| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy rodzinne > Spadki > Zasady dziedziczenia > Ograniczenie dziedziczenia długów spadkowych

Ograniczenie dziedziczenia długów spadkowych

Ograniczenie dziedziczenia długów spadkowych tylko do wysokości majątku spadku to główna zmiana wprowadzona nowelizacją kodeksu cywilnego. Zgodnie z przyjętym przez rząd projektem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ma być od 2015 r. zasadą prawa spadkowego.

Odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe zmarłego została więc ograniczona jedynie do wysokości masy spadkowej.

Termin złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku

Termin na złożenie stosownego oświadczenia to 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Ustawodawca przyjmuje więc domniemanie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Testament ustny – zmiany w prawie spadkowym

Na temat terminu na złożenie oświadczenia o przyjęciu/ odrzuceniu spadku wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia 15 stycznia 1991 r. (III CZP 75/90) SN jednoznacznie stwierdził, że termin ten rozpoczyna się - zarówno dla spadkobiercy ustawowego powołanego w testamencie do spadku, jak i dla pozostałych spadkobierców ustawowych - z dniem, w którym dowiedzieli się oni z właściwego źródła o tym, że testament z uwagi na niezachowanie prawem przepisanej formy jest nieważny. Od tej chwili liczy się termin sześciomiesięczny.

Z kolei w wyroku z 13 grudnia 2012 r. (V CSK 18/12) SN wskazał, że termin ten ma charakter zawity. Ukształtowanie w art. 1015 § 1 k.c. terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jako terminu zawitego prawa materialnego oznacza, że z chwilą jego upływu wygasa uprawnienie do skorzystania z tego prawa podmiotowego, a oświadczenie złożone po upływie terminu nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Upływ terminu uwzględniany jest z urzędu, nie ma żadnych możliwości jego przedłużenia, a w art. 1015 § 2 k.c. przewidziane zostały konsekwencje biernego zachowania się spadkobiercy, w postaci prostego przyjęcia spadku (w tym zakresie wyrok straci aktualność wraz z wejściem w życie znowelizowanych przepisów). A ponadto jego bieg jest oddzielnie liczony zarówno, co do każdego spadkobiercy, jak i co do każdego z tytułów powołania.

Domniemanie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Dotychczas w prawie spadkowym także występowało domniemanie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Dotyczyło jednak wyłącznie ustawowo wskazanego katalogu osób. Do uprzywilejowanych z tego tytułu należeli spadkodawcy:

  • którzy nie mieli pełnej zdolności do czynności prawnych,
  • wobec których istniała podstawa do całkowitego ubezwłasnowolnienia,
  • będący osobami prawnymi.

Ustawodawca chronił więc interesy pewnych grup spadkobierców m.in.: osób małoletnich.

Proste przyjęcie spadku

Zasadą było domniemanie prostego przyjęcia spadku. Co oznaczało, że spadkobierca ponosi nieograniczoną odpowiedzialność za długi zaciągnięte przez spadkodawcę przed śmiercią. Jako przykład takich zobowiązań wskazać można kredyty bankowe, zaciągnięte pożyczki, zaległości z tytułu czynszu za najem mieszkania. W praktyce częste były więc przypadki, w których obdarowany spadkiem nie uzyskał z tego tytułu żadnych korzyści majątkowych, co gorsza musiał wyłożyć środki finansowe pochodzące z innych źródeł (np. wynagrodzenia za pracę lub sprzedaży własnego samochodu czy domu) na pokrycie zobowiązań zmarłego. Niezłożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ustawowo wskazanym terminie pociągało za sobą negatywne konsekwencje finansowe.

Zmiany mają na celu ochronę obywateli przed niekorzystnymi skutkami braku złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. W tym przypadku więc nieznajomość prawa nie zaszkodzi obywatelom.

Polecamy serwis: Sprawy rodzinne

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 ze zm.).

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (projekt z dnia 24 lipca 2014 r.).

Wyrok SN z dnia 15 stycznia 1991 r. (III CZP 75/90).

Wyrok SN z 13 grudnia 2012 r. (V CSK 18/12).

reklama

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Anna Sosnowska Kancelaria Radcy Prawnego

radca prawny, ekspert prawa pracy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »