Wdowiej renty ZUS nie wypłaci. To już fala odrzuconych wniosków

• Jedno świadczenie w całości, drugie tylko w części
• Jest limit. ZUS nie wypłaci więcej niż 5935,47 zł brutto
• ZUS wskazuje jeden szczególnie częsty błąd. Chodzi o trzecią stronę formularza
• Zawieszona emerytura nadal jest przyznanym świadczeniem
• Seniorzy zapominają również o świadczeniach z zagranicy

Wprowadzenie renty wdowiej było jedną z najważniejszych zmian w systemie emerytalnym w ostatnich latach. Przed zmianą przepisów wdowy i wdowcy po śmierci współmałżonka musieli zdecydować, które świadczenie chcą pobierać. Mogli otrzymywać własną emeryturę albo rentę rodzinną po zmarłym małżonku. Przepisy nie pozwalały natomiast na jednoczesne pobieranie obu świadczeń.

Zmiana nastąpiła w 2025 roku. Od lipca zaczęły się pierwsze wypłaty renty wdowiej. Nowe rozwiązanie pozwoliło osobom spełniającym określone warunki na łączenie własnego świadczenia z częścią renty rodzinnej po zmarłym małżonku albo odwrotnie.

Renta wdowia od początku cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem. Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło już ponad milion wniosków o ustalenie zbiegu świadczeń. Z danych za maj 2026 roku wynika, że renta wdowia jest obecnie wypłacana 988,8 tys. osób. Oznacza to, że świadczenie trafiło już do niemal miliona seniorów.

Nie wszystkie wnioski zakończyły się jednak pozytywną decyzją. ZUS wydał już blisko 200 tys. decyzji odmownych. W części przypadków powodem nie było niespełnienie warunków określonych w przepisach, lecz błędy formalne popełnione przy składaniu wniosku.

Jedno świadczenie w całości, drugie tylko w części

Obecnie obowiązują jeszcze przepisy przejściowe dotyczące wysokości drugiego świadczenia. Do końca 2026 roku senior może otrzymywać jedno świadczenie w pełnej wysokości, natomiast drugie jest wypłacane w wysokości 15 proc.

Sytuacja się zmieni od 1 stycznia 2027 roku. Udział drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc. ZUS ma dokonać przeliczenia automatycznie. Oznacza to, że osoba już pobierająca rentę wdowią nie będzie musiała składać kolejnego wniosku tylko po to, aby otrzymać wyższą część drugiego świadczenia.

To, które świadczenie powinno być pobierane w pełnej wysokości, zależy od indywidualnej sytuacji seniora i wysokości jego świadczeń. Jeżeli własna emerytura jest wyższa od renty rodzinnej po zmarłym małżonku, korzystniejsze może być pozostawienie własnej emerytury w pełnej wysokości i pobieranie dodatkowo 15 proc. renty rodzinnej. Jeżeli natomiast wyższa jest renta rodzinna, bardziej opłacalne może być pobieranie jej w całości i otrzymywanie 15 proc. własnej emerytury.

Trzeba jednak pamiętać, że renta wdowia nie może być wypłacana bez żadnego ograniczenia. Przepisy wprowadziły bowiem maksymalny poziom łącznej wypłaty.

Jest limit. ZUS nie wypłaci więcej niż 5935,47 zł brutto

Łączna kwota świadczeń wypłacanych w ramach renty wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Po marcowej waloryzacji w 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Oznacza to, że maksymalna kwota renty wdowiej wynosi obecnie 5935,47 zł brutto. Jeżeli suma własnego świadczenia oraz renty rodzinnej przekroczy ten limit, ZUS odpowiednio obniży wypłatę.

W praktyce oznacza to, że nawet osoba spełniająca wszystkie warunki do otrzymywania obu świadczeń nie może liczyć na wypłatę ich pełnej wartości, jeżeli ich łączna kwota przekracza ustawowy limit.

ZUS wskazuje jeden szczególnie częsty błąd. Chodzi o trzecią stronę formularza

Seniorzy ubiegający się o rentę wdowią muszą zwrócić szczególną uwagę na formularz ERWD. Jest to wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną.

Formularz ma sześć stron, ale – jak wskazuje ZUS – szczególnie istotna jest strona trzecia. Znajduje się na niej sekcja dotycząca oświadczenia wnioskodawcy. To właśnie w tej części seniorzy najczęściej popełniają błąd. - Najczęściej popełnianym błędem jest niewłaściwe wypełnienie rubryk na stronie trzeciej wniosku, w sekcji dotyczącej oświadczenia wnioskodawcy – zauważa Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego, cytowana przez Polsat News.

Problem dotyczy pytania o to, czy osoba składająca wniosek ma przyznane inne świadczenie albo oczekuje na wydanie decyzji w sprawie takiego świadczenia. Wielu seniorów zaznacza w tym miejscu odpowiedź „Nie”. Z ich perspektywy jest to logiczne, ponieważ faktycznie otrzymują tylko jedną wypłatę. Problem polega jednak na tym, że pobieranie tylko jednego świadczenia nie musi oznaczać, że drugie świadczenie nie zostało przyznane.

Zawieszona emerytura nadal jest przyznanym świadczeniem

Szczególną uwagę powinny zwrócić osoby, które po śmierci małżonka wiele lat temu zdecydowały się na pobieranie wyższej renty rodzinnej. W takiej sytuacji ich własna emerytura mogła zostać zawieszona. Senior może więc faktycznie otrzymywać tylko jedno świadczenie, ale nie oznacza to, że utracił prawo do drugiego. Emerytura nadal jest przyznana, a jedynie pozostaje zawieszona.

Z punktu widzenia ZUS ma to znaczenie przy wypełnianiu formularza ERWD. W takiej sytuacji prawidłową odpowiedzią na pytanie znajdujące się w oświadczeniu jest zaznaczenie pola „Tak”, a nie „Nie”. To właśnie pozornie niewielka różnica może mieć wpływ na prawidłowe rozpatrzenie wniosku o ustalenie prawa do renty wdowiej.

Seniorzy zapominają również o świadczeniach z zagranicy

ZUS zwraca uwagę, że błędy we wniosku nie dotyczą wyłącznie zawieszonej emerytury. Problemem może być również pominięcie informacji o świadczeniach otrzymywanych z zagranicy. Jeżeli osoba składająca wniosek o rentę wdowią pobiera świadczenie z zagranicznej instytucji albo ma do takiego świadczenia prawo, powinna poinformować o tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Brak informacji o zagranicznym świadczeniu może spowodować konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W efekcie rozpatrzenie sprawy może potrwać znacznie dłużej, a wypłata pieniędzy może zostać opóźniona. Dlatego przed wysłaniem formularza ERWD warto dokładnie sprawdzić wszystkie zaznaczone odpowiedzi i upewnić się, że zawarte w nim informacje są kompletne.

W przypadku renty wdowiej znaczenie może mieć bowiem nie tylko spełnienie warunków ustawowych, ale również prawidłowe wypełnienie wszystkich wymaganych rubryk. Jeden błąd w formularzu może oznaczać konieczność dodatkowych wyjaśnień, a w niektórych przypadkach zakończyć się odmowną decyzją ZUS.