Nowe świadczenie dla rodziców w wieku senioralnym za to, że wychowali i wykształcili dzieci [sprawa trafiła do Sejmu]

• 800 plus, czyli świadczenie, które ma pomóc w pokryciu bieżących wydatków związanych z wychowaniem dzieci, ale już nie – zrekompensować wydatki poniesione na dzieci przez rodziców-seniorów
• Nowe 800 plus dla seniorów, za każde wychowane dziecko – to przedmiot petycji, której rozpatrzeniem już niebawem zajmie się Sejm
• Sejmowe BEOS przeciwne rozszerzeniu 800 plus na rodziców-seniorów, za to, że „wychowali i wykształcili” dzieci
• Na jakim etapie są aktualnie prace w Sejmie nad rozpatrzeniem petycji w sprawie wprowadzenia nowego 800 plus dla seniorów za każde wychowane dziecko?

800 plus, czyli świadczenie, które ma pomóc w pokryciu bieżących wydatków związanych z wychowaniem dzieci, ale już nie – zrekompensować wydatki poniesione na dzieci przez rodziców-seniorów

Świadczenie wychowawcze z programu „Rodzina 800 plus” to wsparcie dla rodzin w częściowym pokryciu wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

Świadczenie w wysokości 800 zł miesięcznie na każde dziecko w wieku do ukończenia 18 roku życia, przysługuje:

• matce lub ojcu,
• opiekunowi faktycznemu dziecka (tj. osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem, która wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka),

– jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki, ojca lub odpowiednio – opiekuna faktycznego,

• opiekunowi prawnemu dziecka,
• dyrektorowi domu pomocy społecznej.

O świadczenie wychowawcze 800 plus może ubiegać się każda rodzina, bez względu na stan cywilny rodziców. Otrzymają je, po spełnieniu warunków ustawowych, zarówno rodziny, w których rodzice są w związku małżeńskim, rodzice pozostający w nieformalnych związkach, jak i osoby samotnie wychowujące dziecko. Świadczenie 800 plus nie przysługuje jednak rodzicom-seniorom, jako rekompensata za to, że w przeszłości wychowali dzieci i ponosili w związku z tym wydatki.

Nowe 800 plus dla seniorów, za każde wychowane dziecko – to przedmiot petycji, której rozpatrzeniem już niebawem zajmie się Sejm

W dniu 18 maja 2025 r. do Sejmu została złożona petycja obywatelska (nr BKSP-155-X-539/25) w sprawie rozszerzenia świadczenia 800 plus, przysługującego na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, również na seniorów – emerytów, którzy „wychowali i wykształcili dzieci”. Petytor postuluje, aby ww. świadczenie przysługiwało:

• w kwocie 400 zł miesięcznie – każdemu rodzicowi-emerytowi, który wychował wyłącznie jedno dziecko i odpowiednio
• w kwocie 800 zł miesięcznie – każdemu rodzicowi-emerytowi, za każde „wychowane i wykształcone” dziecko, jeżeli wychował co najmniej 2 dzieci, które pracują i płacą podatki w Polsce.

W ocenie autora petycji, wprowadzenia takiego świadczenia dla seniorów, którzy wychowali i wykształcili dzieci, które aktualnie pracują w Polsce i płacą tutaj podatki – wymaga „uczciwość pokoleniowa”. Podkreśla on, iż osobom będącym obecnie w wieku senioralnym, w okresie, kiedy wychowywały dzieci – nie przysługiwało świadczenie analogiczne do obecnego 800 plus, co pozbawiło ich kwoty rzędu 172 800 zł (które aktualnie rodzice mogą otrzymać na każde dziecko, pobierając świadczenie 800 plus w okresie od urodzenia dziecka, do ukończenia przez nie 18 roku życia). „Rodzice tychże dzieci, które są aktualnie aktywne zawodowo mają niskie, a wręcz głodowe emerytury i są zawsze pomijani w przyznawaniu wszelkich fruktów z budżetu państwa po 1989 r.” – ubolewa petytor i dodaje – „W praworządnym państwie nie może być tak, że jedni obywatele otrzymują pomoc państwa i żyją sobie dostatnio, a inni są pozbawieni wszelkich praw i tylko łożą na to państwo pieniądze w formie wysokich podatków”.

