Alimenty, gdy rodzic nie pracuje. Ile wynoszą?

• Od czego zależy wysokość alimentów? Ważna zasada
• Brak pracy rodzica. Kiedy wpływa na wysokość alimentów na dziecko?
• Rodzic zmniejsza swoje możliwości zarobkowe? Jest na to przepis
• Podsumowanie

Od czego zależy wysokość alimentów? Ważna zasada

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może (w całości lub w części) polegać na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. W takiej sytuacji świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają m.in. świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego, świadczenie wychowawcze („800 plus”) czy świadczenia rodzinne (np. zasiłek rodzinny).

Brak pracy rodzica. Kiedy wpływa na wysokość alimentów na dziecko?

Co w sytuacji braku pracy? Biorąc pod uwagę przepisy, można uznać, iż każda sytuacja powinna być badana indywidualnie.

„Potrzeby uprawnionego oraz możliwości zobowiązanego ulegają zmianie; tym samym może ulegać zmianie wysokość alimentów. Dlatego w razie zmiany stosunków zarówno uprawniony, jak i zobowiązany mogą żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art. 138 k.r.o.). Zmiana stosunków może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego bądź do podwyższenia lub obniżenia alimentów. Obowiązek alimentacyjny wygasa wtedy, gdy uprawniony uzyska zdolność do samodzielnego utrzymania się (art. 133 § 1 k.r.o.). Następuje to również w sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji na skutek zdarzeń losowych utraci całkowicie możliwość osiągania jakichkolwiek dochodów. Podwyższenie alimentów następuje wówczas, gdy zwiększeniu uległy potrzeby uprawnionego albo wzrosły możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Obniżenie alimentów uzasadnia zmniejszenie się potrzeb uprawnionego lub pogorszenie sytuacji materialnej i majątkowej zobowiązanego.” – czytamy w wytycznych Sądu Najwyższego (uchwała z 16 grudnia 1975 r.).

Zasada ta może mieć praktyczne znaczenie w sytuacji, gdy rodzic nie wykorzystuje w pełni swojego „potencjału”, wynikającego z posiadanego wykształcenia czy możliwości podjęcia pracy w danej miejscowości.

Sądy często w tego typu sprawach odwołują się do tzw. zasady równej stopy życiowej. Rodzice obowiązani są zatem dzielić się z dziećmi nawet bardzo szczupłymi dochodami, chyba że takiej możliwości są pozbawieni w ogóle (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2000 r. , I CKN 1538/99).

Rodzic zmniejsza swoje możliwości zarobkowe? Jest na to przepis

Jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych.

Stanowi o tym art. 136 k.r.o. To ważny przepis, który chroni osoby uprawnione do alimentów przed próbami pogorszenia sytuacji finansowej przez osoby zobowiązane do alimentacji.

Pamiętajmy jednak, iż przepis art. 136 k.r.o. nie będzie miał zastosowania, gdy rodzic miał ważne powody do rezygnacji z pracy (np. z powodu choroby).

Podsumowanie

Kwota alimentów w każdej sprawie będzie uzależniona od potrzeb dziecka i możliwości rodzica. Podobnie różne mogą być rozstrzygnięcia w przypadku utraty pracy. Czym innym jest bowiem niemożność podjęcia zatrudnienia, a inną sytuacją świadome niewykorzystywanie swoich możliwości zarobkowych czy nawet ich pogarszanie.