenie organów zarówno socjalnych, jak i wymiaru sprawiedliwości w sytuacji nietrzeźwości rodzica jest uzasadnione. Chodzi o to by zapobiegać zaniedbaniu dzieci. Często osobom dorosłym spożywającym alkohol wydaje się, że mają wszystko pod kontrolą, ale w sytuacji zagrożenia życia dziecka mogą mieć problem choćby z wezwaniem karetki. Warto wiedzieć, że placówki oświatowo-opiekuńcze takie jak przedszkola, czy szkoły nie mogą wydać dziecka rodzicowi, który jest nietrzeźwy. Co więcej, po takim incydencie nauczyciel jest prawnie zobowiązany do bacznej obserwacji sytuacji rodzinnej dziecka i w razie potrzeby informowania dyrektora szkoły o efektach tej obserwacji.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sąd opiekuńczy może pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej gdy nadużywa on swej władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbuje swe obowiązki względem dziecka. Stanowi o tym art. 111 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd może też zobowiązać rodzica do określonego postępowania, albo poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej nadzorowi kuratora sądowego. 

Podsumowanie

Odnosząc się zatem do postawionego pytania czy scenariusz z serialu mógłby mieć miejsce w rzeczywistości, to jak najbardziej należy odpowiedzieć twierdząco, ale tylko jeśli dziecko byłoby zagrożone. Trzeba mieć na uwadze, że pozbawienie władzy rodzicielskiej to ostateczność i musi dojść do rażącego naruszenia obowiązków rodzicielskich względem dziecka. Ustawodawca chce chronić dzieci przed przemocą i zaniedbaniem, a nie karać za wypitą lampkę wina. Sąd może uznać, że mimo nietrzeźwości rodziców, ich dziecko nie było narażone na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Samo znajdowanie się rodziców w stanie nietrzeźwości nie powoduje jeszcze zagrożenia dla życia i zdrowia dziecka. 

Przykład

Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na argumentację Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w wyroku z 23 marca 2021 r. (IV Ka 110/21) uniewinniającym rodziców od zarzutów: „Ustawodawca nie penalizuje samego faktu "bycia pod wpływem alkoholu" przez rodziców czy też opiekunów sprawujących bezpośrednią pieczę nad małoletnimi (…) i nie wprowadza wymogu ich całkowitej abstynencji, nawet jeśli pozostające pod ich pieczą dziecko jest niemowlęciem. To, że spożyty alkohol może wywołać zachowanie nieadekwatne do sytuacji, to jednak nie sposób przyjąć, że w każdym przypadku osoba znajdująca się pod jego działaniem nie daje żadnych gwarancji należytego sprawowania pieczy nad małym dzieckiem i że w każdym przypadku ów stan opiekuna oznacza, że dziecko przebywa w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia”.

Adwokat Pamela Opoczka

Autopromocja
oprac. Wioleta Matela-Marszałek

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Projekt nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Do polskiego prawa zostaną wdrożone przepisy unijne. Jakie będą zmiany?

Obecna ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę zostanie zastąpiona nową ustawą, która implementuje do polskiego prawa europejskiej dyrektywy adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej. Przepisy nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu powinny być wdrożone do 15 listopada 2024 r.

Renta wdowia wraca pod obrady Sejmu. Znamy już datę

Posłowie zajmą się obywatelskim projektem ustawy w sprawie renty wdowiej. Tak wynika z planu czterodniowego posiedzenia Sejmu. Zajmą się tym ważnym dla wdów i wdowców projektem dokładnie w czwartek 25 lipca.

Sieć dróg płatnych będzie rozszerzona. Idzie nieuniknione

Resort infrastruktury pracuje nad przepisami, których celem jest rozszerzenie sieci dróg objętych elektronicznym systemem poboru opłat. Z informacji opublikowanych na stronie KPRM wynika, że chodzi o autostrady i drogi ekspresowe oddane do użytku po 2017 r.

Zostało tylko kilka dni. Pobierz i przygotuj z nami wniosek o bon energetyczny [komu przysługuje bon energetyczny, treść wniosku, jak złożyć, termin wypłaty świadczenia]

W ramach rekompensaty za częściowe odmrożenie cen energii elektrycznej uprawnieni mogą otrzymać bon energetyczny. Wnioski o to świadczenie można składać od 1 sierpnia. Przewiduje się, że najliczniejszą grupę objętą wsparciem, ok. 12,5 mln, stanowią gospodarstwa domowe. Sprawdź, czy masz prawo do bonu energetycznego, pobierz wniosek i go wypełnij!

REKLAMA

Zmiany w kodeksie pracy są pewne. Będziemy pracowali krócej. Jak będzie wyglądała praca przez 4 dni w szpitalach? Wiemy to.

Trwają prace nad wprowadzeniem najkorzystniejszego rozwiązania w zakresie skrócenia tygodnia pracy. I choć niewiadomych jest nadal wiele, to jest już pewne, że zmiany nas nie ominą. Wielu z nas trudno to sobie wyobrazić, szczególni, gdy chodzi o takie sfery naszego życia, jak służba zdrowia.

Stypendium dla ucznia w roku szkolnym 2024/2025. Nie tylko średnia ocen brana pod uwagę

W poniedziałek, 2 września rozpocznie się nowy rok szkolny 2024/2025. Sprawdź, jakie stypendia przysługują uczniom. Jakie warunku muszą spełnić? Co oprócz średniej ocen jest brane pod uwagę? Ile maksymalnie mogą wynosić poszczególne stypendia?

300 zł na wyprawkę szkolną. Jak odwołać się od decyzji ZUS?

Rodzice mogą ubiegać się o dofinansowanie do szkolnej wyprawki. Co w sytuacji, gdy Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówi przyznania świadczenia 300 plus? Czy można się odwołać od takiej decyzji?

Zasiłek pielęgnacyjny 2024 i 2025 r.

Zasiłek pielęgnacyjny 2024 i 2025 r. Sprawdź, ile aktualnie wynosi zasiłek pielęgnacyjny. W 2024 r. kwota zasiłku pielęgnacyjnego podlega weryfikacji. Ile będzie wynosić od 1 listopada 2024 r.? Kto może skorzystać z zasiłku pielęgnacyjnego? Komu nie przysługuje? 

REKLAMA

Już wiadomo, który rodzic skorzysta w rozliczeniu podatkowym 2025. Ten, który bardziej się angażuje. Jest odpowiedź Ministra Finansów

Który rodzic skorzysta w rozliczeniu podatkowym? Ten, który bardziej się angażuje. Jest odpowiedź Ministra Finansów, z której wynika, samo płacenie alimentów to za mało, by pozbawić drugiego rodzica status samotnie wychowującego dziecko.

System kaucyjny w praktyce. Nie zgniataj, bo nie będzie zwrotu kaucji

System kaucyjny zakłada, że puste opakowania objęte systemem będzie można zwracać. Bedą one specjalnie oznakowane. W związku z tym nie należy zgniatać opakowań, aby mieć szansę na odzyskanie kaucji. Chodzi o butelki plastikowe do 3 litrów oraz puszki metalowe do 1 litra.

REKLAMA