Dorabianie do wcześniejszej emerytury i renty! Poznaj nowy limit i uważaj na pułapkę.

• Dwa progi, dwie konsekwencje
• Nowe kwoty maksymalnego zmniejszenia
• Gdzie kryje się pułapka
• Kto nie musi pilnować limitów
• Świadczenia przedemerytalne: osobne reguły
• Obowiązek informowania ZUS
• Tabela: Limity dorabiania od 1 marca 2026 r. (emerytura/renta)

Dwa progi, dwie konsekwencje

Mechanizm jest prosty w opisie, lecz w praktyce bywa mylący. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje dwa graniczne poziomy miesięcznego przychodu brutto, obliczane jako określony procent przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego co kwartał przez Główny Urząd Statystyczny. GUS podał, że przeciętne wynagrodzenie w czwartym kwartale 2025 r. wyniosło 9197,79 zł. To wzrost o ponad 426 zł względem poprzedniego kwartału. Wyższe wynagrodzenie oznacza wyższe limity dorabiania.

Od 1 marca do 31 maja 2026 r. obowiązują następujące progi:

• 6438,50 zł brutto miesięcznie to 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Dochody do tej kwoty nie mają żadnego wpływu na wysokość wypłacanego świadczenia.
• 11 957,20 zł brutto miesięcznie to 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Przekroczenie tej kwoty skutkuje zawieszeniem wypłaty emerytury lub renty.

Osiągnięty przychód o wysokości mieszczącej się między obiema kwotami oznacza zmniejszenie świadczenia o kwotę przekroczenia, jednak nie więcej niż o ustawowe maksimum zmniejszenia. Wzrost w stosunku do obowiązujących do 28 lutego stawek jest odczuwalny: niższy próg rośnie o 298,30 zł, wyższy aż o 553,90 zł. To wynik rosnących wynagrodzeń w polskiej gospodarce.

Nowe kwoty maksymalnego zmniejszenia

Jak zaznaczaliśmy jeśli zarobki przekraczają niższy próg, lecz nie sięgają wyższego, ZUS obniży świadczenie — ale tylko do pewnej granicy. Od 1 marca 2026 r. maksymalne kwoty zmniejszenia wynoszą:

• 989,41 zł — dla emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,

• 742,10 zł — dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,

• 841,05 zł — dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.

Dla porównania: jeszcze od marca 2025 r. do końca lutego 2026 r. odpowiednie kwoty wynosiły 939,61 zł, 704,75 zł i 798,72 zł.

Gdzie kryje się pułapka

Na pozór wydaje się, że nowe progi są komfortowo wysokie. Połowa etatu minimalnego wynagrodzenia to dziś niespełna 2100 zł: daleko do limitu. Problem pojawia się, gdy zsumujemy różne źródła dochodów. Wynagrodzenie z umowy o pracę, premia kwartalna wypłacona jednorazowo, zasiłek chorobowy czy umowa zlecenia z dodatkowym pracodawcą to wszystko to wlicza się do przychodu uwzględnianego przez ZUS. Premia wypłacona w jednym miesiącu może jednorazowo wypchnąć całkowity przychód ponad próg, nawet jeśli regularne zarobki są znacznie poniżej limitu.

ZUS przelicza emerytury i renty w rozliczeniu miesięcznym lub rocznym 2014 do wyboru jest ten wariant, który jest korzystniejszy dla świadczeniobiorcy. Roczne rozliczenie często chroni przed skutkami jednorazowego gwałtownego skoku przychodu w danym miesiacu, o ile łączna suma zarobków z całego roku nie przekracza rocznych limitów (w 2025 r. było to odpowiednio: 72 562 zl i 134 757,80 zl). Osoby, które nie poinformowały ZUS o podjęciu pracy i osiaganych dochodach, mogą być zobowiązane do zwrotu nienależnie pobranych świadczen nawet za trzy lata wstecz.

Kto nie musi pilnować limitów

Omawiane limity nie dotyczą wszystkich emerytów i rencistów. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, 60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni, co do zasady mogą dorabiać bez żadnych ograniczeń. Analogiczne przywileje przysługują pobierającym rentę inwalidzką w związku ze służbą wojskową, rentę wojenną oraz rentę rodzinną po takich inwalidach, a także tym świadczeniobiorcom, dla których renta rodzinna okazuje się korzystniejsza od wyliczonej emerytury.

Uwaga jednak na istotny wyjątek dotyczący emerytów w powszechnym wieku emerytalnym: osoby, którym ZUS podwyższy wyliczoną emeryturę do kwoty minimalnej, od marca 2026 r. wynosi ona 1978,49 zł brutto, tracą część tej dopłaty, gdy ich przychód z pracy przekroczy kwotę podwyższenia. Innymi słowy, nie grozi im co prawda zawieszenie emerytury, ale dopłata do minimum może być zmniejszona lub utracona.

Świadczenia przedemerytalne: osobne reguły

Odrębny reżim dotyczy świadczeń i zasiłków przedemerytalnych. Tu zastosowanie mają limity ogłoszone przez Prezesa ZUS w komunikacie z 13 lutego 2026 r. Dopuszczalna kwota przychodu (odpowiadająca 25 proc. przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego do celów emerytalnych) wynosi od 1 marca 2026 r. 2225,90 zł miesięcznie, natomiast graniczna kwota przychodu (70 proc.) to 6232,50 zł miesięcznie. Roczna dopuszczalna kwota przychodu wynosi 26 710,80 zł, zaś roczna graniczna kwota przychodu: 74 790 zł.

Warto podkreślić, że progi dla świadczeń przedemerytalnych są obliczane na innej podstawie niż progi dla emerytur i rent, stąd różnice w kwotach. W tym przypadku graniczna kwota miesięczna (6232,50 zł) jest nieco niższa niż próg zmniejszenia dla klasycznej emerytury (6438,50 zł).

Obowiązek informowania ZUS

Każda osoba objęta limitami dorabiania, a więc przede wszystkim wcześniejsi emeryci i renciści, którzy nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego, ma obowiązek niezwłocznego poinformowania ZUS o podjęciu dodatkowej pracy i prognozowanej wysokości zarobków. Służy temu formularz ZUS EROP (Oświadczenie o osiąganiu przychodu), który można złożyć zarówno stacjonarnie w oddziale ZUS, jak i przez Internet. Co roku, nie później niż do końca lutego następnego roku, należy dostarczyć zaświadczenie pracodawcy lub oświadczenie o wysokości przychodów osiągniętych w roku minionym. Na tej podstawie ZUS ostatecznie rozlicza świadczenie.

Tabela: Limity dorabiania od 1 marca 2026 r. (emerytura/renta)

Źródło: ZUS, komunikat z 20 lutego 2026 r.