Z pełną treścią petycji w sprawie rozszerzenia świadczenia 800 plus na rodziców-emerytów, można zapoznać się poniżej:

Sejmowe BEOS przeciwne rozszerzeniu 800 plus na rodziców-seniorów, za to, że „wychowali i wykształcili” dzieci

W opinii prawnej dotyczącej petycji z dnia 18 maja 2025 r. (nr BKSP-155-X-539/25), której przedmiotem jest rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do świadczenia 800 plus na seniorów – emerytów, którzy „wychowali i wykształcili dzieci” – sejmowe Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji (dalej: BEOS) zarekomendowało nieuwzględnienie przez Komisję do Spraw Petycji żądania będącego przedmiotem petycji.

W ocenie BEOS – „Propozycja zawarta w petycji budzi istotne wątpliwości prawne. Zdefiniowany w petycji krąg osób uprawnionych do dodatku pieniężnego emerytalnego z tytułu wychowania dzieci ma charakter ograniczony i nie obejmuje innych niż rodzice osób bliskich, które wychowywały dzieci, co nie wydaje się uzasadnione.” Ponadto – „Dodatkowe wymogi określone w petycji dotyczące dzieci emerytów stanowiące warunki nabycia prawa do świadczenia [red.: takie jak „wykształcenie” dziecka, jego praca w Polsce i opłacanie przez nie podatków do budżetu państwa] także budzą wątpliwości”, gdyż jak wyjaśnia ekspertka – „w Polsce istnieje obowiązek szkolny i każde dziecko uczęszcza do szkoły, a tym samym zdobywa wykształcenie. W tym kontekście mogą zatem wystąpić trudności z weryfikacją tego warunku.” Co do pracy dorosłych już dzieci na terytorium Polski – „Nie jest jasne, czy określenie należy interpretować w sposób ograniczony tylko do wykonywania pracy czy też w sposób szerszy jako wszystkie rodzaje aktywności zawodowej. Ponadto mogą występować przerwy w wykonywaniu pracy. Niewykonywanie pracy przez określony czas może wynikać z przyczyn zależnych lub niezależnych od danej osoby. W petycji nie określono, jak należy traktować takie okresy, i czy w tym okresie przysługiwałoby przedmiotowe świadczenie. Należy również zwrócić uwagę, że obecnie dorosłe dzieci mogą być trwale niezdolne do pracy z przyczyn niezależnych od nich samych i rodziców. Mogą również wystąpić sytuacje, w których dzieci same uzyskają status emeryta i nie będą pracować.” W kontekście warunku w postaci obowiązku opłacania podatków do budżetu państwa natomiast – „nie doprecyzowano czy dotyczy to podatków związanych z wykonywanie pracy czy jakichkolwiek podatków. Powyższe oznacza, że w praktyce mogłyby wystąpić trudności z weryfikacją spełniania warunków wymaganych do wypłaty świadczenia” – przekonuje dr hab. Magdalena Szczepańska, ekspert ds. legislacji w sejmowym Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Ponadto, w ww. opinii prawnej podkreślono, iż – „propozycja zawarta w ustawie wymagałaby rozważenia i uregulowania kwestii szczegółowych takich jak: potencjalny zbieg prawa do świadczenia wychowawczego i dodatku czy też status okresów niewykonywania pracy.”

Z pełną treścią opinii prawnej na temat ww. petycji można zapoznać się poniżej:

Na jakim etapie są aktualnie prace w Sejmie nad rozpatrzeniem petycji w sprawie wprowadzenia nowego 800 plus dla seniorów za każde wychowane dziecko?

Petycja z dnia 18 maja 2025 r. (nr BKSP-155-X-539/25), której przedmiotem jest rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do świadczenia 800 plus na seniorów – emerytów, którzy „wychowali i wykształcili dzieci” – w dniu 3 czerwca 2025 r. została skierowana do rozpatrzenia przez sejmową Komisję do Spraw Petycji. Posiedzenie, podczas którego ww. Komisja będzie obradować nad petycją, zostało wyznaczone na 8 października 2025 r. Jeżeli posłowie – członkowie Komisji przychylą się do zawartego w niej postulatu – będą mogli podjąć inicjatywę ustawodawczą, mającą na celu zmianę ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w taki sposób, aby przysługujące na jej podstawie świadczenie 800 plus objęło również rodziców, którzy są już w wieku senioralnym.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1576 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1051 z późn. zm.)
• Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. M.P. z 2022 r., poz. 990 z późn. zm.)